يک جامعه شناس در گفت‌وگو با شهر:
تغييرات جمعيتي زايده تغييرات ذهنيتي ست/فرزند يک انتخاب است نه اتفاق
يک استاد دانشگاه معتقد است مهمترين عامل تاثيرگذار در بحث‌هاي جمعيتي تغيير ذهنيت‌ها است.
امان‌الله قرايي مقدم در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي شهر گفت: تغييرات جمعيتي يک دليل جامعه شناسانه دارد و آن تغيير ذهنيتي است که در فکر و رفتار زنان و مردان در مورد باروري به وجود آمده است.
اين استاد دانشگاه افزود: اين تغييرات نخست در سال 1970 در سازمان ملل متحد توسط رييس وقت مطرح شد. در آن سال اعلام شد که جمعيت دنيا بايد کم شود و اگر کشورهاي جهان در طول 10 سال آينده نسبت به کنترل جمعيت اقدامي نکنند به چنان مسائلي دچار مي‌شوند که قادر به کنترل آن نخواهند بود.
اين جامعه شناس اظهار داشت: پس از آن، تئوري کنترل جمعيت توسط جامعه‌شناسان، جمعيت‌شناسان، اقتصاددانان مطرح و در اين زمينه تحقيقات گسترده‌اي انجام شد. سينماگران فيلم‌هايي مانند «بيسکويت سبز» درباره جمعيت ساختند همه اين اقدامات موضوع کنترل جمعيت را مطرح کرد. افراد ديگري بيان کردند هر چه مساله گرسنگي بيشتر باشد باروري نيز بيشتر مي‌شود و اين چرخه ادامه خواهد داشت. اما در مجموع عاملي که در آن زمان براي کنترل جمعيت مطرح شد تقويت عامل خود کنترلي بود.
محدوديت لوازم جلوگيري از بارداري و تهديد بهداشت جامعه
اين جامعه‌شناس تصريح کرد: تمام کارشناسان و صاحب نظران بر اين عقيده متفق‌القول هستند که عامل اصلي کنترل جمعيت تغيير ذهنيت است و در اين ميان آموزش و پرورش نقش اصلي را بازي مي‌کند.
وي افزود: امروز شعار خانواده‌ها درباره فرزند، اولاد از طريق انتخاب است و نه از طريق اتفاق. در نتيجه هرگونه محروميت و محدوديت براي لوازم جلوگيري از بارداري به عمل آيد بازهم تغييري در تصميمات جمعيتي جامعه نخواهد داشت. اين قبيل کارها تنها باعث مي‌شود اجناس از راه‌هاي غير قانوني وارد کشور شود و به دنبال آن معلوم نيست چه مسائلي براي سلامت بهداشت جامعه در آينده به وجود آيد. اين شکل اقدامات بيشتر شبيه سرگرمي است.
اين جامعه شناس اظهار داشت: در حال حاضر رشد جمعيت ما 1.2 درصد اعلام مي‌شود و با اين نرخ رشد جمعيت سالانه در حال افزايش است و جاي نگراني وجود ندارد. اين موضوع به دنبال افزايش بهداشت و کاهش مرگ کودک و مادر در لحظه تولد فرزند رخ داده است.
وقتي زنان مي‌گويند، کارخانه بچه درست کني نيستيم!
وي تصريح کرد: جامعه‌شناسان درباره کارهاي جمعيتي اينگونه فکر نمي‌کند. با کارهاي شعاري و مقطعي نمي‌توان تغييرات جمعيتي به وجود آورد. زنان امروز نظرات متفاوتي نسبت به گذشته دارند مي‌گويند ما آمديم زندگي کنيم لذت ببريم نه اينکه بچه داري کنيم. بعضي مي‌گويند: زنان کارخانه بچه‌درست کني نيستند! در اين بحث‌ها حتي تفکر زنان روستايي تغيير کرده است.
جمعيت به دنبال رفاه افزايش مي‌يابد
اين جامعه شناس گفت: آيا امروز وقتي تبليغاتي براي افزايش جمعيت مي‌شود فکري براي آينده بچه‌ها هم مي‌شود؟ بايد گفت اگر در جامعه مسکن، شغل، کار و اميد به آينده بالا رود جمعيت نيز خود به خود افزايش پيدا خواهد کرد.
وي افزود: حد متناسب جمعيت حدي است که همه مردم از آموزش پرورش، رفاه نسبي، مسکن و تغذيه برخوردار باشند در اين صورت جمعيت بالا خواهد رفت.
ما در اين‌باره نظريه‌هاي متفاوتي داريم. نظريه کاهش، نظريه ثبات افلاطون و نظريه افزايش جمعيت که هيچکدام امروز قابل قبول نيست و نظريه‌اي که امروز مورد قبول است حد متناسب جمعيت است.
آينده کاري جمعيت امروز را هدايت مي‌کند
اين استاد دانشگاه اظهار داشت: در شرايط کنوني خانواده‌ها از آينده کاري زندگي فرزند مي‌ترسند. اما اگر امکانات در حد متعادل باشد. شادي و رفاه نسبي براي مردم فراهم شود. تمايل براي فرزند داشتن بالا مي‌رود. اکنون حتي قشر پايين جامعه هم تحت تاثير تبليغات قرار نمي‌گيرد آن‌ها نيز امروز فکر مي‌کنند و تحت آموزش غير مستقيم هستند.
در اين باره بخوانيد: