بررسي شهر از چرايي بي‌انضباطي ترافيکي/
ترس از پليس براي فرهنگ سازي کافي نيست
يک استاد دانشگاه با بيان اينکه براي رعايت قوانين ترافيکي نياز به دروني شدن ارزش‌ها داريم گفت: عوامل کنترل‌گر و بيروني براي رسيدن به وضع مطلوب کافي نيست.
مژگان سپاه‌منصور در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي شهر گفت: رسيدن به سطح مطلوب قانون‌گرايي و انضباط اجتماعي در فرهنگ ترافيکي نيازمند دروني شدن ارزش‌ها و هنجارها است.
وي با بيان اينکه علت اصلي آمار بالاي تخلفات و حوادث رانندگي نهادينه نشدن رفتارهاي ترافيکي صحيح است، تصريح کرد: براي تغيير شرايط مردم بايد قوانين را به عنوان ارزش بپذيرند. اخلاقمندي افراد مي‌تواند منشاء بيروني و دروني داشته باشد. اگر فرد اعتقاد به قانوني نداشته باشد تنها تحت شرايط بيروني ممکن است قانونمند رفتار کند و در شرايطي که هر عامل و محرکي او را تحريک کند تغيير رفتار خواهد داد.
اين استاد دانشگاه اظهار داشت: دروني شدن بايد از دوران کودکي و خانواده آغاز شود و در مرحله بعد نهادهاي ديگر و دوستان و شرايط جامعه فرهنگ فرد را تحکيم مي‌کند.
وقتي ترس از پليس عامل رعايت قوانين است
اين روانشناس افزود: اکنون اگر چراغ قرمز را رعايت مي‌کنند براي احترام به قانون و ارزشمند بودن حق عابر پياده نيست بلکه به خاطر پليس يا دوربين نهادهاي بيروني و کنترل‌گر است. در اين شرايط به محضي که اين عوامل حضور نداشته باشند رفتار فرد تغيير مي‌کند.
وقتي اخلاق را تمسخر مي‌کنند
اين استاد دانشگاه در ادامه گفت: ضرب‌المثلي در فرهنگ ما درباره ديد همرنگي وجود دارد که مي‌گويد: «خواهي نشوي رسوا همرنگ جماعت شو». اين موضوع در رفتار و عمل مردم ديده مي‌شود. با اين تفکر حتي امکان نرم شدن ضد اخلاق هم در جامعه وجود دارد.
براي مثال اکنون آدم‌هايي که سرعت متعادل دارند و کمربند ايمني استفاده مي‌کنند توسط برخي مورد تمسخر قرار مي‌گيرند.
بي‌قانوني هنجار مي‌شود!
عضو انجمن روانشناسي اجتماعي ايران اظهار داشت: اکنون درجامعه شاهد اين هستيم که گاهي يک غلط هنجار مي‌شود. اکثريت افراد اين شکل خصوصيت تاثير پذيري را دارند و به اين دليل است که عمده يادگيري ما بر اساس مشاهده است.
گاهي مردم غلط را درست نشان مي‌د‌هند
وي افزود: پژوهش‌هاي انجام شده نيز اين موضوع را تاييد مي‌کند. اکثريت افراد خود را در موقعيتي قرارمي‌دهند که ديدشان مشابه اکثريت باشد. اين مساله باعث مي‌شود يک رفتار غلط باز هم پذيرفته شود. اگر يک غلط آشکار را 90 درصد مردم تاييد کنند ديگراني که به موضوع شک هم دارند باز هم پذيراي مطلب و رفتار خواهند بود.
اقتصاد مناسب شرط لازم
اين روانشناس درباره ارتباط مسائل معيشتي بر قانون مداري گفت: اقتصاد مي‌تواند در موضوع رعايت قوانين تاثير گذار باشد. از اين زاويه که رعايت اخلاق توسط کسي که گرسنه است و احساس امنيت نمي‌کند عملي نمي‌شود و در اين شرايط فرد نمي‌تواند آدم اخلاقي باشد. براي خودشکوفايي رسيدن به سطح بالاتر اخلاقي آدم‌ها نياز دارند از رفاه نسبي برخوردار باشند يعني در حدي که به اصطلاح بتواند به مسائلي غير از نياز معيشتي و روزانه فکر کند. هرچند مساله اقتصادي شرط لازم است اما کافي نيست. اکنون برخي از افرادي که امروز متمول هستند و وضع مالي خوبي دارند هيچ احترامي براي قانون نمي‌گذارند.
تغيير فرهنگ آموزش مستمر مي‌خواهد
وي با تاکيد بر اين موضوع که رسيدن به نقطه مطلوب قانونن‌مداري شدني است اظهار داشت: بايد به تغيير وضع موجود اميدوار بود. اکنون پس از آموزش‌هايي که در اين چند سال بوده تغييراتي مثبتي را شاهد هستيم. موضوعي که در فرهنگ سازي‌ها اهميت زيادي دارد مستمر بودن آن‌ها است. گاهي آموزش‌هاي فراگير ما مقطعي است و يا به صورت مناسبتي برگزار مي‌شود. اما فرهنگ‌سازي نياز به استمرار دارد. شما نمي‌توانيد تنها در ابتداي فصل زمستان راجع‌به مرگ‌هاي خاموش هشدار دهيد و انتظار داشته باشيد اين موضوع در مردم نهادينه شود. بايد از راه‌هاي مختلف و به صورت مستمر اين آگاهي‌ها به مردم انتقال پيدا کند. در بعضي موارد شاهديم که به صورت جدي با يک تخلف رانندگي برخورد مي‌شود و در مقطع ديگر رها مي‌شود در اين شرايط ميزان تاثيرگذاري آموزش‌ها کاهش مي‌يابد.
در اين باره بخولنيد:
فرهنگي که هر ساعت جان 2.7 نفر را مي‌گيرد!