موسيقي ذاتا يک هنر فاخر است

سيدعباس سجادي در گفت‌وگو با خبرنگار شهر درباره موسيقي فاخر گفت: موسيقي خود يک هنر فاخر است و اين که بگوييم موسيقي فاخر داريم يا نداريم، درست نيست. همين که يک هنر توانسته از آغاز پيدايش آدمي تا به امروز همراه و شريک درد‌ها و شادي‌هايش باشد و دين خود را به جامعه انساني ادا کند، فاخر است.


وي ادامه داد: به نظر من اين تقسيم‌بندي‌ها، سليقه‌اي است. موسيقي شکل‌ها‌ي مختلفي دارد و ما نمي‌توانيم بگوييم فلان موسيقي چون پاپ است، فاخر نيست. به نظر من خيلي از موسيقي‌هاي پاپ ما، بسيار فاخرتر از برخي موسيقي‌هاي سنتي ماست که امروزه رايج‌اند. اين تقسيم‌بندي، تقسيم‌بندي چندان درستي نيست.


اين مدير موسيقي تاکيد کرد: موسيقي بخشنامه‌پذير نيست که براي مثال بتوانيم بگوييم تا اول مهر 91 اين موسيقي فاخر بوده و از اين به بعد غير فاخر است. اين دغدغه‌هاي ماست که اين قضايا را پررنگ مي‌کند؛ ‌وگرنه موسيقي به ذات خود قابل احترام است و به نظر من يک هنر آسماني، بسيار تاثيرگذار و بسيار بسيار ارجمند است.


سجادي درباره نام‌گذاري موسيقي فاخر توسط متوليان دولتي موسيقي، اظهار داشت: به نظر من آن‌چه که امروزه تحت عنوان موسيقي فاخر متداول است، به نوعي يک تعريف اداري و سازماني است. سازمان‌‌ها سعي مي‌کنند آثاري توليد کنند که اهدافشان را پوشش مي‌دهد و آن‌چه را که در اختيارشان است و مي‌تواند وسيله‌اي براي گفتن حرف‌هايشان باشد، موسيقي فاخر مي‌نامند. به همينترتيب نيز اثري را که شايد کمي از اهدافشان دورتر باشد، موسيقي غير فاخر مي‌نامند؛ ولي اصلا اينگونه نيست. اين تعريفي است که امروزه متداول شده و يک تعريف اداري- سازماني است.



وي افزود: البته ما موسيقي مناسب و نامناسب داريم و من به اين تقسيم‌بندي اعتقاد دارم؛ به‌ويژه در موسيقي ايراني. در موسيقي کشور ما که ذائقه شنونده ايراني بيشتر موسيقي همراه با کلام را مي‌پسندد، زماني موسيقي‌هايي را نامناسب اطلاق مي‌کنيم که کلامي سست و ناهنجار داشته باشد. براي مثال شما مي‌توانيد روي يک ملودي، شعر خوب بگذاريد و در نتيجه شامل تعريف موسيقي خوب باشد. همچنين مي‌توانيد روي همان ملودي شعر زشتي بگذاريد، مثل ملودي‌هايي که برخي افراد شعرهاي هزل و هجو براي آن‌ها درست مي‌کنند يا نقيضه‌اي براي آن مي‌سازند که گاه خيلي هم خنده‌دار و طنز است.


اين ترانه‌سرا توضيح داد: مي‌خواهم بگويم آن موسيقي‌ها ذاتا موسيقي‌هاي نامناسبي نيستند، اين تعريف‌ها و نگاه ما و استفاده ما از اين‌گونه موسيقي‌ها است که مي‌تواند نامناسب باشد.


سجادي درباره تعريفش از موسيقي فاخر گفت: من به‌ هيچ عنوان چيزي را به عنوان موسيقي فاخر نمي‌شناسم و چنين تعريفي از آن ندارم. من مي‌گويم موسيقي يا مناسب است يا نامناسب. امکان دارد يک موسيقي براي من مناسب باشد؛ ولي براي ديگري نامناسب و اين کاملا نسبي است.


مدير اداره موسيقي سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران ادامه داد: ما اصلا نمي‌توانيم يک حکم مطلق صادر کنيم. يک موسيقي ممکن است براي يک مخاطب نامناسب و براي مخاطب ديگر مناسب باشد. فکر کنيد اگر موسيقي عزا را در مراسم عروسي پخش کنيد، چه اتفاقي مي‌افتد؟ يا برعکس، تصور کنيد شما در يک عروسي بخواهيد موسيقي عزا پخش کنيد. پس موسيقي عزا براي عزا، موسيقي مناسبي است؛ ولي براي عروسي موسيقي نامناسب محسوب مي‌شود.


وي افزود: موسيقي کودک براي يک کودک بسيار موسيقي خوبي است؛ ولي اگر شما براي يک عده در خانه سالمندان موسيقي کودک پخش کنيد خنده‌دار است. مي‌خواهم بگويم شيوه‌هاي استفاده از موسيقي است که مناسب بودن يا نامناسب بودن آن را تعريف مي‌کند. جغرافيايي که در آن از يک موسيقي استفاده مي‌کنيم، تاريخي که در آن يک موسيقي را به کار مي‌بريم و شرايط است که تعيين مي‌کند اين موسيقي مناسب است يا مناسب نيست.



سجادي با اشاره به تاثير شرايط جامعه بر موسيقي اظهار داشت: آن‌قدر موسيقي ما از کم‌صدايي و رونق اندک رنج مي‌برد، که اين‌گونه تقسيم‌بندي‌ها و تعريف‌ها براي يک هنر لطيف و ظريف به نام موسيقي، بيشتر تنگنا ايجاد مي‌کند. ما اگر بستر را براي شنيده‌شدن همه صداها فراهم کنيم، به قول نيما، پدر شعر نو، عده‌اي غربال به دست بعد از ما مي‌آيند که سره را از ناسره جدا مي‌کنند.



وي ادامه داد: ما در برخي از شرايط اجتماعي اصلا اجازه تولد به اين نوزاد ارجمند را نمي‌دهيم، پس چطور درباره آن پيش‌داوري کرده و سقطش مي‌کنيم؟ ما اصلا اجازه باروري به آن نمي‌دهيم چه رسد به اين‌که بخواهد شرايطش ايجاد شود. ما اصلا نمي‌گذاريم موسيقي شنيده شود و شرايط اجتماعي براي حيات موسيقي فراهم نيست.



اين ترانه‌سرا تاکيد کرد: ابتدا بايد شرايط را آماده کنيم، امکانات فراهم شود، موسيقي‌ها پديد آيد و سپس بشود سره را از ناسره جدا کرد؛ ولي ما اصلا مجال بروز هنر موسيقي را فراهم نمي‌کنيم که پيشاپيش درباره‌اش تصميم مي‌گيريم و قطعنامه صادر مي‌کنيم و محکومش مي‌کنيم.


سجادي درباره تاثيرات نبود اين مجال براي موسيقي گفت: پديده موسيقي زيرزميني، که يکي از معضلات کلانشهرها، نه‌تنها در ايران بلکه در تمام دنياست، يکي از خطراتي است که فرهنگ ما را تهديد مي‌کند. وقتي به يک پديده امکان فعاليت در روي زمين را ندهيد، مسلما به زير زمين پناه مي‌برد. موسيقي مثل آب روان است که مي‌تواند حيات‌بخش باشد و هر روز زلال‌تر شود. اگر اين آب روان هدايت و مديريت نشود، قطعا به زيرزمين مي‌رود و خطر اين که با فاضلاب تلفيق شود، ايجاد سيل کند يا سبب ريزش شود بسيار زياد است. حتي گاه اين موسيقي تبديل به موسيقي اعتراض مي‌شود؛ گاه اعتراض اجتماعي و گاه اعتراض سياسي که به هر رو بايد مديريت شود.