« ايدز را متوقف كنيد، به عهد خود پاينبد باشيد » اين شعاري بود كه در سال 2005 ميلادي از سوي بخش ايدز سازمان ملل متحد براي 6 سال- تا سال 2010 ميلادي- در نظر گرفته شد تا نه تنها افزايش بودجه بلكه افزايش آگاهي، آموزش و مبارزه با تبعيضها مشخص شود.
به گزارش شهر، اگرچه آخرين اطلاعات سازمان ملل متحد از كاهش 17درصدي اين بيماري در هشت سال اخير خبر ميدهد اما اهميت روز جهاني ايدز در اين است كه به عموم مردم يادآور شويم كه HIV از بين نرفته و هنوز كارهاي زيادي است كه بايد انجام شود.
وجود بيشتر از33 ميليون نفر آلوده به اين ويروس نشان ميدهد كه آموزش افراد جامعه همچنان موثرترين راه مبارزه براي جلوگيري از اين بيماري است. تاكيد بر روي آگاهي از اين بيماري به خصوص در خانوادهها زماني مهم جلوه ميكند كه بدانيم در گذشته تصور مي شد كه اين بيماري عمدتا مردان هم جنس باز يا معتادان تزريقي را مبتلا مي كند، اما د در سال 2004 راه اصلي انتقال HIV از طريق (heterosexual) دگر جنسي (رابطه جنسي زن و مرد) بود که در اين رابطه ، زنان بيشتر از مردان مبتلا مي شوند.
اگرچه در ايران بيشترين راه انتقال اين ويروس همچنان در ارتباط با اعتياد و تزريق سرنگهاي آلوده عنوان ميشود اما برخي از كارشناسان به تازگي خبر از انتقال اين ويروس از راه روابط جنسي ميدهند از همين رو آموزش و افزايش سطح آگاهي يك ضرورت تلقي ميشود تا روند رو به كاهش تعداد افراد اين بيماري همچنان ادامه داشته باشد.
* از چه راههايي ايدز نميگيريد
آيا تصورميكنيد داشتن حمام و استخر مشترك، خوردن غذايي كه توسط يك ايدزي پخته شده است، سرفه كردن يا عطسه كردن، دست دادن، گزيدگي توسط پشه يا كنه، لمس كردن عرق و ترشحات بدني كه از مشقت يك ايدزي خارج ميشود شما را مبتلا ميكند اگر چنين تصوري داريد در اشتباهيد هيچ يك از اين عوامل عامل انتقال محسوب نميشود .
در حقيقت ويروسHIV ازطريق تماسهاي عادي مثل كاركردن با يكديگر ،زندگي دسته جمعي ،هم صحبت شدن و معاشرت هاي اجتماعي در محيط هاي عمومي ومكانهاي پر تراكم مثل محيط منزل يا كار يا تماس روزمره با افراد آلوده ،هم سفر بودن ،همكلاسي بودن و نشستن در كنار يكديگر و يا همكار بودن و يا از راه روابط عادي اجتماعي مثل سوار شدن در اتوبوس و تاكسي از شخص آلوده به ساير افراد سرايت نمي كند.
اما در نقطه مقابل تماس جنسي محافظت نشده، دريافت خون و فراورده هاي خوني، فاكتورهاي انعقادي و يا دريافت اندام و بافت پيوندي از افراد آلوده، ابزار برنده و نافذ پوست كه آلوده به ويروس باشند مثل سوزن وسرنگ مشترك خصوصا در معتادان تزريقي ، همچنين از راه مادر به كودك ميتواند دليلي براي مبتلا شدن يك نفر به ويروس ايدز باشد.
* رابطه جنسي خود را ايمنتر كنيد
رابطه جنسي ايمنتر به فعاليتهاي جنسي اطلاق ميشود كه ريسك كمي از عفونت با HIV دارند واغلب به معناي استفاده از كاندوم حين رابطه جنسي است. شايد اين موضوع مسالهاي باشد كه در سالهاي گذشته كمتر مورد توجه قرار ميگرفت زيرا عاملي مانند شرايط اقتصادي افراد براي خريد آن دخيل بود. با اين وجود همچنان پيشگيري و آموزش بيشتر از پيش توصيه ميشود چراكه وقتي كاندوم بطور صحيح استفاده شود بعنوان سد فيزيكي عمل ميكند و از انتقال ترشحات آلوده به جريان خون فرد ديگر جلوگيري ميكند.
رابطه جنسي ايمن اشاره به فعاليت جنسي دارد كه سبب انتقال خون يا ترشحات جنسي از يك شريك جنسي به طرف مقابل نشود. اگر دو نفر رابطه جنسي ايمن داشته باشند حتي اگر يكي از آنها آلوده باشد، احتمال اينكه فرد ديگر مبتلا شود وجود ندارد از نمونههاي رابطه جنسي ايمن ميتوان به 1- نداشتن رابطه جنسي كه اصطلاحاً پرهيز جنسي (abstinence) ناميده ميشود. 2- پرهيز جنسي تا زمان ازدواج و پايبند باقي ماندن زوجين به يكديگر پس از ازدواج اشاره كرد.
* آزمايشHIV بلافاصله بعد از تماس مشکوک
آيا بلافاصله بعد از تماس مشکوک بايد آزمايشHIV را انجام داد؟ اين سوالي است كه از ذهن هر شخصي كه تماس مشكوك داشته است ميگذرد . گفته ميشود بعد از تماس مشکوک معمولاً در اغلب کشورها دو بار انجام تست با فاصله زماني بين حداقل 2 هفته تا 6 ماه توصيه شده است.
در اروپا و آمريکاي شمالي: دفعه اول دوهفته بعد از تماس جنسي مشکوک توصيه مي شود. اولين آزمايش HIV به روش PCR test انجام مي شود که دو هفته بعد از ورود ويروس قادر به جستجو و رديابي مستقيم ويروس در خون است. اطمينان به اين تست تنها 95 درصد است. بنابراين براي دفعه دوم 12 هفته بعد يک تست اليزا نيز توصيه مي شود که ميزان پادتن ( آنتي بادي) ها يي که خون شخص آلوده برعليه HIV توليد کرده است را اندازه گيري مي کند.
در ايران: دفعه اول بين 8 تا 12 هفته بعد توصيه مي شود. معمولاً آزمايش اليزا (ELISA test) در ايران انجام مي گيرد که استاندارد جهاني در بيمارستان ها و مراکز بانک خون است. به دليل اينکه سرعت و ميزان توليد آنتي بادي در بدن اشخاص ممکن است متفاوت باشد 6 ماه بعد تکرار آن توصيه مي شود.
*روبان قرمز سمبل ايدز
در سال1991 گروهي از هنرمندان ، که بسياري از دوستان آنها بر اثر ابتلاء به ايدز جان خود را از دست داده بودند، با تأسيس گروه ايدز تجسمي (THE VISUAL AIDS ARTISTS CAUCUS) در شهر نيويورک تصميم گرفتند با به خدمت گرفتن هنر، به نبرد با اين بيماري مرگبار بپردازند. اولين بار آنان بودند که روبان قرمز را به عنوان نشان گروه خود انتخاب کردند. از همين رو هر ساله مردم جهان به منظور شناخت و آگاهي از اين بيماري كه به عنوان طاعون قرن هم شناخته شده است حمايت خود را از برنامههاي در ارتباط با اين بيماري اعلام ميكنند تا بگويند آموزش بهترين واكسن ايدز است.