ويژگي‌هاي هنر اسلامي/6
بررسي تجريد در هنر اسلامي
کتاب «هنر اسلامي» به بررسي تجريد در تصاوير مربوط به هنر اسلامي و همچنين جايگاه و ظهور هنر اسلامي اختصاص دارد.
به گزارش خبرنگار شهر، کتاب «هنر اسلامي» نوشته عفيف البهنسي با ترجمه محمود پورآقاسي در سال 1387 توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.
نويسنده در فصل نخست اين کتاب 10 فصلي، با عنوان «تاسيس هنر اسلامي»، به جايگاه و ظهور هنر اسلامي و تحولات سياسي و تكامل هنر اسلامي مي‌پردازد. وي همچنين در فصل دوم با عنوان «ماهيت هنر اسلامي و زيبايي آن» به مفاهيمي چون فلسفه هنر اسلامي، صورت و تجريد در تصوير اسلامي، و مساله منع تصوير تشبيهي در اسلام را بررسي مي‌کند.
به اعتقاد نويسنده در اين بخش، هنر اسلامي، مشخصه‌اي دارد كه آن را از هنرهاي ديگر مانند هنر غربي، هنر هندي و چيني متمايز مي‌كند و نخستين شاخصه‌اي كه در هنر اسلامي جلب توجه مي‌كند، اين است كه اين هنر به اشكال تجريدي گياهان و همچنين اشكال هندسي و در واقع «نقوش» نزديک است و با خط عربي عجين شده است.
عفيف البهنسي در متن اين کتاب بر اين عقيده است که هنر اسلامي بر اساس تفكر فلسفي بنا شده و اين تفكر، مؤيد جاودانگي خداوند و فناي موجودات و كائنات است. اين تفكر جاودانگي خداوند با عجز و ناتواني انسان، به مقابله برخاسته است. اما اصلاح‌كننده در واقع عجز و ناتواني هنرمند از انجام امور واقعي را نمي‌رساند و همچنين وسيله‌اي براي كتمان روز قيامت نيست؛ بلكه با ادراك اندك زميني خود، به‌صورت مستمر، براي رسيدن به وجود ازلي تلاش مي‌كند.
نويسنده همچنين در فصل سوم با عنوان «آباداني»، مفاهيمي چون عوامل ايجاد شهر عربي و اسلامي و همچنين مشهورترين شهرهاي اسلامي را بررسي مي‌کند و در فصل چهارم به بررسي اولين مساجد مي‌پردازد.
فصل پنجم با عنوان «ساختمان مساجد در سرزمين‌هاي عربي» به بررسي مساجدي چون مساجد سامرا، مساجد موحدين و... اختصاص دارد و فصل ششم به بررسي مساجد ايراني و تركي مي‌پردازد. همچنين نويسنده در فصل هفتم به معماري شهري و نظامي، كاخ‌ها و اماكن اداري، معماري شهري دوره فاطمي، مغولي و معماري سوريه در قرون وسطي اختصاص يافته است.
مولف در فصل هشتم کتاب «هنر اسلامي» با عنوان «هنرهاي تصويري اسلامي» به بررسي هنر تصويري كاشي‌كاري، نقاشي‌هاي ديواري، پيكرتراشي در آغاز اسلام، هنر تصاوير خطي و هنر مينياتور پرداخته است. فصل نهم اين کتاب با عنوان «نقش عربي»، به انواع نقش در سامرا، نقش هندسي، نقش ظريف گياهي، نقش با تصاوير تشبيهي رمزي، چگونگي آراستن تزيينات در آن مي‌پردازد و فصل دهم با عنوان «هنرهاي تطبيقي» نيز به بررسي صنايع معدن و فلزكاري، سفالگري، نساجي و فرش‌بافي و صنايع چوبي اختصاص دارد.
کتاب «هنر اسلامي» نوشته عفيف البهنسي با ترجمه محمود پورآقاسي در سال 87 در 391 صفحه و با قيمت 5200 تومان به اهتمام پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامي و توسط شرکا انتشارات سوره مهر عرضه شده است.
در همين زمينه بخوانيد:
افجهاي: وحدت ريشه هنر اسلاميست