گزارش«شهر» از مراحل ساخت بزرگراه يادگار امام (ره)/
پرونده يادگار امام بسته شد
آخرين قطعه بزرگراه يادگار امام (ره) حدفاصل خيابان آزادي تا پادگان جي، امروز سه شنبه 31 مرداد با حضور شهردار تهران به بهره برداري رسيد تا پرونده اين بزرگراه پس از گذشت 17 سال از آغاز ساخت آن ، بسته شود.

به گزارش «شهر» پروژه بزرگراه يادگار امام (ره)حدفاصل خيابان آزادي تا پادگان جي درمسيري به طول حدود 2 کيلومتر در قالب سبک جديدي از بزرگراه هاي دو طبقه شهر تهران به اجرا در آمده است.
با توجه به آنکه اين بخش از مسير بزرگراه يادگار امام (ره )بايد از ميان يکي از متراکم ترين بافت هاي جمعيتي پايتخت عبور مي کرد ، بنابراين احداث بزرگراه در سطح و به همان شکل فازهاي پيشين ، نيازمند آزاد سازي حجم وسيعي از معارضات ملکي و تاسيساتي بود که توجيه اقتصادي و اجتماعي پروژه را تحت تاثير قرار مي داد.
از سوي ديگر بافت اجتماعي پيوسته محلات در اين بخش از پروژه که يکي از قديمي ترين مناطق شهر تهران را شامل مي شود ، موضوعي بود که به راحتي از آن نمي شد گذشت . به همين جهت تلاش شد تا با طرح ايده اي جديد ، سعي شود تا شکاف اجتماعي بين محلات با عبور بزرگراه ايجاد نشود .
نتيجه اين امر ، احداث بزرگراه در دو تراز بود به گونه اي که تندروهاي بزرگراه به زير زمين رفته و سطح به طور کامل در اختيار تردد هاي محلي قرار گيرد . در نتيجه ما حصل کار به زعم غالب کارشناسان ، طرحي بديع با رويکرد هاي اجتماعي و زيست محيطي پررنگ و کارا شده است.
احداث ادامه بزرگراه يادگارامام(ره) سبب خارجشدن اين بزرگراه مهم شمالي- جنوبي از بنبست و ادامهيافتن آن تا پادگانجي شدهاست. اين امر علاوه بر كمك بهتكميل شبكه بزرگراهي تهران در نيمهغربي پايتخت، تأثيرات چشمگيري در كاهش بارترافيكي معابر جنوب و جنوبغرب تهران خواهد داشت.
از طرفي نقش ترافيكي اين بزرگراه بهدليل قطعشدن پياپي معابر شمالي- جنوبي منطقه، اهميتي دوچندان مييابد و پساز بهرهبرداري، نقشبسزايي در تسهيل دسترسيها و كاهش بارترافيكي معابر موجود خواهد داشت.
اجراي ادامه مسير در دو تراز صفر و منفييك اين ويژگي را دارد كه علاوه بر ايجاد يك بزرگراه فرامنطقهاي سريع، دسترسيها و ارتباطات دوطرف بزرگراه كه بهلحاظ پيوستها و ملاحظات اجتماعي و فرهنگي درسطح محلات داراي اهميت است، همچنان برقراربماند. درواقع توسعه مسير با قطع ارتباطاتعرضي، خود را به كالبد محلات و مناطقشهري تحميل نخواهد كرد.
اجراي تراز منفييك كه بهصورت گالري باسقف باز ميباشد، براساس مطالعات و بررسيهاي دقيق فني و مهندسي بودهاست. اين روش هزينهكمتري نسبتبه اجراي تونل داشته و باتوجه به وجود بازشوهايي در سقفگالري، عمليات تهويه و تأمينروشنايي آن بهصورت طبيعي انجام ميشود. تراز منفييك بزرگراه يادگارامام(ره) همچنين ضمن فراهمساختن امكان حفظ دسترسيهاي محلي و بافتقديمي موجود، در زمانبندي فشردهاي اجراشده و بهدليل زيرزميني شدن تندروها، استفاده از آن تداخل و مزاحمتكمتري براي شهروندان ساكن در حاشيه بزرگراه خواهد داشت.
ازسوي ديگر جهت جلوگيري از نفوذآب به اين سازه زيرزميني، تمام ديوارهها ابتدا توسط مش و شاتكريت پوشيدهشده و سپس با استفاده از لايههاي ژئودرين و ژئوممبران بهطور كامل آببندي شدهاند بهنحوي كه با بهرهگيري از اين تجهيزات، ديوارههاي گالري داراي يك زهكش طولي شده است.
همچنين در تراز صفر بزرگراه، يك روگذر بهشكل دوربرگردان احداثشده تا خودروهايي كه از شمال به جنوب بزرگراه و نيز از غرب به شرق خيابان آزادي در تردد هستند، بهراحتي بهسمت شمال بزرگراه تغييرمسير دهند. اين روگذر بهلحاظ سازهاي و ظرافت اجرايي درنوع خود كمنظير است.
در اينجا بايد به مقوله زيباسازي محيط پيراموني پروژه شامل ايجاد مسير پياده راه ، مسير دوچرخه ، فضاي سبز و نقاشي ديوارهاي مشرف به بزرگراه اشاره کرد که با تلاش شهرداري مناطق 9 و 10 به بهترين شکل ممکن صورت پذيرفت و اين مهم از ديگر ويژگي هاي احداث آخرين قطعه بزرگراه يادگار امام (ره) مي باشد .
همانند ساير پروژههاي عمراني در محيطهاي درونشهري، اين پروژه نيز داراي معارضاتملكي و تأسيساتي پرشماري بودهاست. درميان معارضات تأسيساتي اين پروژه، كانال جمعآوري آبهاي سطحي موسوم به كانال قلقلي روند پيشرفت عملياتاجرايي را تا مدتها با كندي و توقف مواجهساخت. رفع اين معارض تأسيساتي حجيم يكياز دشوارترين جبهههاي كاري پروژه بود و درنهايت يك شبكه جايگزين با استفاده از دوخط لوله پلياتيلن 1000 و 2000 ميليمتر احداث شد. همچنين آبهايسطحي مناطق 9و10 نيز به لولههاي 800 و 1000 ميليمتر كار گذاشتهشده در شرق و غرب گالري منحرف شدند.
علاوه بر اين، باتوجه به اجراي پروژه در يكياز بافتهاي قديمي و متراكم شهرتهران، عمليات ساخت بزرگراه درحاشيه املاكي انجامميشد كه بعضاً فاقد فونداسيون و مقاومت لازم در بستر بودند. بههمين سبب عمليات حفاري شمعها و خاكبرداريها با دقت و احتياط زيادي انجامشد و جهت افزايش ايمني، از روشهاي مختلفي همچون اجراي سازهنگهبان، تزريق Soil Cement و نيلينگ استفادهشده است.
بهاين ترتيب پروژهاي كه پساز گذشت 3 سال از شروع عمليات اجرايي تنها 33 درصد پيشرفت داشت، در يك بازهزماني يكساله تكميل و آماده بهره برداري شد.
پروژه بزرگراه يادگار امام (ره) حدفاصل خيابان آزادي تا پادگان جي شامل بخش هاي مختلفي است که از آن جمله مي توان به 2 کيلومتر مسير اصلي در 2 تراز صفر (باند کندرو) و منفي يک (باند تندرو)، شبکه جمع آوري آبهاي سطحي غرب و شرق پروژه با استفاده از لولههاي پلياتيلن 800 و 1000 ميليمتر، شبكه جايگزين كانال جمعآوري آبهاي سطحي قلقلي با استفاده از لوله هاي پلياتيلن 1000 و 2000 ميليمتر، 4 پل در تقاطع خيابان هاي توس، دامپزشکي ، هاشمي و امام خميني (ره) اشاره کرد .
هريک از باند هاي رفت و برگشت بزرگراه در تراز منفي يک از 3 خط عبوري و يک خط توقف اضطراري تشکيل شده است . همچنين در هريک از باندهاي رفت و برگشت در تراز صفر نيز ، 2 خط عبوري و يک خط پارکينگ در نظر گرفته شده است .