گزارش مردمي «شهر» از رواج ادبيات رکيک/
وقتي ناسزا جانشين قندپارسي مي‌شود
معمصومه يک دانشجوي تهراني مي‌گويد: ادبيات رکيک در بين نوجوانان افزايش پيدا کرده است و مهمترين دليل آن يک دست نبودن مدارس و محله‌ها است. الگوي نوجوانان پولدارهاي تازه به دوران رسيده بي‌فرهنگ هستند.
به گزارش خبرنگار اجتماعي شهر، زبان ايراني‌ها به قند پارسي معروف است. ادبياتي که در شعر به کمال رسيده و سرشار از مثل‌ها، پندها و داستان‌ها است. اين پتانسيل زباني و کلامي در سال‌هاي اخير بيشتر به گوشه‌اي افتاده است و شکلي از ادبيات خشن و رکيک در قشر و بخشي از جامعه جايگزين آن شده است. اين ادبيات نه تنها هيچ شيريني ندارد بلکه کام بسياري را تلخ کرده است. درباره اين موضوع به گفت‌گو با شهروندان تهراني پرداخته‌ايم.
بدو بيراه مي‌گوييم براي خنده و شوخي
رامين / 25 ساله / کارشناس عمران / سرباز:
«اگر منظور شما از ادبيات رکيک فحش‌هاي آب دار است من اين ادبيات را استفاده مي‌کنم. نمي‌شه گفت همه جا. خب من هيچ وقت جلوي مادرم و کلا خانواده خودم نمي‌توانم آنجوري که در جمع دوستان صحبت مي‌کنم حرف بزنم. اين خيلي طبيعي است همه همينجورند شکل صحبت بين خانواده دوستان فرق مي‌کند.
چرا فحش مي‌دم؟ (با خنده) خب لابد حقشان است. دو حالت دارد. يک وقتي آدم مي‌گويد چون حقشان است. آدم خالي مي‌شود. وقتي کسي آدم را اذيت کند و حرص در آورد و سرکارم بگذارد، خب حقش است، وقتي فحش مي‌دم يک جوري تلافي مي‌کنم. يک وقتي هم همين فحش‌ها معمولي وقتي با دوستامون حرف مي‌زنيم. بدو بيراه مي‌گوييم براي شوخي و خنده. اگر نگم حتما مي‌شنوم خب يک جورايي شايد حتي صميميت را هم با اين حرف زدنمان به هم مي‌رسانيم.»
رامين در پاسخ به اين پرسش که چطور هم اين پرسش مي‌تواند يک نوع تلافي باشد هم نشان دهنده صميميت در جمع دوستان مي‌گويد: بستگي به لحن‌مان دارد. وقتي به دوستان بد و بيراه مي‌گيم هميشه يک خنده‌اي داريم. کلا خيلي تابلو است. هر کسي راحت مي‌فهمه از چه بدو بيراهي بايد ناراحت شد از کدامشان نه.
وي در پاسخ به اين پرسش که آيا فکر نمي‌کني اين ادبيات زشت و بد است آيا اين را براي فرزندت در آينده هم مي‌پسندي فقط مي‌خندد.
هيچکس اعصاب ندارد
نادر / 52 ساله / راننده:
«دقيقا نمي‌دانم منظور از ادبيات رکيک چيست. ولي مهمتر از اين موضوع دروغ گويي و شارلاتان شدن بعضي‌ها است. هرکاري دلشان مي‌خواهد انجام مي‌دهند و به راحتي توجيه مي‌کنند. مي‌روي خريد فروشنده اجناس تاريخ گذشته را به خوردت مي‌دهد. وقتي ميري اعتراض مي‌کني مي‌گويند اي آقا 3 هزار ميليارد دزديدن آب از آب تکان نخورد حالا شما 2 روز تاريخ جنست گذشته ما رو متهم مي‌کني. حالا اينا چه ربطي به هم دارد؟ من که خودم ديگه جرات نميکنم در اين موارد به بعضي‌ها اعتراض کنم. اگر حق هم با شما باشد درسته قورتت مي‌دهند. قديما اين شکل نبود. يک وجداني بود. اگر اينجور باشه که سنگ روي سنگ بند نمي‌شود. کلا هيچکي انگار اعصاب ندارد. هفته پيش من رفتم تره‌بار براي خريد. 4 کلمه اعتراض کردم براي ميوه‌هايي که براي من زياد کشيدن، کارگر تره‌بار ميوه‌ها را روي زمين ريخته بود با پا همه را له کرد. مي‌گم اصلا اعصاب ندارند انگار، وقتي خوب اعصاب نداشته باشيم، به قول شما حرف‌مان و عمل مان رکيک هم مي‌شود.»
ادبيات فرد از خانواده مي‌آيد
سارا / 25 ساله / دانشجوي ارشد کامپيوتر:
«فکر نکنم ادبيات رکيک بيشتر شده باشد. تا جايي که من به خاطر دارم در گذشته هم يک عده بد دهن و بي‌آبرو بودند. شايد هم شهر شلوغ تر شده وقتي مي‌روي پارک يا هر مکان ديگري در معرض حرف ديگران قرار مي‌گيري حرف آدماي ديگر را هم مي‌شنوي. حالا کسي که اين ادبيات را نداشته به گوشش سنگين مي‌آيد اين حرف‌ها. به نظرم قديم وقتي کسي ادبيات رکيک داشت يک اقتدار لاتي را هم همراه خود داشت. ولي الان اينجور نيست بچه 4 ساله هم حرف زشت را تشخيص مي‌دهد و کسي که اين ادبيات را در جامعه داشته باشد به چشم مثبتي به آن نگاه نمي‌کنند. قديم به نظرم بدتر بوده است. ولي فکر کنم بستگي دارد هر فرد در خانواده خود چطور بزرگ شده باشد. بعضي خانواده‌ها حتي خود پدر ماردها بد دهن هستند. خب طبيعي است که بچه‌هاشون هم به راحتي مي‌توانند اين ادبيات را داشته باشند اما بعضي‌ها هم در خانواده روي اين کلمات بسيار حساسند و نمي‌گذارند بچه‌شان از کودکي اين‌ها را استفاده کند.»
آيا مي‌توان به دختر 15 ساله فهماند که بنز فرهنگ نمي‌آورد؟
معصومه / 22 ساله / دانشجوي معماري:
«ادبيات رکيک در نسل جديد ما خيلي بيشتر شده است. من خواهر 15 ساله اي ادارم که در همان محله و محيطي که من درس خواندم دارد بزرگ مي‌شود. اما من وقتي صحبت‌هاي جمع دوستان آن‌ها را مي‌بينم خيلي تعجب مي‌کنم. به راحتي کلمه‌هايي را استفاده مي‌کنند که من در جمع دوستان خودم هم نمي‌بينم. حتي دوستان خواهرم مشکلي ندارند که اين ادبيات را پيش من که از آن‌ها 7 سال بزرگترم استفاده کنند. نمي‌دانم انگار مي‌خواهند نشان دهند که با من هم صميمي هستند! نمي‌دانم دليلش چيست. ولي کلا به نظرم هيچ جا نمي‌توان آدم‌هاي يک شکل را پيدا کرد. بهترين مدرسه هم که برويد ممکن است بچه هايي باشند که پدر مادرشان سواد بالايي نداشته باشند و يک جورايي فقط تازه به دوران رسيده باشند و به زور پول بهترين مدرسه را بيان اما پول که شخصيت و ادبيات نمي‌آورد.
الان همه دنبال پولند. پولدارهامون هم که به نظر من اغلب نه سوادي دارند نه چيز ديگه‌اي. فقط يک عده تازه به دوران رسيده هستند. حالا همه جوونا اونا رو نگاه مي‌کنند. من خواهر خودم که تازه وارد دبيرستان شده تمام توجهش به يکي از پولدارترين دوستاشه به نوعي از اون الگوبرداري مي‌کنه حالا من خودم با شناختي که از اين دوست پيدا کردم مي‌دانم خيلي بي فرهنگ هستند فقط بسيار پر رنگ و لعاب و پولدار هستند. اما چطور مي‌شه به يک دختر 15 ساله گفت که آدمي که بنز سوار مي‌شه ممکنه بي‌فرهنگ باشه. خب اين سخته. من که نمي‌تونم به خواهرم اين و منتقل کنم.»