جدايي فرهنگي نسل سومي‌ها و پدرانشان/
تاثير تکنولوژي بر زندگي نسل سومي‌ها
يکي از علت‌هاي تغييرات فرهنگي نسل سوم، حضور پر رنگ تکنولوژي در زندگي امروز نسل سوم است. استفاده از اين تکنولوژي‌ها شيوه‌هاي نوين فکري و زندگي را انتقال مي‌دهد.
به گزارش خبرنگار اجتماعي شهر، نسل سومي‌هاي ايران که امروز بيش از 50 درصد جمعيت کشور را تشکيل مي‌دهند، سبک زندگي بسيار متفاوتي نسبت به نسل‌هاي اول و دوم دارند. ريشه‌هاي اين تفاوت در کجاست؟ اين تغييرات مثبت است يا منفي؟ براي يافتن پاسخ‌هاي فوق به گفت‌وگو با دکتر سيد حسن حسيني، استاديار دانشگاه تهران و مدير گروه آسيب‌هاي اجتماعي انجمن جامعه شناسي ايران پرداختيم.
ثبات فکري فرهنگي از بين رفته است
دکتر سيد حسن حسيني در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي شهر گفت: الگوهاي فرهنگي پيش از دوره صنعتي شدن با روند شهرنشيني در هم شکسته است و اکنون با تحولات دوره‌اي خاصي مواجه هستيم. در دوره ما قبل صنعتي و روستايي در طول چندين نسل هنجارهاي مردم تغيير نمي‌کرد. نوادگان از لحاظ فکري شبيه به پدربزرگشان بودند و حتي ابزارهاي توليد تغيير نمي‌کرد.
اين استاديار گروه جامعه شناسي دانشگاه تهران افزود: با پيدايش نظام‌هاي نوين آموزش و پرورش، در مسائل عمده آموزشي، مدرسه جايگزين خانواده شده است. امروزه مدرسه آموزش‌هايي به کودکان مي‌دهد که با تخصص‌هاي خانوادگي متفاوت است. از سال 1980 به اين طرف با ورود رسانه‌هاي جديد ماهواره‌اي، اينترنت و شبکه‌هاي مجازي فرهنگ جهاني در حال دگرگون شدن است. در چنين وضعيتي ما ثبات فکري فرهنگي را کمتر مي‌بينيم. يکي از علت‌هاي تفاوت ماهوي نسل سوم با نسل دوم اين رسانه‌ها هستند. اکنون علي رغم محدوديت‌ها ما شاهد گسترش روز افزون اين رسانه‌ها هستيم.
تکنولوژي شيوه‌هاي نوين فکر کردن و زندگي را انتقال مي‌دهد
وي اظهار داشت: سطح استفاده اين دو نسل از تکنولوژي متفاوت است. براي مثال نسل اول از موبايل تنها براي تماس تلفني استفاده مي‌کند اما براي نسل سومي‌ها که حوصله و شناخت بيشتري دارند تلفن‌هاي هوشمند کاربردهاي بيشتري دارد. همه اين‌‌ها شيوه‌هاي نوين فکر کردن و زندگي را انتقال مي‌دهند. اگر در گذشته نسل اول براي آشنايي و الگوبرداري از زندگي غربي نياز داشت برود به اروپا و آمريکا و از نزديک شيوه زندگي آنها را ببيند. امروز اين امکان براي نسل سوم در خانه وجود دارد که با استفاده از موبايل کامپيوتر و به سرعت اين شناخت را پيدا کند.
نظام آموزشي به دنبال ارزش‌هاي نسل اول و دوم
اين جامعه شناس با تاکيد بر تغييرات امروز جامعه گفت: آموزش و پرورش هم سوي نسل اول و دوم در تلاش است تا ارزش‌هاي آن نسل را همچنان زنده نگهدارد. اما بايد دانست اين آموزش‌ها و رسانه‌ها در کنار رسانه‌هاي جهاني معنا پيدا مي‌کنند. آنها نيز با رفتارها و ديدگاه‌هاي اقتصادي مختلف در رسانه و آموزش‌هايشان ديدگاه ايجاد مي‌کنند و نگرش به افراد مي‌دهند.
رسانه صداقت نداشته باشد مخاطب از دست مي‌دهد
دکتر حسيني ظهار داشت: کليت فرهنگي ايراني اسلامي ما يک چيز ديگر است. متاسفانه آموزش پرورش و رسانه ملي در تاريخ اين جامعه حذف و اضافاتي انجام دادند. اين يعني تحريف يک جامعه که در تاريخ‌هاي مختلف زنديه، صفويه، قاجاريه و ... اتفاق افتاده است.
بايستي نقاط ضعف و قدرت اين دوره‌ها به جامعه مخاطب نشان داده شود. اگر رسانه صداقت نداشته باشد مخاطب را از دست مي‌دهد؛ چون منايع آموزشي و رسانه ديگر هم وجود دارد.
در حال حاضر در اينترنت هزاران کتاب فارسي موجود است و يکي از نشانه‌هاي جواني جستجوگري است. اين کتاب‌ها در اختيار اين نسل قرار دارد. اگر کسي نيز حال و حوصله‌ي خواندن نداشته باشد، از طريق برنامه مولتي مدياي جديد مفاهيم به آنها منتقل مي‌شود.
نسلي که نياز به صحبت و شنيدن دارد
اين استاد دانشگاه با اشاره به اهميت صداقت افزود: متاسفانه امروز متوجه نيستيم اين نسل اگر نتواند صحبت کنند اگر نتواند بشنود از رسانه‌هاي ما فاصله مي‌گيرند. اگر وضعيت صداقت مندي از بين برود به سرعت آنها از رسانه‌ها رويگردان مي‌شوند. بايد هرچه بيشتر و بهتر فرهنگ ايراني اسلامي را معرفي کرد. ما نمونه‌هاي خوبي داريم که مي‌تواند الگو باشد. شهيد مطهري در يکي از کتاب‌هايش خدمات متقابل ايران و اسلام را معرفي مي‌کند.
دانشمندان ايراني توسط رسانه‌هاي بيگانه تصرف مي‌شوند
وي با اشاره به ضعف رسانه‌هاي داخلي گفت: براي مثال عمر خيام تقويم جلالي را ابداع کرده است و امروز با همه پيشرفت‌ها ناسا و فضا نوردان تغييري در اين تقويم جلالي ايجاد نشده است. اما ما مي‌مانيم تا بي‌بي‌سي لندن گزارش از خيام تهيه کند و به اين شکل جذب مخاطب داشته باشد. اکنون نيز دانشمندان بسياري در طول تاريخ اسلامي ايراني هستند که آثار و شخصيت‌شان به درستي مطرح نشده است. بايد بدانيم که هر جامعه براي قوت خودش نياز به يک سر ماخذ دارد که در سطح عموم خوب معرفي شود.
چرا بفرماييد شام مهم است؟
وي افزود: امروز مي‌بينيم که شبکه‌هاي ماهواره‌اي برنامه‌اي مانند بفرماييد شام را تهيه کردند. فرهنگ مورد نظرشان را معرفي مي‌کنند. در صورتي که فرهنگ غذايي ايران يکي از غني‌ترين فرهنگ‌هاي دنيا است. ما چقدر روي اين پديده روزمره و چطور سرمايه‌گذاري مي‌کنيم؟ تنها وقتي آنها شروع کردند و موفق شدند ما هم شروع مي‌کنيم. در صورتي که مي‌توان با چنين برنامه‌هايي به جوانان نشان داد بهتر از مک دونالد و همبرگر هم وجود دارد.
دکتر حسني اظهار داشت: بر روي هر کدام از اين مسائل که دست بگذاريم، خانواده تا يک حدي مسئوليت دارد. اما امروز پيام‌هاي تربيتي نرم‌هاي جامعه را رسانه منعکس مي‌کند. همه اين بحث‌ها به دليل نگراني از بي‌گانگي فرهنگي و يا جدايي فرهنگي است.