بررسي شهر از آثار تورم بر مردم و جامعه/
صداي طبل گراني کجا شنيده مي‌شود؟
اجراي مرحله نخست هدفمندي و گراني و تورم ناشي از آن چه تاثيري بر تغذيه و سلامت، بهداشت و درمان، کسب وکار، بنيان خانواده و فرهنگ و روح جامعه گذاشته است.
به گزارش خبرنگار اجتماعي شهر، طبق اعلام بانک مرکزي نرخ تورم در 12 ماه منتهي به مهرماه سال 91 به 24.9 درصد رسيده است. هرچند برخي کارشناسان اين آمار و ارقام را نادرست مي‌دانند اما در اين گزارش بيشتر به دنبال اين پاسخ هستيم که عواقب تورم و گراني چه خواهد بود و در آينده براي کشور چه تبعاتي به بار خواهد آورد؟ اگر گراني را طبل بزرگي در نظر بگيريم صداي اين طبل در کجا و به گوش چه کساني خواهد رسيد؟ طنين اين صدا در پنج بخش زير بيش از همه خطرناک و دردآور است.
1- تغذيه و سلامت
تورم و گراني بيشترين تاثير و سنگيني را بر دوش طبقات پايين جامعه خواهد گذاشت. گراني مواد غذايي موجب خواهد شد کيفيت تغذيه و در مراحل حادتر کميت تغذيه خانواده‌ها تحت تاثير قرار گيرد.
اگر ديروز يک خانواده مي‌توانست در سبد غذايي خود از پروتئين، شير غني شده يا نان سبوس‌دار به ميزان کافي بهره‌مند باشد امروز با توجه به گراني‌ها از ارزش غذايي سفره خانواده‌ها کاسته خواهد شد. در اين فقر غذايي اگر چه کسي در خانواده گرسنه نمي‌ماند اما نياز غذايي فرد نيز به طور کامل پوشش داده نمي‌شود. اين مساله تبعات سنگيني بر سلامت خانواده‌ها در دراز مدت خواهد گذاشت.
به طور مثال باقر لاريجاني رئيس دانشگاه علوم پزشکي تهران مي‌گويد: اثرات منفي هدفمندي يارانه‌ها بر حوزه سلامت بر هيچکس پوشيده نيست گراني مي‌تواند رابطه مستقيمي در افزايش پوکي استخوان به دليل کاهش شير و لبنيات در سبد خانوار داشته باشد.
2- بهداشت و درمان
افزايش هزينه‌هاي بهداشت و درمان، به خصوص در بخش داروها و آزمايشگاه‌ها و دندان مشهود است. اين افزايش‌ها موجب تعلل افراد و يا صرف نظر اقشار کم درآمد جامعه براي مراجعه به موقع براي درمان مي‌شود. اين تعلل در يک بيماري خفيف مي‌تواند منجر به وخيم شدن بيماري و احتياج به هزينه دو جندان او در آينده شود. هرچند اقشار پايين جامعه عملا گاهي به دنبال درمان نمي‌روند. براي مثال به دليل هزينه بالاي درمان و رسيدگي دندانپزشکي برخي ترجيح مي‌دهند دندان معيوب را از ريشه در بياورند و پولي بابت درمان آن نپردازند. يا گراني برخي از اقلام دارويي چنان سنگين است که فرد بيمار براي هزينه درمان خود مجبور به فروش حتي خانه خود مي‌شود.
براي مثال رؤساي دانشگاه‌هاي علوم پزشکي سراسر کشور نامه‌اي انتقادي به معاون رييس جمهوري ضمن انتقاد به کاهش 14691 ميليارد ريال اعتبارات عمومي دانشگاه‌هاي علوم پزشکي آورده‌اند: تورم موجود و افزايش قيمت ارز، قيمت تمام شده دارو و ملزومات مصرفي پزشکي را تا 350 درصد افزايش داده و تأمين آن‌ها به سختي صورت مي‌گيرد و شرکت‌هاي تأمين کننده دارو و ملزومات پزشکي از فروش غيرنقدي خودداري مي‌کنند.
براي اينکه تبعات اين موضوع را بهتر درک کنيم مي‌توانيم به سخنان رسول خضري، عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس، توجه کنيم که از وضعيت نامطلوب انبارهاي دارويي خبر‌مي‌دهد و مي‌گويد: «گزارش‌هاي سازمان غذا و دارو نشان دهنده ناکافي بودن ذخاير دارويي بوده، به‌گونه‌اي که هم‌اکنون تنها براي دو ماه آينده دارو باقي مانده است.»
وي با بحراني خواندن وضعيت دارو مي‌افزايد: «بر اساس استانداردهاي وزارت بهداشت، انبارهاي دارويي بايد براي 6 ماهه آينده کشور ذخيره داشته باشد، اما گزارش‌هاي سازمان غذا و دارو نشان‌دهنده ناکافي بودن ذخاير دارويي بوده، به‌گونه‌اي که هم‌اکنون تنها براي دو ماه ذخيره باقي مانده است.»
يکي از دلايل تهيه اقلام دارويي و انبار آن گران شدن آن است به شکلي که اگر با بودجه‌هاي ديروز توان 6 ماه ذخيره دارويي وجود داشته امروز به 2 ماه کاهش يافته است.
3- کسب و کار
اشتباه بزرگي است اگر فکر کنيم که گراني يعني سود بيشتر براي توليدکننده يا فروشنده و يا حتي مشاغل بخش خدمات.
اولين پيامد افزايش قيمت‌ها کاهش قدرت خريد است. کاهش قدرت خريد مردم يعني فروش کمتر و کاهش سودآوري براي توليدکنندگان و فروشندگان. براي مثال اگر ديروز خانواده‌اي تصميم به تعمير اساسي خانه خود داشته است با توجه به گراني‌ها و کاهش قدرت خريد، اين مخارج غير ضروري را به تاخير مي‌اندازد و يا به کل از آن منصرف مي‌شود و اين موضوع بر روي صنف نقاش ساختمان و کارگران اين بخش تاثير مستقيم مي‌گذارد.
براي مثال عيني‌تر مي‌توانيم توليد خودرو در سال جاري را بررسي کنيم. آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت درباره توليد خودرو بيانگر کاهش 66.2 درصدي توليد انواع خودرو در شهريور و کاهش 42 درصدي توليد اين محصول در شش ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. مسلما گران شدن خودرو در ماه‌هاي اخير نه تنها نمي‌تواند زيان ناشي از کاهش شديد توليد را جبران کند بلکه منجر به کاهش بيشتر فروش هم خواهد شد.
4- بنيان خانواده
وضعيت نابسامان اقتصادي روي سلامت زندگي خانواده‌ها نيز بي‌تاثير نبوده است. يکي از دلايل رشد فزاينده‌ي طلاق‌ها در سال‌هاي اخير مسائل اقتصادي است. همچنين بايد به کاهش آمار ازدواج و کاهش نرخ باروري اشاره کرد.
براي مثال ناظمي اردکاني رييس سازمان ثبت احوال کشور مي‌گويد: سن ازدواج براي مردان و زنان نسبت به سال‌هاي گذشته افزايش يافته و به ميانگين 27.2 سال براي مردان و حدود 23 سال براي زنان رسيده که اين آمارها زنگ خطري براي افزايش تجرد قطعي در جامعه است.
5- فرهنگ و روح جامعه
در وضعيت نابسامان اقتصادي رفتن به سينما، تئاتر، کنسرت موسيقي، هزينه براي ساخت يک فيلم، هزينه براي يک کتاب، نشريه، يا هر کالاي فرهنگي ديگر به امري لوکس و غير ضروري بدل مي‌شود.
اين موضوع منجر خواهد شد که گروهي از مردم که به هنر و کالاي فرهنگي ارتباط دائمي و حرفه‌اي ندارند هرچه بيشتر از اين کالاها دور بمانند. در اقشار کم‌درآمد عملا امکان ايجاد چنين ارتباطي از بين مي‌رود. همچنين تنگ شدن عرصه اقتصادي موجب خواهد شد تا اقشار متوسط از توانايي حضور در فعاليت‌هاي داوطلبانه اجتماعي که نياز اصلي يک جامعه پويا است صرف نظر کنند.
اگر بخواهيم به اين موضوع اشاره کنيم مي‌توانيم بخشي از آمار پايين فروش کتاب يا فروش سينما را به حساب اين بگذاريم که بخش متوسط يا اقشاري که مشتري اين موضوعات هستند ديگر به دليل مشکلات مالي وقت کافي براي پيگيري اين موضوعات نخواهند داشت.
يا در مثالي ديگر سيداحمد ميرعلايي مدير بنياد سينمايي فارابي عنوان مي‌کند: نگاتيو و پوزتيو موجود در فارابي با صرفه‌جويي فقط تا زمان جشنواره فجر جوابگو است؛ متأسفانه اين مواد خام اساسي براي سينما از فهرست کالاهاي اصلي خارج شده و به همين دليل به آن ارز دولتي اختصاص نمي‌دهند.
اين نشان مي‌دهد در بازار گراني‌ها مواد خام سينما کالاي لوکسي محسوب مي‌شود و به صورت محدودي اکنون موجود است.
اگر چه نمي‌توان تمام بار مشکلات مطروحه را به پاي مسائل اقتصادي گذاشت اما بي‌شک اگر دقيقتر به ريشه‌هاي اين مشکلات توجه کنيم مي‌توانيم صداي طبل گراني را به خوبي در اين مشکلات مشاهده کنيم.
در شهر بخوانيد:
ايران تورم 110 درصدي را هم تجربه کرده است