چرا دلار پرواز کرد؟

فرارو- با گذشت حدود يک هفته از راه اندازي مرکز مبادلات ارز نه تنها قيمت دلار فروکش نکرده؛ بلکه به صورت لحظه اي در حال افزايش است. آخرين خبر از قيمت دلار در بازار آزاد حاکي از نزديک شدن نرخ آن به رقم سه هزار تومان دارد.

با اين حال روز گذشته محمود بهمني وعده داد در روزهاي آتي مقاومت بازار ارز شکسته خواهد شد.

در اين ميان امروز الياس نادران عضو کميسيون برنامه و بودجه مجلس عنوان کرده است: وضعيت نابسامان بازار ارز را ناشي از ناتواني نمي دانم بلکه بازار مديريت نمي شود و رئيس جمهور تعمدا بازار را آشفته نگه داشته است.

وي افزوده است: من وضعيت موجود را حمل بر بي عرضگي و ناتواني نمي دانم و به نظرم کاملا برنامه ريزي شده است.

اين نماينده تهران تاکيد کرده است: بخش اعظم مشکل امروز بازار ما به اراده دولت برمي گردد که بازار را آشفته نگه داشته است و من واقعا نمي دانم چه پيش خواهد آمد؟

دکتر عباس شاکري استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اقتصادي در گفتگو با فرارو گفت: «درباره اين مسئله که گفته مي شود آشفتگي بازار ارز برنامه ريزي شده و عامدا صورت مي گيرد، خود آقايان که اطلاعاتي دارند بايد اظهارنظر کنند؛ ولي آنچه ما از نتايج کار مي بينيم قطعا مي توانيم بگوييم عدم مديريت و سوءمديريت کار را به اينجا رسانده است.»

وي ادامه داد: «به هر حال بايد پرسيد چه کسي مي خواهد پاسخگوي عواقب اين ناپايداري باشد؟ عواقب اين موضوع امروز خود را نشان نمي دهد؛ بلکه با وقفه هاي دو ماهه، سه ماهه و شش ماهه تمام اقتصاد را ناپايدار مي کند.»

وي افزود: «يک متغير کليدي اقتصاد از 1200 تومان به سمت 3000 هزار تومان حرکت کرده و هر روز هم آقايان صحبت از يک طرح جديد همچون بازار دست دوم، اتاق مبادلات و ... مي کنند.»

اين استاد دانشگاه اظهار کرد: «وضعيت کنوني ناشي از چند علت است. يکي از اين علل را مي توانيم بحث تحريم ها عنوان کنيم. به هر حال اين مسئله نقش دارد؛ اما ما صدها ميليارد دلار نفت فروختيم و موضع ما در مسئله هسته اي نيز امروز اعلام نشده است و تهديدات و تحريم ها نيز از قبل وجود داشته و از امروز اجرا نشده است.»

وي ادامه داد: «لذا بايد پرسيد با اين همه درآمد ارزي چرا آقايان فکري براي نقل و انتقال آن و براي تحريم فروش نفت نکردند. بنابراين هرچند تحريم ها نقش دارد؛ اما ما از ذخاير خوبي برخوردار هستيم و هم اکنون هم عوايدي داريم، هرچند دريافت و پرداخت آن محدود شده است.»

شاکري گفت: «عمده مطلب که مي تواند به آشفتگي بازار ارز کمک کند چند موضوع است. يکي انگيزه هاي بودجه اي و درآمدي دولت است و دوم سوء استفاده هولدينگ ها، پورت فوها (نگاه دارندگان دارايي هاي درآمدزا) و کساني که صرافي دارند مي باشد.»

وي ادامه داد: «جالب است که صرافي هاي زيادي در همين زمان بي ثباتي ارزي احداث شد و حتي از قول نمايندگان مجلس گفته شده برخي بانک ها مشکلات و بدهي هاي خود را از طريق فروش ارز تامين مي کنند.»

اين کارشناس مسائل اقتصادي خاطرنشان کرد: «يک اقتصاد 300، 400 ميليارد دلاري نبايد اينقدر شرکت سرمايه گذاري هولدينگ و پورت فو داشته باشد. هيچکدام از اين شرکت ها در خدمت توليد نيستند و همگي در خدمت دلالي، خريد و فروش و فعاليت هاي سوداگرانه مي باشند.»

وي تصريح کرد: «مسلما فعاليت هاي سوداگري در آشفتگي بازار ارز بسيار نقش دارد. خيلي از اين هولدينگ ها، صرافي ها و شرکت هاي سرمايه گذاري يا وابسته به دولت هستند و يا به نوعي تحت نظارت دولت مي باشند. لذا اين شرکت ها بايد مديريت شوند.»

اين استاد دانشگاه گفت: «اگر واقعا اهداف ملي براي ما مهم است چرا بايد وقتي ارز کم مي شود (البته کم شدن آن هم جاي بحث دارد) خيلي از کساني که نقدينگي هاي فراوان دارند وارد بازار شده و اقدام به خريد و فروش ارز کنند و دولت هم به طور موقت از مزاياي درآمدي آن استفاده کند.»

وي تصريح کرد: «لذا اينکه آشفتگي بازار ارز عامدانه يا غيرعامدانه است را بايد خود آقايان بررسي کنند؛ ولي همانطور که گفتم از اين چند حالت خارج نيست. مسلما وقتي ارز گران مي شود، ريال هاي مازاد آن را دولت در بودجه صرف و خرج مي کند.»

وي افزود: «وقتي به اين صورت يک متغير کليدي اقتصاد بي ثبات مي شود، دلال ها و بخر و بفروش ها که امروز نصفي از اقتصاد را قبضه کرده اند جيب مردم را خالي مي کنند و به ميليون ها نفر حقوق بگير ثابت و افراد مولد و زحمت کش هجوم مي برند.»

شاکري درباره وعده بهمني مبني بر شکسته شدن مقاومت بازار ارز در چند روز آينده گفت: «اين موضوع را بايد از خود ايشان پيگيري کرد؛ ولي حداقل ايشان بيايد اين نقدينگي که فرماندهي آن دست خود ايشان بوده را ببيند که چند صد هزار ميليارد تومان آن نقدينگي سوداگرانه است و دارندگان اين نقدينگي هاي سوداگرانه با اقتصاد چه مي کنند.»

وي تاکيد کرد: «با تشکيل اتاق و از اين دست موضوعات که نمي توان چنين متغير کليدي را مهار کرد و ثبات را به اقتصاد برگرداند.»

اين استاد دانشگاه گفت: «از سال هاي گذشته تا شهريور 90 که ارز فراوان بود و حتي مازاد داشتيم، پورت فو دارها خيلي سراغ ارز نمي آمدند؛ ولي آنقدر نقدينگي زياد شده است که امروز اقتصاد ما در دنيا از نظر پورت فو داري، بخر و بفروشي، دلالي، بازار به هم زدن، کار نکن و پول در بيار مقام اول را دارد.»

وي تاکيد کرد: «اين مسئله هم به دليل مديريت دولت است که هر روز يک طرحي را اعلام مي کنند و رئيس بانک مرکزي هم که خود تزريق کننده اين همه نقدينگي به اقتصاد بود اکنون به اين صورت راه حل ارائه مي کند.»