در هجمه تبليغات از قناعت مي گوييم!

دکتر سعيد معيد فر جامعه شناس و رييس سابق انجمن جامعه شناسي ايران در گفت گو با «شهر» پيرامون عملکرد متضاد رسانه ها در ارائه تبليغات محيطي در جامعه گفت: اگر بخواهيم توليد انبوه داشته باشيم و اين توليد به صرفه نيز باشد طبعا چاره اي جز تبليغات نداريم. اگر بپذيريم که صنعت و کالايي داريم و بايد رشد کند چاره اي جز تبليغ نداريم. اين امر براي جامعه اي که طبق اصول و ارزش هاي اخلاقي حرکت مي کند مي تواند چالش برانگيز باشد، زيرا احتمال دارد به نابرابري هاي اجتماعي دامن بزند و يا اين که اصول جامعه مبني بر عدم اسراف و قناعت را مخدوش کند.

وي با تاکيد بر اين امر که به نظر مي رسد چاره اي براي حل تعارض بين لزوم تبليغات و مواجه با مصرف گرايي وجود نداشته باشد، افزود: با توجه به اين که زماني که ما کالايي را توليد مي کنيم و بايد سودآور باشد تبليغ آن کالا اجتناب ناپذير است . از سوي ديگر ايده کشورهاي توسعه يافته اين است که تبليغات مصرف را بالا مي برد و بدين صورت بخش عمده از مشکل اشتغال را که امروزه بسياري از جوامع با آن دست به گريبانند را برطرف مي کند.با کم رنگ شدن مشکل اشتغال و عموميت يافتن فروش، خود به خود اکثر طبقات اجتماعي به عدالت دست مي يابند.

اين کارشناس با بيان اين که رفتار دوگانه اي را که در نتيجه دست نيافتن به راه حل تعارض بين نياز به تبليغ و مصرف گرايي وجود دارد در جامعه اي خود نيز مشاهده مي کنيم، عنوان کرد: مثلا در اين زمينه رفتار صدا و سيما قابل نقد و بررسي است. عده اي در صدا و سيما در باب قناعت و اسراف نکردن مي گويند اما به حدي تبليغات زياد شده است که گاهي مي گويند متن تبليغات است و تبليغات متن است.

معيد فر افزود: شايد راه حل هايي وجود داشته باشد اما مشکلاتي که ما داريم مانع از رسيدن به راه حل مي شود. آن مشکل اين است که در ظاهر نوع نگاه ما با تحولات جامعه مدرن مغايرت دارد اما در محتوا چاره اي جز وارد شدن به دنياي مدرن نداريم. سخن از ارزش هاي معنوي ديني و سنتي تنها محض خالي نبودن عريضه مطرح مي شود زيرا افراد اين گونه جوامع نسبت به اين ارزش ها حالت نوستالژيک دارند در حالي که اين تضاد مشکلي است که تمامي کشورهاي در حال توسعه دچار آن هستند.

وي عنوان کرد: اگر دنياي مدرن را به عنوان يک واقعيت بپذيريم شايد بشود در کنار آن ارزش هاي سنتي را نيز حفظ کرد، اما انکار دنياي مدرن هيچ نتيجه اي براي بقاء ارزش هاي ما ندارد. اين انکار منجر به ماندگاري رسوبات زندگي سنتي در ذهن مي شود در حالي که عمل ما و واقعيت زندگي ما به سوي زندگي مدرن سوق دارد.

اين کارشناس تاکيد کرد: فرآيندي را که توضيح دادم نيز در تبليغات متبلور است. گاهي دو تابلوي تبليغي را با دو موضوع مغاير در کنار يکديگر در سطح شهر مي بينيم اين پارادوکس ها نيز در ذهن افراد تشديد مي شود و شايد همين حد براي ما کافي به نظر برسد که يادتان باشد که مصرف کار بدي است اما براي بالا رفتن توليد مصرف را نيز فراموش نکنيد.

معيد فرد گفت: شخصا موافق تن دادن با واقعيتي به اسم وارد شدن به دنياي مدرن نيستم. به نظر مي رسد شايد راه حل هايي براي اين که ما بتوانيم در دنياي مدرن برخي از ارزش هاي سنتي و با ارزش خود را حفظ کنيم وجود دارد اما در بدو امر بايد واقعيتي به اسم دنياي مدرن را بپذيريم و بدانيم که نمي توانيم آن را طرد کرد بلکه بايد آن را پذيرفت و در کنار آن ارزش هاي خود را حفظ کرد.

وي تصريح کرد: اين مبارزه منجر به از دست رفتن فرصت هايي مي شود که ارزش هاي پيشين مي توانند داشته باشند، اما با نگاهي به دنياي مدرن متوجه راه حل هايي مي شويدم مبني بر اين که چگونه مي توان در دنياي مدرن بخشي از اين ارزش هاي سنتي را که بخشي از هويت تاريخي ما نيز هست، حفظ شود.

در اين زمينه بخوانيد:

واردات بايد کنترل شود نه بيلبوردهاي شهري

فرآيند تبليغات محيطي تهران مثبت است/تخفيف ويژه براي تبليغ اختراعات

هر تابلو ساز خود را مي‏زند