50 ساله‏ها هم ديده نمي‏شوند چه برسد به بناهاي تاريخي!

شادمهر راستين کارشناس معماري در گفت گو با «شهر» معماري پيرامون معماري ايراني – اسلامي گفت: واژه معماري ايراني اسلامي واکنشي است به تاکيدي که در دوران قبل از انقلاب بر معماري پيش از اسلام مي شد ، در واقع در اين تاکيد معماري را که در 1400 سال وجود داشت ناديده گرفته شد . معماري اسلامي معماري است که در هر جغرافيايي متناسب با آن حالا و هوا خود را بروز مي دهد، مثلا نام اين معماري در هند مي شود معماري هندي در ايراني مي شود معماري ايراني. بنابراين آنچه که تحت عنوان معماري ايراني اسلامي مطرح مي شود را معماري ايراني بناميم بهتر است.

وي تاکيد کرد: معماري که تحت عنوان معماري سنتي در کشورهاي اسلامي مطرح است بر راحت بودن، اقتصادي و به صرفه بودن تاکيد دارد. اتفاقا اين معماري روز آمد بودن و اصيل بودن را در ذات خود دارد. اين کارشناس در مورد نگاهداشت بناهاي تاريخي گفت: در جامعه اي که گذشته جايگاهي ندارد و احترام به بزرگتر رنگ باخته است نگاهداري از بناهاي تاريخي و آنچه تحت عنوان « گذشته جامعه» مطرح است جايگاهي ندارد.

در جامعه اي که ميانگين سن جامعه 30 سال و ميانگين سن مديران 40 سال است افراد 50 ساله ديده نمي شوند چه برسد به ساختمان هاي تاريخي. راستين تصريح کرد: اگر در ژاپن در حفظ بناهاي تاريخي تا اين حد کوشش مي شود بخاطر اين است که در آن جامعه احترام به بزرگتر معنا دارد. اگر در آمريکا در حفظ بناهاي تاريخيشان تاکيد مي کنند به اين دليل است که گذشته اي ندارند و در حفظ همين تاريخ محدودي که دارند تلاش مي کنند. اين کارشناس عنوان کرد: در همه جاي دنيا ساخت و سازهاي شهري بر عهده شهرداري است. در واقع از متخصصان سوال مي شود و شهرداري ها در تصميم گيري ها و ساخت و سازها اقدام مي کنند. اگر ساخت و سازها در شهرداري متمرکز شد مطمئن باشيد پس از مدتي به اين نتيجه مي رسد که بهتر است بر کارهاي فرهنگي بيش از کارهاي عمراني تاکيد کند.

وي افزود: در ايران در مورد ساخت و سازهاي شهري از متخصصان سوالي نمي شود و زماني که حضور متخصصان و محافل آکادميک ناديده گرفته مي شود شاهد ساخت بناهايي هستيم که اصول را رعايت نکرده اند. همچنين يکي از مواردي که در ساخت و سازهاي ايران بخصوص تهران منجر به آشفتگي و بي نظمي در ساخت و سازها مي شود عدم احترام مردم به حريم همسايگي است. هر کسي متناسب با خواست و سليقه خود دست به ساخت و ساز مي زند. اين کارشناس اضافه کرد: در گذشته مشاهده مي کرديد که ساخت کلان معماري را به دست معمار باشي مي داد و مردم نيز به حريم همسايگي احترام مي گذاشتند در نتيجه شما شاهد معماري چون معماري عصر صفويه بوديد اما در 150 سال اخير مي بينيد که تمامي اين موارد دقيقا از زمان رضا شاه ناديده گرفته شد.

راستين عنوان کرد: کليت ساخت و سازها در تهران زماني به نظم و شمايلي مناسبي مي رسد که بين اين معادله تعادل ايجاد شودکه افرادي که مي توانند بخواهند تا اصول معماري در ساخت و سازها رعايت شود. اما متاسفانه در ايران آنها که نمي توانند مي خواهند و آنها که مي توانند نمي خواهند که اين تعادل در ساخت و سازها ايجاد شود. 

در اين زمينه بخوانيد: 
 

بايدحافظ معماري ايراني- اسلامي باشيم نه احياگر!  

قانوني براي جلوگيري از تخريب بناهاي ماندگار شهري نداريم

معماري تهران، پرخاشگري را تشديد مي‏کند

معماريمان را مقابل فرهنگ بيگانه باختيم/ لزوم استفاده از نمادهاي بومي

خرده فرهنگ‏ها معماري تهران را نامنظم کرده است