علاج واقعه قبل از وقوع کن!

به گزارش «شهر» هزينه هاي جبران ناپذير تلفات انساني و هزينه هاي گزاف بازسازي بافت‌هاي ناپايدار پس از زلزله موضوع يادداشت عليرضا جعفري مديرعامل سازمان نوسازي شهر تهران که در ادامه مي‌آيد:

بازهم غافلگير شديم . زلزله خبر نکرد و گوشه اي از ميهن عزيزمان باز هم شاهد غم از دست دادن عزيزان خويش گرديد . اين بار آذربايجان داغدار شد. اما به راستي تا به کي بايد غافلگير شويم . مگر نه اينکه علاج واقعه را قبل از وقوع بايد کرد؟ پس چرا نسخه هاي مداوا در ايران موقتي و آن هم در شرايطي است که واقعه رخ داده است ؟ به راستي تا به کي ؟

مروري بر آنچه در هفته گذشته بر شمال شرقي ايران رفت، نقاط تيره و روشن بسياري را براي ما مشخص نمود . زنگ خطر مجددا براي مسئولان به صدا در آمد که فراموش نکنيم ايران بيش از 60هزار هکتار بافت فرسوده مصوب و بيش از 5برابر آن بافت ناپايدار دارد که همگي در مقابل زلزله غير مقاوم خواهند بود و بر شدت اين فرسودگي هر روز افزوده مي شود .

حضور رهبر معظم انقلاب در مناطق آسيب ديده نه تنها از جنبه ولايي ايشان بر روحيه مردم تاثير بسزايي داشته بلکه پيام شفاف و رسايي به تمام مسئولين در چاره انديشي براي پيشگيري از تکرار صدماتي اين چنين در زمان وقوع زلزله است.

ايشان موکدا به دولت در خصوص حل مسئله فرسودگي ساختمانها تذکر داده اند و آن را در اولويت قرار داده‌اند. ارزيابي عملکرد دولت در زمينه اقدامات انجام شده اندکي قابل تامل است.

وزارت راه و شهرسازي به عنوان متولي اصلي مسکن در سطح کلان و شرکت مادر تخصصي عمران و بهسازي شهري ايران به عنوان نهاد رسمي و پاسخگو در حوزه نوسازي بافت هاي فرسوده برنامه اي براي ارائه و عمل بر مبناي آن ارائه نداده اند.

کما اينکه طبق برنامه پنجم توسعه و قانون حمايت از احيا و نوسازي بافت هاي فرسوده و ناکارآمد شهري به صراحت دولت متولي اجراي قانون ناميده شده است. طبق برنامه پنجم توسعه دولت موظف است سالانه 10 درصد از عرصه بافت هاي فرسوده را نوسازي نمايد و 50 درصد از تسهيلات مالي مسکن مهر را به متقاضيان در محدوده اين بافت ها اعطا نمايد.

همچنين دولت موظف است تسهيلات ارزان قيمت را نيز در چارچوب ضوابط و مقررات ويژه و سهل الوصول در اختيار متقاضيان قرار دهد. اما عدم وجود برنامه مدون و در اولويت نبودن نوسازي بافت هاي فرسوده در مقابل طرح مسکن مهر پيامدهايي اين چنيني همانند آنچه در آذربايجان رخ داد در پي داشته است.

طرح مسکن مهر ، طرحي خوب و مناسب است اما آنچه اين طرح را ناکارآمد نموده است ، عدم جانمايي صحيح اين پروژه هاست . بررسي مسکن مهر در مجال اين يادداشت نيست و اشاره اي گذرا به آن نموده ايم و لي آنچه واضح است اين نکته است که دولت به سادگي از کنار مشکل فرسودگي گذر کرده است. اين واقعيت هنگامي پررنگ تر مي شود که بدانيم در پايتخت نزديک به 14 هزار هکتار بافت ناپايدار وجود دارد که قريب به 2 ميليون نفر در آن زندگي مي کنند.

برنامه دولت براي اين شهر چيست ؟ آيا تا کنون دولت به وعده هاي خود در خصوص ارائه تسهيلات ارزان قيمت در بافت هاي فرسوده عمل نموده است؟ آنچه مسلم است طبق آمار بسياري از کساني که به اميد دريافت تسهيلات در بافت هاي فرسوده اقدام به تخريب و نوسازي نموده اند ، کماکان در بلا تکليفي به سر مي برند و موفق به دريافت وام نشده اند.

معافيت هاي عوارضي که از سوي شهرداري ها به متقاضيان تخريب و نوسازي نيز اعطا شده است ( که در تهران بالغ بر 160 ميليارد تومان است) و دولت موظف به بازپرداخت آن مي باشد ، تا کنون در هيچ بودجه اي لحاظ نشده است . مديريت فرمايشي و نمايشي دولت در حوزه بافت فرسوده نتيجه اي جز هزينه هاي گزاف بازسازي و تلفات انساني غير قابل جبران بعد از وقوع زلزله در پي نخواهد داشت.

عدم توجه به حل مسئله فرسودگي تمام آن چيزي است که در دولت در برنامه وزارت راه و شهرسازي ديده شده است . قبل از اينکه تهران دچار بحران شود ، بايد چاره اي براي آن انديشيد . شهرداري تهران به تنهايي قادر به حل مسئله فرسودگي نخواهد بود و حل اين مسئله نيازمند همت و همراهي دولت است که انشاالله در يادداشت هاي بعدي به برنامه هاي شهرداري تهران به صورت مفصل در اين خصوص خواهيم پرداخت .