آسيب شناسي بازار کاذب فروش برخي کتاب‌ها/2
کتاب بد بر سر مخاطب خراب مي‌شود/ برخي کتاب ها مثل فست فودند
نويسنده رمانهاي دفاع مقدس، کتاب‌هاي نامناسبي را که با استفاده از تبليغات گسترده به فروش مي‌رود، همچون ساختماني مي‌داند که يک کارگر ساده آن را مي‌سازد و خيلي زود بر سر مردم خراب خواهد شد.
راضيه تجار در گفت‌وگو با خبرنگار شهر درباره تبليغات گسترده براي کتاب‌هاي متوسط و فروش کاذب برخي کتاب‌ها گفت: آرزوي ما به‌عنوان نويسنده اين است که تبليغ براي همه کتاب‌ها به‌ويژه کتاب‌هاي خوب از لحاظ ارزشي و محتوايي و کيفيت ساختار، صورت بگيرد.
وي ادامه داد: وقتي براي کتاب‌هاي مختلف در شاخه‌هاي مختلف تبليغ درستي صورت گيرد و کتاب‌هاي هر حوزه خوب شناسانده شود، کساني که خواهان مطالعه تخصصي‌اند، مي‌توانند به‌راحتي کتاب مورد نظرشان را بيابند و به سراغش بروند.
اين نويسنده تاکيد کرد: تبليغ کتاب کار خوبي است و متاسفانه کم هم اتفاق مي‌افتد و در سال‌هاي اخير است که کمي باب شده است؛ ولي کسي که تبليغ مي‌کند بايد از کيفيت کار مطمئن باشد و کالايي را عرضه کند که مخاطب پس از خوانش آن احساس نکند پول و وقتش هدر رفته است.
وي اظهار داشت: برخي کتاب‌ها با وجود خوب بودن، در محاق فراموشي مي‌مانند و هيچ ويتريني براي عرضه‌شان وجود ندارد. از اين جهت تبليغ روزنامه‌اي و رسانه‌اي براي کتاب بسيار مفيد است؛ هرچند معمولا آن‌ها که اهل خواندن به‌صورت تخصصي باشند، اين آثار خوب را شناسايي مي‌کنند.
تجار گفت: آثار خوب درست مثل بذري که کاشته شده و طاقت مخفي شدن ندارد، سر از خاک برمي‌آورد و کم کم به نهال تبديل مي‌شود و در طول سال‌ها، به درختي تناور بدل خواهد شد. البته چه بهتر که اين رشد، به‌موقع و با حمايت و به‌صورت کامل‌تر و با سرعت بيشتر انجام شود و کتاب خوب، به‌موقع به دست مخاطب برسد.
اين نويسنده درباره آمار بسيار بالاي فروش و چاپ برخي کتاب‌ها اظهار داشت: من شنيده‌ام که برخي ناشران تيراژ درست کتاب‌هايشان را در شناسنامه آن درج نمي‌کنند. البته ما به اين آمار و ارقام حسادت نمي‌کنيم؛ ولي اوضاع نشر بايد به گونه‌اي باشد که اين تبليغات و فروش کاذب، تبديل به تبليغات مستمر و درست براي همه کارها شود و تيراژها هم واقعي باشند.
وي خاطر نشان کرد: برخي کتاب‌ها به دليل ماهيتشان، بايد تک تک فروخته شوند. حال اگر ناشري يک کتاب را به‌صورت فله‌اي به‌فروش برساند، قطعا آمار فروشش کاذب است. اصول انتشار و تبليغ کتاب بايد رعايت شوند. ما نويسندگان واقعا غمگينيم زيرا در وضعيت بد اقتصادي، اولين ضربه را فرهنگ مي‌خورد چون آخرين جزء از سبد خريد خانوارها فرهنگ است و طبيعتا زودتر از ديگر اجزا نيز حذف مي‌شود.
تجار با تاکيد بر فرهنگ‌سازي به‌عنوان راهکار اين مسئله گفت: زيرساخت‌هاي فرهنگ کتاب‌خواني بايد محکم باشد و براي تقويت اين فرهنگ بايد از کودکي برنامه‌ريزي شود. سوبسيدها و تبليغات بر اين مسئله بسيار تاثيرگذارند. به اين ترتيب براي هر ايراني نهادينه خواهد شد که مطالعه کتاب نيز غذاي روح است و همان‌طور که تامين غذاي جسم براي بقا ضروري است، انسان نياز به غذاي روح نيز دارد.
وي درباره نقش رسانه‌ها در فرهنگ‌سازي براي مطالعه کتاب خوب و مقومت در برابر تبليغات کاذب اظهار داشت: برخي از روزنامه‌ها و مجلات هستند که يک ستون را به معرفي کتاب اختصاص مي‌دهند و پاتوق‌هاي کتاب در اين رسانه‌ها شکل مي گيرد. برگزاري مراسم رونمايي توسط نهادها و مراکز هنري، سبب مي‌شود نام آن کتاب ملکه ذهن مخاطب شود.
اين نويسنده ادامه داد: اين‌ها همه تلنگرهايي‌ست براي يادآوري لزوم مطالعه در جامعه. نمايشگاه‌‌هاي کتاب هم در اين ميان مي‌توانند موفق باشند؛ ولي گاهي همين کارها نيز درست انجام نمي‌شود. براي مثال در نمايشگاه‌‌هاي کتابي که برگزارکنندگان آن‌ها نيز توان مناسبي براي برگزاري مناسب آن دارند، گاه شاهد ارائه کتاب‌هاي بسيار نازليم و حتي يک نمونه ادبيات جدي در اين نمايشگاه‌ها به‌چشم نمي‌خورد؛ زيرا انتخابشان کارشناسانه نيست.
تجار افزود: برخي کتاب‌ها مثل فست فود است، در حالي که صدمه بسياري به مصرف‌کننده مي‌زند؛ ولي مخاطب از آن لذت مي‌برد. در حالي که اين غذا به جسم او مواد لازم را نمي‌رساند. بسياري از کتاب‌ها نيز مثل فست فودند؛ يعني جزء کتاب‌هاي زرد محسوب مي‌شوند و جز درگيري ذهن مخاطب به‌صورت آني، چيزي به روح آن‌ها نمي‌رساند. ولي متاسفانه تبليغ زيادي هم براي آن‌ها مي‌شود؛ درحالي که برخي از کتاب‌هاي جدي‌تر و عميق‌تر، ناشناخته باقي مي‌مانند.
اين نويسنده درباره نقش ناشران در ارائه کتاب مناسب و نامناسب به مخاطبان گفت: برخي کتاب‌ها را ناشر نبايد چاپ کند. اما متاسفانه با اين که بيشتر ناشران ارزياب دارند، برخي کتاب‌هاي بسيار نازل را منتشر مي‌کنند؛ کتاب‌هايي که نه محتواي قابل توجهي دارند، نه ويرايشي روي آن‌ها صورت مي‌گيرد و نه چاپ مناسبي دارند. اما با اين حال تبليغات گسترده‌اي براي اين دسته کتاب‌ها صورت مي‌گيرد و به فروش‌هاي بالا هم دست مي‌يابد.
وي تصريح کرد: وقتي چنين اتفاقاتي در عرصه فرهنگ و در زمينه توليد کتاب مي‌افتد، براي ما دردآورتر است. مثل اين است که يک ساختمان را به‌جاي مهندس، يک کارگر عادي و يک فرد غيرمتخصص بسازد. چنين ساختماني قطعا خيلي زود روي سر مردم خراب مي‌شود. عرضه و مطالعه کتاب بد نيز اين ويراني بر سر مخاطب را به دنبال خواهد داشت.
تجار تاکيد کرد: درست اين است که کساني که خود اهل کارند، و بيش از همه ناشران و حمايت‌کنندگان فرهنگي، بدانند کاري که منتشر و تبليغ مي‌کنند، در چه جايگاهي است و قضاوتشان درباره يک کتاب، به حق باشد، نه بر اساس دوستي و رفاقت.
در همين زمينه بخوانيد:
فروش‌هاي بالا نتيجه خريدهاي زيرميزيست