گفت‌وگوي شهر با کودکان کارگر افغاني/
هر شب دعا ميکنم دلار ارزان شود! قصدم مهاجرت به اروپاست
يک کودک کار افغان که عمده درآمد ماهانه خود را براي کمک به خانواده خود به افغانستان مي‌فرستد مي‌گويد: هر شب دعا ميکنم دلار ارزان شود.
به گزارش خبرنگار اجتماعي شهر، در حال حاضر آمار دقيقي از وضعيت کودکان کار در کشور وجود ندارد. مشاهدات ميداني نشان مي‌دهد که جمعيت بالايي از کودکان کار را کودکان مهاجر افغاني تشکيل مي‌دهند. اين کودکان که بيشتر عمر خود را در تهران بودند به صورت قانوني و گاهي غير قانوني در حال کار و زندگي هستند. به مناسبت روز کودک پاي صحبت دو کودک کار مهاجر نشسته‌ايم.
افغانستان را نديدم!
محمد 16 ساله در مورد داستان زندگي خود عنوان مي‌کند: وقتي يک سالم بود همراه خانواده از افغانستان به ايران آمديم. من افغانستان را نديدم هيچ خاطره‌اي از آن ندارم. از 7 سالگي در کارگاه کيف دوزي که برادران بزرگترم بودند شروع به کار کردم. سه سال درس خواندم و بعد چون مدرسه‌هاي ايراني ما را راه نمي‌دادند و مدرسه افغاني‌ها هم به درد به خور نبودند و چيزي ياد نمي‌گرفتم درس را رها کردم.
از 7 سالگي کار ميکنم
اين کودک کار با اشاره به علاقه‌اش به درس مي‌گويد: من سه سال است که دوباره شروع کردم به درس خواندن. به انجمن کوشا مي‌روم و آنجا درس مي‌خوانم. معلم خوبي داريم. يک سال را هم جهشي خواندم. اما هنوز هم کار ميکنم. در يک خياطي کا رمي‌کنم. پيرهن و شلوار مي‌دوزيم و عددي مزد مي‌گيريم.
آينده‌اي ندارم
محمد درباره برنامه‌هايش براي آينده اظهار مي‌کند: تا دو سه سال پيش دوست داشتم به کشورم برگردم اما با چيزهايي که از افغانستان مي‌شنوم؛ اينکه امنيت و کار و آموزش نيست اينکه مردم خودشان با خودشان کنار نمي‌آيند ديگر چنيني تصميمي ندارم. من در ايران هم آينده‌اي ندارم، نهايت مي‌توانم دو سال ديگر درس بخوانم، بعدش چي. اگر مي‌توانستم ادامه تحصيل بدهم و پيشرفت کنم شرايط فرق مي‌کرد. اگر خدا بخواهد تا سال ديگر مي‌خواهم بروم اروپا، نروژ و سوئد اين کشورها، آنجا به ما اقامت مي‌دهند.
همه کار مي‌کنيم
وي درباره اوضاع خانواده مي‌گويد: خدا رو شکر خوب است ما همه کار مي‌کنيم. فقط اين روزها مادرم هست که ديگر کار نمي‌کند. دو برادر و پدرم همه کار مي‌کنيم. يکي از برادرانم ازدواج هم کرده است. رفت به افغانستان و با دختر داييمون ازدواج کردند و برگشتند. اما من مخالف ازدواج در سن پايين هستم. جداي از مشکلات مالي، الان برادرم تا ازدواج کردند ظرف دو سال دو بچه دارند. نمي‌توانند به بچه‌هايشان رسيدگي کنند. خودشان هم که وضع مشخصي ندارند.
بزرگترين مشکل بچه‌هاي کار اعتياد است
محمد با تاکيد بر مشکلات کودکان کار مي‌گويد: بزرگترين مشکل اين بچه‌ها اعتياد است. من دوستان زيادي دارم بيشتر دوستان ايراني هستند. خيلي اعتياد زياد شده است. آنقدر مشکلات خانوادگي، مالي و ديگر چيزها روي ذهن ما فشار مي‌آورد که براي آرام شدن به سمت مواد مي‌روند. من خودم اگر دوستان خوبي نداشتم و منو راهنمايي و کمک نمي‌کردند حتما الان معتاد مي‌شدم. خوشبختانه چند دوست خوب دارم که من و از اين قضايا دور کردند. ولي فشار روي اين بچه‌ها خيلي زياد است. من امروز در کارگاه کار ميکنم و درس مي‌خوانم و ديگر 16 سال دارم و مشکلاتم کمتر است. اما فکر کنيد وقتي در خيابان کار مي‌کنيد سرما و گرما و اينکه خود خيابان از شما انرژي مي‌گيرد. من مي‌دانم يک روز در خيابان کار کردن چقدر سخت است.
همه را به يک چشم نبينيد
اين کودک افغان به مردم توصيه‌اي هم دارد و مي‌گويد: بيشتر افغان‌ها مي‌گويند ايراني‌ها خودشان خوشبخت هستند و با ما خيلي بد هستند. وقتي يک بدي و بي‌احترامي از يک ايراني مي‌بينند از همه ايراني‌ها بيزار مي‌شوند. ايراني‌ها هم همينطو ر از يک افغاني کارهاي خلاف مي‌بينند به پاي همه افغان‌ها مي‌گذارند. من فقط مي‌خواهم بگم. همه مثل هم نيستند. من خيلي دوستان خوب ايراني دارم که من را کمک کردند. امروز دارم به لطف دوستانم درس مي‌خوانم. به نظرم نبايد به هم اينجور نگاه کنيم.
هرشب دعا ميکنم دلار ارزان شود!
اما رضا يکي ديگر از کودکان کار افغان بيشترين نارضايتي اين روزهايش از دلار است و مي‌گويد: مشکل ما دلار است. بحران اقتصادي است. براي شما فرقي ندارد. اما من اينجا دارم زندگي ميکنم 800 هزار تومان در مي‌آورم بايد 600 تومان بفرستم افغانستان. الان ديکر پولي نمي‌شود. هر چقدر بيشتر هم کار کنيم فايده ندارد. دلار گران شده. هر شب دعا ميکنم دلار بي‌ارزش شود. خيلي برايم سخت شده است. يک خانواده با پولي که من مي‌فرستم در افغانستان زندگي مي‌کنند.
اين کودک کار مي‌افزايد: من 16 سالم است و از 2 سالگي با خانواده به ايران آمديم. الان سه سالي است که آن‌ها به افغانستان برگشتند و من اينجا مانده‌ام تا کار کنم. خيلي دوست دارم به کشورم برگردم اما نمي‌توانم. الان پولي در بساط ندارم. اگر با جيب خالي برگردم همه مي‌پرسند 10 سال کار کردي و هيچي نداري، در ايران چکار مي‌کردي ؟ اما با اين اوضاع دلار پس انداز ما م ديگر به درد نمي‌خورد.
تنها دلخوشي و سرگرمي ما سروکله زدن با همکاران است
رضا از آرزوهايش تعريف مي‌کند: بزرگترين آرزوم اين است که کشورم آّباد باشه. برگردم آنجا بتوانم کار کنم. زندگي کنم. الان اينجا با 6 نفر از بچه‌ها خانه‌اي داريم. زندگي مي‌چرخد. اما بعضي وقت‌ها که به آينده فکر ميکنم. ميبينم وضع در آينده فرقي نمي‌کند فقط بايد کار کنيم و زنده بمانيم. براي ما زندگي فقط کار است. تفريح و خوشي‌مان هم با همکاران و هم خانه‌هايمان است که سر به سر ميگذاريم و زندگي مي‌کنيم. در کارگاهي که من هستم 10 نفر کا رمي‌کنند و همه افغاني هستند. بزرگترينمان 20 ساله است. اغلب هم سن و ساله من هستند. الان هم استرس آخر سال و تعطيل شدن کاسبي مان را داريم. درس هم دو سال بيشتر نخواندم. شرايطش نبود. الان هم کار اجازه نمي‌دهد. فقط به اين فکر ميکنم که کار بهتري داشته باشم.
در اينباره بخوانيد:
بچه‌هاي بي شناسنامه و بحران هويت
از بهرهکشي تا موادکشي در مراکز نگهداري کودکان
گزارش تصويري: «ک» مثل کودک کار