واکاوي فرهنگ عذرخواهي در ميان ايرانيان/3
عمل توجيه رفتار کبکيست که سر زير برف مي‌کند
يک استاد دانشگاه درباره مديراني که از اشتباهات خود عذرخواهي نمي‌کنند، گفت: وقتي فردي شروع به توجيه مي‌کند مانند کبکي است که سرش را زير برف مي‌کند.
دکتر مهرانگيز پيوسته‌گر در گفت‌وگو با خبرنگار شهر درباره دلايل تضعيف فرهنگ عذرخواهي در جامعه گفت: فرهنگ عذرخواهي به تربيت خانوادگي و دوران کودکي فرد برمي‌گردد. اگر به شکل صحيح آموزش‌ها به فرد داده شود و رفتار در او دروني شود تا بزرگسالي هم اين رفتار در فرد ادامه خواهد داشت.
امور تربيتي از نيازهاي فيزيکي کودک مهم‌تر است
عضور هيات علمي گروه روانشناسي دانشگاه الزهرا اظهار داشت: همانطور که پدر و مادر وظايفي در برابر کودک خود دارند بايد به کودکان آموزش دهند و وظايف آن‌ها را برايشان تعريف کنند. در برخي خانواده‌ها کودک تنها ياد مي‌گيرد که طلبکار باشد و بر خواسته‌هايش تاکيد کند. والدين در کنار رسيدگي به نيازهاي فيزيکي کودکان خود بايد به امور تربيتي نيز توجه داشته باشند. براي کودک بايد وظايفي تعريف و مشخص شود که اگر آن‌ها را خوب انجام ندهد بايد از کودکي يادبگيرد که در اين صورت عذرخواهي کند و در اين شرايط اين رفتار در بزرگسالي هم ادامه خواهد يافت.
عذرخواهي بايد همراه اصلاح رفتار باشد
اين روانشناس افزود: فرهنگ عذرخواهي تنها به معني گفتن ببخشيد نيست. براي عذرخواهي از يک رفتار غلط و اشتباه غير از بيان، بايد نسبت به اصلاح رفتار اقدام کرد. نمي‌شود تنها عذرخواهي کرد و حرکت اشتباه را ادامه داد.
دکتر پيوسته‌گر با تاکيد بر اصلاح‌پذير بودن اين فرهنگ در جامعه تصريح کرد: اگر به علم روانشناسي تکيه کنيم حتما مي‌توان اين رفتارها را در افراد اصلاح داد. در تغيير اين رفتارهاي آموزش و پرورش و رسانه‌ها تاثير عميقي دارند. اکنون در برخي فيلم‌ها نيز مشاهده مي‌کنيم که همه از همديگر متوقعند و فرهنگ عذرخواهي کمرنگ است. اين مسائل به همراه مواد آموزشي تاثيرگذار است. همچنين در کارگاه‌هاي آموزشي و مراکز مشاوره مي‌توان روي اين موضوعات تاکيد کرد.
وي با اشاره به تاثير تربيت خانواده افزود: اينکه به خانواده و والدين تنها آموزش دهيم و بگوييم که چه موضوعاتي را به کودکان خود انتقال دهند کافي نيست بلکه بايد خود پدر و مادر نيز چنين رفتاري را ياد بگيرند و در عمل آن را به کودکان خود انتقال دهند.
توجيه گر مثل کبکي است که سر زير برف کرده
اين استاد دانشگاه درباره مديراني که از اشتباهات خود عذرخواهي نمي‌کنند گفت: مدير هم يک انسان است و رفتارهاي او ريشه در آموزش‌هاي تربيتي دارد. وقتي فردي شروع به توجيه مي‌کند مانند کبکي است که سرش را زير برف مي‌کند. در مواردي که افراد خود مي‌دانند که اشتباه کرده‌اند و مي‌دانند ديگران هم به اين موضوع واقفند اما باز هم توجيه مي‌کنند درواقع فرد با واقعيت قطع ارتباط کرده است. چون توجيه براي حفظ تصوير مثبت است که در اين حالت کاربردي ندارد و واقعيت فکري کم است.
البته در هر قضيه‌اي بايد قضاوتي باشد. براي مثال شايد از نظر ما مديري اشتباه کرده اما از ديد خودش اشتباهي در کار نيست و حق هم با او باشد و براي رسيدن به واقعيت بايد قضاوت شود.
دراين باره بخوانيد: