تاثيرگذاري هنري، عيار موسيقي فاخر است

محمد سرير در گفت‌وگو با خبرنگار شهر درباره ويژگي‌هاي موسيقي فاخر گفت: اصطلاح موسيقي فاخر مرتبا در مجامع مختلف استفاده شده است؛ ولي تعريف مشخصي از آن در ذهن شنونده و خواننده وجود ندارد و هرکس از ظن خود، تعريفي براي اين اصطلاح ارائه مي‌دهد.

وي ادامه داد: به‌طورعام به نوعي از ترکيب اصوات و نت‌ها موسيقي گفته مي‌شود که داراي بار هنري و فرهنگي باشد. توليد هر صوتي موسيقي نيست و اگر مي‌گوييم موسيقي بد يا موسيقي خوب، بايد به اين نکته نيز توجه کنيم که گاه آن ‌چه به آن موسيقي بد گفته مي‌شود، اصلا موسيقي نيست.

اين آهنگساز توضيح داد: اگر اصواتي که به واسطه يک ساز يا هر وسيله ديگر توليد مي‌شود، بار هنري نداشته باشد و نوآوري و تاثيرگذاري ذهني مثبتي نيز بر شنونده نداشته باشد،موسيقي نيست؛ بلکه صوت يا ترکيبي از اصوات است. ‌مثل صداهايي که همواره در خيابان و اطرافمان مي‌شنويم.


وي اضافه کرد: با چنين تعريفي از موسيقي، تعريف موسيقي فاخر نيز تغيير مي‌کند؛ زيرا ابتدا بايد ببينيم يک اثر، موسيقي هست يانه، و پس از آن عيار فرهنگي و هنري آن را بسنجيم. وي درباره وجوه مختلف موسيقي فاخر اظهار داشت: کلمه فاخر دو معناي فخر و افتخار را به ذهن متبادر مي‌کند و از دو وجه مي‌توان آن را تعبير کرد. نخست اين‌که سازنده موسيقي به اثري که ساخته افتخار کند و دوم اين‌که شنونده با گوش سپردن به آن احساس فخر و نوعي فعال شدن انديشه هنري کند.


رييس هيئت‌مديره خانه موسيقي خاطر نشان کرد: البته هرکسي که اثري خلق مي‌کند، فکر مي‌کند کارش خوب است و اگر حتي به آن افتخار نکند، از آن دفاع مي‌کند؛ اما اثري که بتواند ذهن شنونده را متحول کند يا روي آن تاثير بگذارد و ازلحاظ فرهنگي و موسيقايي، در ذهن شنونده خط مشي تازه‌اي ايجاد کند و همچنين سبب شود شنونده به اصطلاح انسان‌ترشود واحساسات انساني‌اش باشنيدن آن تحريک شود نه خشونتش، مي‌توان به آن موسيقي هنري و ممتاز گفت.


وي با تاکيد براين ‌که خود اين تاثيرگذاري نيز از دو بعد قابل بررسي است، گفت: نخست ضروري است بعد فني و علمي بررسي شود؛ يعني بايد ببينيم آيا اثر داراي معيارهاي فني و نوآوري و ابتکار در تکنيک هست يا نه و آيا اساسا سازنده اثر اطلاعات لازم براي ساخت يک اثر را داشته يا خير.

سرير افزود: دومين بعدي که بايد بررسي شود، خلاقيت اثر است؛ يعني بايد بررسي کنيم و بدانيم که آيا اثر خلاقيت‌هاي هنرمندانه و نبوغ‌آسا را دارد يا اين‌که سازنده اثر تنها يک تکنوکرات است؟ مجموع اين بررسي‌ها، به عيار کار معنا مي‌دهد. پس اگر مي‌گوييم اثري خوب است، يعني داراي بار فرهنگي وهنري است و عيار هنري دارد و مي‌تواند بخش‌هايي از دو بعد نام ‌برده را پوشش دهد.


اين آهنگساز با بيان اين که اساسا طبقه‌بندي موسيقي بد و موسيقي خوب، براي مخاطبان است، اظهار داشت: يک اثر موسيقي مي‌تواند هنرمندانه باشد يا نباشد؛ و اثرگذار باشد يا نباشد. همچنين يک اثر ممکن است عيار پاييني از نظر هنري داشته باشد يا درصد کمي ابتکار و خلاقيت در آن وجود داشته باشد؛ ولي به هر حال يک اثر موسيقايي محسوب شود.


وي افزود: ولي موسيقي فاخر، مي‌تواند ماندگار باشد، همچنين مي‌تواند موجب فخر شنونده نيز باشد؛ يعني شنونده يک موسيقي فاخر، مي‌تواند بگويد من امروز يک موسيقي خوب شنيده‌ام و از آن لذت برده‌ام. براي مثال بيشتر آثار کلاسيک غربي، موسيقي فاخر محسوب مي‌شوند؛ همچنين بسياري از آثار ايراني که در گونه‌هاي مختلف اعم از رديف دستگاهي، موسيقي نواحي و موسيقي‌هاي مردمي و محبوب تصنيف شده‌اند.

رييس هيئت‌مديره خانه موسيقي خاطر نشان کرد: البته به دليل ذات متفاوت موسيقي ايراني باغرب، شاخصه‌هاي متفاوت وسليقه‌پذيري نيز بر آن حاکم است. موسيقي غربي عموماً در شکل و چهارچوب پلي فونيک (چندصدايي) معنا پيدا مي‌کند نه در يک صدايي؛ ولي موسيقي ايراني منوفونيک (يک‌صدايي) است و تا حد زيادي به مسائل سليقه‌اي و نوستالژيک ارجاع دارد و ظرفيت و اهميت آن در غناي همان خط ملودي است.

وي ادامه داد: البته موسيقي ايراني عيار خاص خود را داراست؛ زيرا با موسيقي ملي پيوند دارد. جان‌مايه‌هاي موسيقي ايراني، رديف‌‌هاي موسيقي ايراني وموسيقي نواحي است و از نظر جنس، باموسيقي غرب متفاوت است. پس تعريف و آن جذبه‌هاي معنوي نيز به افراد و طبقات اجتماعي مختلف بازمي‌گردد.

سرير اضافه کرد: در نهايت هر موسيقي‌اي که به لحاظ فني و به لحاظ خلاقيت در سطح مورد قبولي باشد و عيار فرهنگي وهنري نيز داشته باشد، مي‌توان اصطلاح موسيقي فاخر و هنرمندانه و خلاقانه و با عيار بالاتر و ممتاز را در مورد آن به کار گرفت.

در همين زمينه بخوانيد:

موسيقي‏هاي پيش‏پا افتاده مخرب فرهنگ و هنرند

 نمي‏دانم موسيقي فاخر چيست