معماري تهران، پرخاشگري را تشديد مي‏کند

آذر سليم کارشناس مشاوره و خانواده درمانگر در گفت و گو با « شهر» در رابطه با تاثير معماري شهر تهران بر نظم شهري، گفت: گستردگي بي رويه، بي نظمي و نبود هارموني در معماري شهر تهران که از بعد جنگ تحميلي ايران و عراق شدت يافته، تنيدگي و ناهمگني را منجر شده است که بر روح مردم تهران اثر گذاشته و آنها را مردمي پرخاشگر، زودرنج و عصبي کرده است. اين در حالي است که هر چيزي که ما مي بينيم در ذهن ما اثر مي گذارد و قطعا پاک نشدني است.

وي افزود: آيا مي شود از واژه سبک معماري براي شهر تهران استفاده کرد؟ سبک تاريخي تهران بسيار آشفته، ناهمگون و بي تناسب با فرهنگ زيستي ما است. چشم انسان معماري ناسازگار را نمي پسنددد، جاذبه هر شهري به هماهنگي در نماي کلي آن بستگي دارد و هر بي نظمي نگاه ها را خسته و ذهن ها را آشفته خواهد کرد.

اين کارشناس عنوان کرد: همانطور که ناسازگاري در خانواده ايجاد بحران مي کند، زماني که در محيط پيرامونمان آشفتگي وجود داشته باشد در ذهن ما اثر مي گذارد و اين اثر منفي را مجدد به خانه منتقل مي کنيم.

سليم تصريح کرد: فرهنگ نيز در معماري يک شهر تاثير عمده اي دارد اما شايد بحران هاي مرحله گذار به فرهنگ و به معماري شهرهاي ما هجوم آورده است. در اين شهر يک نوع ترکيب ناهمگون از سبک هاي مختلف و کاملا غير تخصصي وجود دارد. از نظر شماي ديداري در اين شهر مهرباني نمي بينم و علت آن عدم هارموني در رنگ و چينش است. زماني که سبک مشخصي وجود ندارد سخن از هويت تاريخي نيز معنا ندارد.

وي در ادامه با بيان اين که جامعه ما حافظه تاريخي بسيار ضعيفي دارد، بنابراين نمي توانيم سخني از تاثير بافت تاريخي بر اذهان افراد بزنيم، گفت: زماني که خودِ تاريخ دچار فراموشي شده است چگونه مي توان به تاثير بافت هاي تاريخي بر افراد سخن گفت؟ اگر درباره نگهداري از بافت تاريخي صحبت ميکنيم بايد بتوانيم تاريخمان را نيز حفظ کنيم تا دچار فراموشي تاريخي نشويم.

اين کارشناس افزود: قابل پيش بيني نبودن، يکي از پديده هايي است که من در چينش شهر تهران مي بينم. بدين معني که شما از خيابان عبور مي کنيد نمي توانيد پيش بيبني کنيد، زماني که يک ساختمان بلند يا بتني را مي بينيد ساختمان بعدي تا چه حد داراي همين چينش است و تا چه اندازه مي توان انتظار داشت که در يک خيابان با يک سبک واحد معماري روبرو مي شويم ؟ اين بي نظمي و غير قابل پيش بيني بودن به مرور به فرد و جامعه رسوخ مي کند.

وي گفت: در اين شهر ساختمان هايي را ديده ام با نرده هاي فرفورژه که تا نيمه پنجره ها کشيده شده و دقيقا به شيشه پنجره چسبيده است. اين سبک معماري را در پاريس ديده ام با اين تفاوت که نرده ها به اندازه گذاشتن يک گلدان در پشت پنجره از شيشه فاصله دارد. اين سبک معماري بدون توجه به کاربرد آن در شهر ما به کار برده شده است و اين يک تقليد کورکورانه است.

سليم با بيان اين که زماني که افراد با زيبايي ها مواجه مي شوند احساس بهتري دارند عنوان کرد: نظم بيرون به درون افراد نفوذ کرده و زندگي نظم مي يابد و قابل پيش بيني مي شود. در دنياي نامنظم نمي شود افکار منظم داشت. تصاويري که فرد از پيرامون دريافت مي کند به مرور زمان بر ذهنش اثر خواهد کرد.

اين کارشناس در پايان تاکيد کرد: اگر از بنده بپرسيد آيا مي شود به اين شهر هويت داد ؟ مي گويم بله، با همکاري همياري و احترام به شهروند. شايد به کمک متخصصان شامل روانشناس ها، جامعه شناس ها، معمارها، فلاسفه و هر يک از متخصصيني که ديد زيبايي شناسانه دارند بشود دوباره هويتي به اين شهر داد و با زيبايي ها آشتي کرد.