تعلل شوراي شهر در تصويب طرح معماري ايراني- اسلامي

وي تصريح کرد: با گنجاندن اين امر در برنامه 5 ساله توسعه، وزارت مسکن و شهرسازي جلساتي را در اين زمينه تشکيل داد و مدتي بعد نيز موضوعاتي را استخراج کرد. از سوي ديگر، شوراي عالي انقلاب فرهنگي کميته اي را از اساتيد برجسته معماري شکل داد که هر هفته نيز اين جلسات برگزار مي شود و راجع به اين موضوع بحث هاي فراوان انجام داده اند. اول چيزي که از اين جلسات استخراج شد، اصلاح آموزش معماري بود. يعني امري که مربوط به علوم انساني است و به روان افراد است. به همين دليل مي گويم نمي توان براي آن شاخص گذاشت.

رييس شوراي شهر تهران عنوان کرد: به همين دليل تنها کاري که توانستيم انجام دهيم اين بود که بالاخره از يک جايي شروع کنيم و چيزهايي که بديهي است موافق يا مخالف با معماري ايراني اسلامي است را استخراج کنيم.

مهدي چمران درباره بندي از اين طرح که به ممنوعيت استفاده از کامپوزيت در نماي منازل مسکوني اشاره مي کرد، گفت: در اين مورد مصوبه هاي بسياري نيز داريم؛ اما شهرداري اجرا نمي کند. مثلا سال 83 تصويب شد اگر در نماي منازل از آجر استفاده شود، 5 درصد عوارض کاسته مي شود. از سوي ديگر پيش از همه اين شهرداري است که بايد در ساخت و سازهاي خود طرح هاي خوب ارائه بدهد اما طرح هايي از سوي شهرداري اجرا مي شود که اين اصول را رعايت نمي کند.

وي افزود: ساختمان هاي دولتي بايد خود را مکلف به رعايت اين امر بدانند و به همين دليل به آنها در اين مورد صحبت کرديم. پاسخ آنها اين بود که در حال استخراج شاخص ها هستيم؛ اما الان وقت استخراج شاخص ها نيست زيرا اين کار بر عهده متخصصاني است که از شهرسازي هم بالاتر هستند. ضمن اين که اين شاخص ها را تا کنون شخصي نتوانسته است استخراج کند. بايد مباني اين نوع معماري را در نظر گرفت و بر اساس آن عمل کرد و کار را پيش برد. حداقل مي توانيم نماي بالکن هاي منازل، جاسازي کولرها، نماي رويي ساختمان هاي مسکوني و موارد اين چنيني را ساماندهي کنيم.

در ادامه عليرضا دبير، عضو هيئت رييسه گفت: جمع بندي که از اين طرح در کميسيون داشتيم، بيانگير اين بود که اين طرح بسيار خوب است. چيزي که مسلم است، هرچه در قانون گذاري تامل بيشتر شود در اجرا سرعت بالا مي رود. به هميي دليل با تامل در اين طرح مي گويم که ضمانت اجرايي براي اين طرح وجود نداردو درخواست دارم که مدت زماني اختصاص داده شود تا طرح کارشناسي شود.

وي افزود: در برنامه 5 ساله مجلس شوراي اسلامي مشخص شده بود که اين کار بر عهده شوراي عالي شهرسازي است در نتيجه کميته اي تشکيل شد. اما اين کميته تا کنون کار جدي انجام نداده است. وظيفه شورا در اين رابطه متفاوت است زيرا شورا نماينده مردم است. در طرح جامع و در ادامه در طرح تفصيلي الزام شهرداري تا پايان سال 91 به اين موضوع مشخص شده است. اين نکته با توجه به اين که هر کاري که در تهران صورت مي گيرد به ساير شهرهاي کشور تسري مي يابد قابل تامل است.

رسول خادم رييس کمسيون برنامه و بودجه در اين مورد افزود: از 10 سال پيش تا کنون يکي از موضوعاتي که در مجموعه شوراي کلان شهرها مطرح بوده و تمامي متخصصان حوزه شهرسازي بر سر آن اجماع دارند اين است که معماري اسلامي به چه معنا است؟ آيا اين معماري به معني چيزي است که در تاريخ کشورهاي عربي موجود بوده؟ بحث هاي سنگيني پيرامون اين موضوع صورت گرفت؛ اما متاسفانه کسي پاسخگوي اين موضوع نشد که شاخص هاي اين معماري چيست؟

همچنين احمد مسجد جامعي عضو كميسيون فرهنگي و اجتماعي بابيان اينکه حوزه معماري ايراني اسلامي گسترده است، عنوان کرد: در ساخت مسجد در مناطق مختلف از نظر جغرافيايي فرهنگي و تاريخي اقتضائات گوناگوني وجود دارد؛ اما تمامي مساجدي که در نقاط مختلف کشورهاي اسلامي يا در ايران ساخته مي شود، از نگاه معمارانه ويژگي هاي مشترک دارد.

وي افزود: در شهرسازي اسلامي شهروند بر شهر مقدم است. شهر اسلامي بايد روح داشته باشد؛ آن هم روحي که ظرفيت تبديل شدن به کالبد را داشته باشد تا باطن و روح کرامت انساني بايد در اين کالبد محقق شود.

خسرو دانشجو، سخنگوي شوراي شهر با تاکيد بر اين امر که نام اين طرح با ايراد مواجه است و بايد آن را تغيير داد، گفت: تاثير و تاثر شهر و شهروند بر يکديگر بديهي است. اين موضوع آنقدر پيچيده است که نمي توان با جلسات متعدد مواردي را مشخص کرد و به مردم و شهر ديکته کرد و پس از آن خيالمان راحت باشد که شهرمان مولفه هاي شهر ايراني اسلامي را دارد. اما نمي شود شهر را هم به احوالات خود گذاشت و در آن دخالت نکند. اين طرح نقطه آغاز خوبي است براي ساماندهي آشفتگي موجود در شهر. البته نبايد از ياد بردکه بسياري از آشفتگي هاي موجود در شهر ريشه در جاي ديگر دارد و خود را در معماري شهر نشان مي دهد.

حسن بيادي، نايب رئيس شوراي شهر تهران در ادامه با انتقاد از اينکه بحث شورا شکل Workshop به خود گرفته است، گفت: چرا مدام از موضوع معماري ايراني اسلامي فرار مي کنيم و بعد از 3 سال نقطه سر خط هستيم. اين به اين دليل است که مي خواهيم همه را همراه و موافق کنيم؛ در حالي که در برخي موارد تحکم در مديريت نياز است. اطمينان داشته باشيد الگوي انجام اين نوع معماري را داريم و بايد با حداقل ها شروع کنيم.

مرتضي طلايي رييس کمسيون فرهنگي و اجتماعي با بيان اينکه زماني که به شهر تهران نگاه مي کنيم غصه مي خوريم، گفت: بايد طرحي را ارائه داد که اجرائي باشد. اگر مصلحت است طرح به کمسيون عمران برگردد و مجددا کارگروهي شکل بگيرد تا آن را بررسي کند. هدف ما اين است که با تصويب اين طرح اتفاقي بيفتد.

در پايان مهدي چمران با اعتراض نسبت به تصويب نشدن طرحگفت: آنقدر تصويب اين طرح را به عقب بيندازيد که از گردن شوراي سوم باز شود چونکار سختي است.ممکن است تصويب اين طرح يک درصد اثر بخشي داشته باشد اما همين همبراي شروع کافي است زيرا معماري يک فرهنگ است که به مرور تغيير مي کند.

در نهايت اين طرح جهت بررسي بيشتر به کمسيون عمرانارجاع داده شد.