گزارش شهر از جلسه نقد «بوسيدن روي ماه»/
انتقاد همايون اسعديان از بيتوجهي به بازماندههاي جنگي
همايون اسعديان معتقد است همه چيز در حال تغيير و از بين رفتن است و اساسا داريم ارتباطم‌مان را با تاريخ و گذشته‌مان قطع ميكنيم و اينها مي‌تواند آسيب‌زننده باشد.
به گزارش خبرنگار فرهنگي «شهر»، جلسه نقد فيلم «بوسيدن روي ماه» با حضور همايون اسعديان(كارگردان)، منوچهر محمدي(تهيه‌كننده)، صابر ابر، شيرين يزدان‌بخش، رابعه مدني و شاهرخ فروتنيان (بازيگر) و رضا درستكار به عنوان مجري و منتقد در فرهنگسراي ارسباران برگزار شد.
همايون اسعديان در پاسخ به سوال منتقد جلسه مبني بر اينكه چرا در حال حاضر اين همه در سينما دعوا وجود دارد، گفت: سينماي ضعيف و نحيف اما شريف ايران، در شرايطي به سر مي‌برد كه همه آن را لگدمال مي‌كنند. بنابراين با اين شرايط مگر مي‌شود دعوا نداشت و از خود دفاع نكرد؟ مگر مي‌شود زماني كه بزرگترين افتخار تاريخ سينماي ايران به دست مي‌آوريم، عده‌اي مي‌گويند كه اين اتفاق با جشنواره‌اي در گچساران براي ما هيچ تفاوتي نمي‌كند، در اين شرايط آيا مي‌شود كه آدم خون به دلش نشود و دعوا با اين وضعيت نداشته باشد؟
اسعديان در اين ارتباط ادامه داد: اين درگيريها از سر شكم‌سيري و بيكاري نيست كه با هم دعوا كنيم. به اين علت است كه همه چيز دارد به گونه‌اي از بين مي‌رود، همانطور كه به گونه اي در «بوسيدن روي ماه» هم اين شرايط را به تصوير كشيديم در جايي كه به آن ستاد مزبور رفتيم و ديديم كه همه چيز در حال تغيير است، ما آنجا را براي لوكيشن فيلم خراب نكرديم بلكه آنجا در حال خراب شدن بود، قرار بود ساختمان بزرگي در آن مكان ساخته شود و ما هم براي فيلممان استفاده كرديم. من نمي‌دانم كجاي دنيا با مظاهر تاريخي‌شان اين گونه رفتار مي‌كنند كه ما رفتار ميكنيم. فرض كنيد فردا تمام مفقود‌الاثرها پيدا شوند و اصلا پرونده اين جنگ از اين جهت بسته شود اما فكر مي‌كنم هر جاي دنيا كه بوديم بازهم اين ستاد را نگه مي‌داشتند، آن را بازسازي مي‌كردند و به عنوان موزه تاريخي نگه مي‌داشتند.
وي در ادامه گفت: اين درحالي‌ست كه ما فكر مي كنيم كه آن را نونوار كنيم و زيبا بسازيم اما انگار حواسمان نيست كه داريم ارتباطمان را با دنياي تاريخمان قطع ميكنيم و به خوب و بد مقوله هم كار ندارم همانطور كه در جاهاي ديگر هم اين نكته را گفتم؛ خيابان انقلاب بيشترين نقش را در سال 57 در انقلاب ايران داشته است .اين خيابان آن خيابان انقلاب است؟ هيچ شباهتي به آن خيابان ندارد امروز كه به آنجا مي‌رويد، هيچ اثري از تصوير آن دوره نمي‌بينيد. با توجه اينها بايد پرسيد؛ چرا اينقدر ارتباطمان با تاريخمان و گذشته‌مان قطع مي‌شود؟ چرا اينقدر دچار حس نوستالژيك هستيم؟، دليلش همين قطع كردن‌ها و قيچي زدن‌هاست. من موقعي كه اين فيلمنامه را مي‌نوشتم، بيشتر از اين زاويه به فيلم نگاه مي‌كردم؛ همانطور كه احترام‌سادات مي‌گويد: چرا همه چيز زود به زود عوض مي‌شود، همه اش داريم تخريب ميكنيم.
منوچهرمحمدي تهيه‌كننده «بوسيدن روي ماه» نيز گفت: دليل اينكه دنبال ايده و طرح فيلم «بوسيدن روي ماه» رفتيم؛ اين بود كه يك سري از آدم‌ها از جمله احترام‌السادات و دوست او، ايثارها و رفاقت‌هاي كوچك ميان آنها آرام آرام دارد فراموش مي‌شود. در اين فيلم مد نظر ما توجه روي اين موضوعات بود.
اسعديان در پاسخ به يكي از حضار جلسه مبني بر اينكه چرا نشانه‌شناسي در اين اثر به جا به كار برده نشده است؟، گفت: براي من مهم است كه فيلمم تاثيرگذار است يا نيست. محور اين فيلم ايثار است؛ دوتا از آدم كه 20 سال پيش ايثار كرده و الان هم از عزيزترين كس خود مي‌گذرد و باز هم ايثار مي‌كند. اينكه منتقدين مي گويند؛ شخصيت در نيامده اما من مي‌گويم كه اتفاقا كاراكتر‌ها خيلي عالي در آمده‌اند. يا اينكه مي‌گوييم ديالوگ‌هاي سطحي، اين درست نيست. من در اين فيلم سعي كردم عين عوام حرف بزنم و اگر انديشه بزرگي دارم عين حرف فلاسفه مطرح شود. در كل سعي كردم كه همه چيز ملموس، واقعي و باورپذير باشد، براي من هر شخصيتي به ميزان كاركردش در فيلم اهميت دارد نه كمتر و نه بيشتر. تك تك شخصيت‌هايي كه در فيلم ظاهر مي‌شوند، آن ميزاني براي من اهميت دارند كه كاركرد دارند و تماشاگر بتواند با آنها ارتباط برقرار كند.
همايون اسعديان در رابطه با تفاوت نسخه اکران شده فيلم «بوسيدن وري ماه» با آن نسخه‌اي كه قرار است اكران شود، گفت: به تشخيص و سليقه خودم 3 الي 4 دقيقه از فيلم را حذف كردم به دليل اينكه فكر مي‌كردم شايد به ريتم فيلم اشكال وارد كند و هيچ مميزي از طرف ارشاد به اين فيلم اعمال نشده است.
كارگردان «طلا و مس» با اشاره به استقبال مردم در جشنواره و يا تك سانس‌هاي اين فيلم در زمان قبل از اكران در سينماها، اظهار داشت: فكر نمي‌كردم كه كسي تحمل كند اين فيلم را تا دقايق آخر تماشا كند اما حال حاضر با اين استقبال خوشحال هستم. سر مونتاژ داشتم از استرس سكته مي‌كردم كه ممكن است براي جوانان قابل تحمل نباشد. من نمي‌دانستم چيزي كه در دلم بوده و براي خود من جذاب بوده، آيا با اين ريتم كند، اين ساختار و فضا مي‌تواند با جوانان ارتباط برقرار كند؟، الان حالم خوب است كه با اين انعكاس‌ها مي‌بينم كه مي‌تواند فيلم قابل تحملي باشد! دوست داشتم به مردم بگويم، حس و حال خوبي دارم كه مي‌گويند فقط بعضي از جاهاي فيلم خسته كننده است نه همه‌اش!
صابر ابر در اين جلسه با بيان اينكه مهم اين است كه در وظيفه‌شناسي خودش چقدر، چه اندازه و كي وظيفه شناس باشد نه فقط براي پرانتزهايي كه براي حرفه‌اش باشد. در مورد اين نقش با اسعديان خيلي صحبت كرديم. سعي كرديم نقش را در روايت فيلم نشان دهيم كه آدم ها مي‌توانند خطا كنند، يك مسيري را اشتباه پيش ببرند، بعضي اوقات خواسته و يا در بعضي اوقات ناخواسته.
اين بازيگر افزود: نقش من در اين فيلم نقشي است كه اتفاقا در مورد يكي از چيزهايي كه با اسعديان صحبت مي‌كرديم اين بود كه مراقب باشيم، اين كاراكتر حتي يك خصوصياتي را نداشته باشد تا مخاطب فكر نكند شخصيت جهت‌گيري دارد. بخاطر اينكه در واقعيت جامعه؛ هر حرفه‌اي و هر بخشي از جامعه آدم‌هاي خوب و بد وجود دارند و همه اينها در وجودشان چيزهايي را كم و يا زياد دارند. ولي روايت اين داستان براي اينكه به نتيجه خودش برسد، در اين فيلم فكر كرديم كه نياز است كه اين شخصيت كمي سخت‌گير باشد، بيشتر از حد و اندازه احساسات را وارد داستان نكند، بخواهد بر آن چيزي كه مي‌گويد استوار باشد و روي گفته‌هايش سخت بايستد و وارد حواشي مسايل نشود.
وي ادامه داد: من و همه شما بخش‌هايي داريم كه خيلي‌ها نمي‌بينند بنابراين هر شخصيت سينمايي فقط بخش‌هايي از آن ديده شود كه لزوم دارد آن بخش از جمله ديالوگ‌ها و ري‌اكشن‌ها ديده شود تا در نهايت آن نقش در خدمت روايت داستان باشد. من به طور مجزا به اين نقش از ديگر بخش‌ها و شخصيت‌هاي فيلم نگاه نمي‌كنم چون كاراكتر آقاي فيض نه منفي است و نه منفي نيست، او شايد فقط در جايگاهش در اين فيلم آدم سخت‌گيري است.
محمدي در رابطه با ساخت فيلم‌هاي در زمينه روحانيت، گفت: اگر بشود باز هم در زمينه روحانيت اثر مي‌سازيم اما به اندازه كافي به اين مقوله پرداخته‌ايم، درفيلم‌هاي «زير نور ماه»، «ميم مثل مادر» و «بوسيدن روي ماه» به نوعي اداي ديني نسبت به شخصيت زن بود كه بايد زنان ايراني را از زاويه‌هاي مختلف مي‌ديديم بنابراين به سهم خود به اين موضوعات پرداختيم.