يک کارشناس اقتصادي در گفت‌وگو با شهر:
مسکن مهر بي‌راهه ست، بافت فرسوده را دريابيد
يک استاد دانشگاه با اشاره به سطح گسترده بافت فرسوده در تهران گفت: هيچ توجيهي براي ساخت شهرک‌هاي اقماري وجود ندارد.
بهمن آرمان در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي شهر گفت: فلسفه ايجاد شهرهاي اقماري به نيمه‌هاي دهه 60 ميلادي بر مي‌گردد. 3 مورد از اين شهرها در اروپا ساخته شدند. دولت‌هاي وقت برنامه داشتند که اداره‌هاي دولتي را به اين مناطق ببرند. يک مورد از اين شهرها چسبيده به شهر رم بنا شد که با مترو و وسيله نقليه مي‌توان به آن رفت و آمد کرد. مورد دوم که در شمال ايتاليا احداث شد ناموفق بود و بعد از مدتي به شهرهاي خواب معروف شدند. در فرانسه نيز چنين تجربه‌اي وجود دارد که شهري چسبيده به پاريس براي مرکز اداري شهر ساخته شد. در اين منطقه واحدهاي مسکوني ساخته شده اما بيشتر آسمان خراش شرکت‌هاي بزرگ مانند توتال و پژو در آن مستقر هستند.
اين استاد دانشگاه افزود: احداث اين شهرها در ايران به صورت يک مساله گذرا وجود داشته است. در زمان جنگ براي پرهيز از حاشيه‌نشيني ساخت شهرهاي جديد آغاز شد. اما يک تصميم مقطعي بود. قرار نبود اين شهرک‌ها در فاصله زياد از شهرهاي اصلي قرار بگيرند.
ساخت شهرک اقماري در تهران توجيه ندارد
اين استاد دانشگاه با اشاره به 3268 هکتار بافت فرسوده در تهران گفت: تهران به عنوان پايتخت داراي نيمي از بافت‌هاي فرسوده کشور است. تمام تاسيسات زيربنايي مانند آب، برق، گاز، تلفن و فاضلاب در اين بافت‌ها وجود دارد. در چنين شرايطي ساخت شهرک‌هاي اقماري، ديگر هيچ توجيهي نداشته و در حال حاضر هم استقبال چنداني از اين واحدهاي مسکوني نشده است.
هزينه بافت فرسوده، سوبسيد بليت مترو مي‌شود
اين کارشناس مسائل اقتصادي اظهار داشت: اکنون شهرک هشتگرد با تهران 60 کيلومتر فاصله دارد. بر فرض که براي اين شهر مترو هم کشيده شود. بالاخره روزي در ايران ناچار هستيم قيمت انرژي را واقعي کنيم. با احتساب اينکه امروز قيمت جهاني بنزين به 7 هزار تومان هم مي‌رسد. خانواده‌ها توان تحمل چنين هزينه‌اي را ندارند.
وي افزود: در هيچ کجاي دنيا شما نمي‌توانيد فاصله 39 کيلومتري مانند تجريش تا کهريزک را با 300 تومان طي کنيد. در دوره‌اي براي تشويق فرهنگ استفاده از مترو قيمت‌ها پايين تعيين شده است. اکنون زمان زيادي گذشته و بايد در قيمت مترو تجديد نظر شود و مسافران به تناسب طول مسافت پول پرداخت کنند. اين مساله هزينه زيادي را متوجه شهرداري مي‌کند. در واقع شهرداري تهران پولي که بايد صرف عمران و بازسازي بافت فرسوده شود را مجبور است به سوبسيد مترو اختصاص دهد.
سياست‌ها غلط است
اين استاد دانشگاه با اشاره به سياست‌هاي غلط در مورد بافت فرسوده گفت: سياست‌هاي شهرداري‌ها به طور مشخص شهرداري تهران در مورد بازسازي بافت‌هاي فرسوده اشتباه است و در هيچ‌کجا نمونه آن را نمي‌توان پيدا کرد. شهرداري تهران به جاي الگو قرار دادن مدل‌هاي موفق نوسازي بافت فرسوده پيشنهاد تراکم رايگان به مردم مي‌دهد. ما در اين بافت‌ها کوچه‌هايي داريم که امکان تردد خودرو در آن نيست. اين تشويق‌ها موجب ساخت خانه توسط افراد غير متخصص مي‌شود که فاقد استانداردهاي لازم هستند.
اگر شهرداري قصد بازسازي بافت فرسوده را دارد بايد منطقه‌ايي به وسعت 2 تا 10 هکتار را آزاد کند. واحدهاي مسکوني فرسوده تخريب شوند و به جاي آن‌ها مسکن‌هايي با استفاده از استانداردهاي روز جهان بسازند. در حال حاضر با تکنولوژي‌هاي جديد شرکت‌هاي خارجي در پرند در سه ماه اسکلت يک بلوک 16 طبقه را مي‌سازند. بايد از اين تکنولوژي‌ها استفاده شود. طرح‌هاي فعلي کمکي به مردم نمي‌کند.
وي اظهار داشت: مردم ما روي دريايي از ثروت زندگي مي‌کنند و اين واحدهاي مسکوني شايسته آن‌ها نيست. اکنون 95 درصد از واحدهاي مسکوني توسط افراد غير متخصص ساخته مي‌شود و تنها در 5 درصد ساختمان‌ها از تکنولوژي‌هاي روز استفاده شده است. اين معادله بايد عکس شود. دادن تراکم رايگان کار غيرکارشناسي است. وزارت مسکن و شهرسازي و شهرداري‌ها در روش‌هاي بازسازي بافت فرسوده بايد بازبيني انجام دهند. روش‌هاي کنوني داراي پيشينه اجرايي در ساير کشورها نيست.
آرمان با اشاره به مشکلات شهرهاي اقماري افزود: دولت بايستي سرمايه‌گذاري در شهرک‌هاي اقماري را متوقف کند و منابع مالي بايد در بازسازي بافت فرسوده که از امکانات و تاسيسات اوليه برخوردارند صرف شود. شهرهاي اقماري طراحي شده اغلب بسيار دور بوده و فاقد امکانات کافي هستند. در آينده با واقعي شدن قيمت‌ها هزينه زندگي در اين شهرها بالا خواهد رفت و به صرفه نخواهد بود و مردم زندگي در بافت فرسوده را حتي به شهرک‌هاي اقماري ترجيح خواهند داد.
اين استاد دانشگاه اظهار داشت: در پيش از انقلاب هم ما اين اشتباه را داشتيم و شهرکي مانند پيکانشهر را ساختيم. از نمونه‌هاي موفق اين موضوع مي‌توان به عسلويه اشاره کرد که در فاصله 30 کيلومتري آن شهر جم وجود دارد. شرکت نفت ساختمان سازي مدرني انجام داده و مهندسيني که پيش از اين دوهفته سرکار بودند و يک هفته را به استراحت در شهر خود مي‌رفتند اکنون به همراه خانواده در اين شهر ساکن شده‌اند.