وقتي رسانه ملي از مردم عادي هم عقب ماند!

به گزارش شهر و به نقل از مشرق، مدت زيادي از واقعه گذشته است؛ در رسانه حتا دقايق، مدت زياد محسوب مي شود و البته بيش از دقايق هم گذشته بود. اين که چطور مي شود يک واقعه رخ داده باشد و به گوش مردم عادي خاورميانه رسيده باشد و از آن طرف آنها به خيابان ها ريخته باشند و به هر صورتي که شده واکنش نشان داده باشند و بعد از آن طرف تازه اين واکنش ها منجر به واکنش رسانه هاي ما شود معمايي است که نه ما بلکه مديران رسانه ملي و ديگر رسانه هاي فراگير بايد به آن پاسخ گويند؛ اما چه بر سر ما آمده است که پس از سه دهه پرچمداري جهان اسلام حالا بايد از اخبار خيابان هاي قاهره و بنغازي بفهميم که چه بر سرمان آمده و چه شده تازه سر آخر زيرنويس نويس هاي شتابزده ي رسانه ملي مان "بنغازي" را در زيرنويس هايشان "بنغاذي" بنويسند و الي آخر...

جنگي به نرمي اسکناس هاي نفتي

اگر با خودمان تعارف نداشته باشيم و بخواهيم به توصيه آن حديث "المومن مرآة المومن" عمل کنيم و اول بسم الله اين مرآت را مقابل چهره ي خودمان بگيريم همين ما جماعت معتقدان به يا بهتر بگوييم مدعيان انقلاب اسلامي استاد خراب کردن مفاهيم مهم هستيم؛ اگر باز هم رو راست باشيم بخشي از اين ماجرا کاسبي است و بخش ديگرش تنبلي.

از کاسبي اش شروع کنيم. گراي سر راست نمي دهيم که فردا نگويند گل به خودي است يا فلان است يا بهمان. چند سال پيش مقام معظم رهبري، در پيام عيد نوروز نامي براي سال جديد گذاشتند که رويکردي استراتژيک داشت؛ از يک سو اهدافي بلند مدت براي کشور تعريف مي کرد و از سوي ديگر بر روي وضعيت جهاني ايران موثر بود و احتمالا بايد منجر به تصميمات کلان مي شد؛ چنين وضعيتي را در نظر بگيريد، درست چند روز بعد و در حالي که هنوز تعطيلات عيد نوروز به پايان نرسيده بود يکي از خبرگزاري هاي داخلي گزارشي جالب منتشر کرد، ماجرا از اين قرار بود که يک فعال فرهنگي و انديشگي! خوش ذوق اعلام کرده بود که کتاب يا کتابهايي با موضوع نام آن سال به طبع رسانده!

رسانه هاي دنباله رو

دوستان روزنامه نگار حتما از اين تعدد استفاده از علامت تعجب در فقره قبلي ناراضي خواهند بود؛ اما اگر اندکي تامل کنيد شما بيش از نگارنده از اين علايم استفاده خواهيد کرد. انگار که عرصه فرهنگ و انديشه بدجوري به بازار مکاره تبديل شده است و ترسناک تر اين وقتي است که اين بازاري گري و بازار گرمي پايش به عقايد و ايدئولوژي باز شود. در اين ماجرا نهادها يا بهتر بگوييم مديران آنها يد طولايي دارند. همه چيز با تغيير سالانه سربرگ ها شروع مي شود و بعد برنامه هاي بيلان کاري تهيه و تنظيم مي شود مبادا ريالي از بودجه هاي ويژه ي اختصاصي به خزانه ي بيت المال مسلمين باز گردد که البته اين وضعيت در نهادهايي که بعد فرهنگي و گاه خداي نکرده تبليغاتي دارند بسيار اسف انگيز تر است.

زياد بيراهه نرويم؛ ماجرايي که به نام جنگ نرم ابتدا از زبان رهبري مطرح شد و بعد تکرار آن به رسانه ها رسيد مساله جديدي نبود. رهبر معظم انقلاب تنها يک واقعيت را که پيش از اين مصداق هايش را با عناويني مانند "تهاجم يا شبيخون فرهنگي" مطرح کرده بودند به صورت کلي تببين کردند. لفظ جنگ نرم نيز برگرفته از "قدرت نرم" بود که سالها است و از بعد از جنگ جهاني دوم با مفاهيمي چون "داستان آمريکايي" و "زندگي به سبک آمريکايي" در باره آن گفته بودند و البته راهکارهاي فراواني را برايش عملياتي کرده بودند. اما مساله تلخ اينجا بود که هيچ يک از مديران فرهنگي و رسانه اي نظام اساسا ذهنشان به اين بخش از ماجرا قد نمي داد و کار به جايي رسيد که رهبر انقلاب مجبور شد مانند ديگر مفاهيم قبلي خود وارد گود شده و آن را با جزئيات تبيين کند.

از اينها درد ناک تر برخورد مديران رسانه اي و فرهنگي با ماجرا بود؛ البته از مديراني که فکر مي کنند "ذکر صلوات" در ابتداي بخش هاي خبري و ... به معناي تعظيم رسانه اي پيامبر اکرم (ص) است نبايد توقع چنداني داشت اما وقتي چنين وضعيتي اپيدمي مي شود. بعضي از اين مديران احساس مي کنند که سوژه ي جديدي را کشف کرده اند و آن وقت پروژه هاي رنگارنگ پشت سر هم تصويب مي شود. در اين ميان يک منتقد هم پيدا نمي شود که بگويد اگر اين نوع از پروژه سازي ها که شما دوباره و چند باره آنها را احيا مي کنيد به کار مي آمدند که در مراحل قبلي يعني تهاجم و شبيخون فرهنگي کاربرد داشتند و حالا کار به نبرد همه جانبه ي نرم افزاري نمي کشيد.

با اين همه باز هم قصه ي جديدي ساز مي شود و پيش از آنکه ميدان چنين جنگي تشخيص داده شود سيل پروژه ها سرازير مي‌شوند. مديران محترم فرهنگي و رسانه اي  هنوز از امکانات موجودشان در راندن رسانه و ابزار هاي ديگر ناتوان هستند و احساس ژنرالي در جنگ نرم به آنها دست مي دهد.

آقايان وقتي در اين رسانه هاي عريض و طويلشان نمي توانند يک جريان جدي و فراگير خبري راه بيندازند و حتي اخبار مهم جهان بعد از ساعت ها پس از وقوعشان مورد توجه شان قرار مي گيرد؛ معلوم نيست چگونه علم ژنرالي بلند مي کنند.

در آن سوي ماجرا؛ فلان مدير سينمايي باد در غبغب مي اندازد و مي خواهد هاليوود اسلامي راه بيندازد ولي توليداتش يک دهم موج آفريني يک فيلم بي ارزش آماتوري و توهين آميز و سطحي فلان مثلا کارگردان آمريکايي را ندارد.

متاسفانه اين روند در ميان مديران محترم فرهنگي، هنري و رسانه اي کشور تبديل به رويه شده است که تنها تکرار يک کلمه مي تواند حق مطلب را ادا کرده و مانند مصدر مطرح کننده ي مفهوم عمل کند.

از قياسش خنده آمد خلق را/ کو چو خود پنداشت صاحب دلق را

کار نيکان را قياس از خود مگير/ گرچه باشد در نبشتن شير شير

با اين وصف آيا نبايد اين سوال را مطرح کرد که خروجي رسانه هاي دنباله رو و منفعل و دستگاه توليدي فرهنگي بي اثر چه تناسبي با اسکناس هاي نفتي خرج شده با آنها دارد؟