تاثير سريال «دزد و پليس» در تماشاگران معتاد!
با ديدن سريال «دزد و پليس» چند نفر معتاد خود را براي ترك اعتياد به مركز بهزيستي معرفي كردند.
به گزارش «شهر» و به نقل از مهر، ديشب آخرين قسمت از سريال کمدي «دزد و پليس» روي آنتن رفت. سريالي به کارگرداني سعيد آقاخاني که در مقابل کمدي‌هاي هرشبي آپارتماني يک سرو گردن بالاتر به نظر مي‌رسيد و حاصل فضاي دوست داشتني و قابل باور آن، در کنار شخصيت‌هايي که بازيگران به درستي نمايششان دادند، اثري پرمخاطب از آب درآمد که در ميان آثار سخيف کمدي، نمره قبولي گرفت.
همين شد که تصميم گرفتيم با دعوت از عوامل سريال سعيد آقاخاني کارگردان، محراب قاسم خاني نويسنده، رضا کريمي مدير توليد و شقايق دهقان، هومن برق نورد، بهنام تشکر و عزت الله مهرآوران بازيگران درباره «دزد و پليس» گپ و گفتي داشته باشيم. گفتگويي که خالي از حاشيه نبود و از غيبت آقاخاني تا حضور رويان فرزند قاسم خاني و دهقان مي‌توان به عنوان نکات جالب آن اشاره کرد.
«دزد و پليس» از زاويه توليد کار ويژه‌اي است و در توليدات تلويزيوني از نظر تعدد لوکيشن و سختي ترکيب بندي کار و ويژگي‌هاي بصري نيز قابل بحث به نظر مي‌رسد، بد نيست ابتدا فرمان را به آقاي کريمي بسپريم...
محراب قاسم خاني، نويسنده: رضا جان پول داده‌اي که اولين سوال درباره توليد باشد!؟
خيلي تلاش کرديم که اين موضوع مشخص نشود!
قاسمخاني: لااقل اين را به عنوان سوال دوم مي‌گذاشتيد! خيلي تابلو بود!
رضا کريمي، مدير توليد و بازيگر نقش صفا: دو سال پيش که محراب طرح اين سريال را شروع کرد دقيقا اين جمله را به من گفت که پوستتان کنده است! در حالي که به کارهاي آپارتماني عادت کرده بوديم که نهايتا دو يا سه روز اطراف لوکيشن ثابت مي‌رفتيم و برمي‌گشتيم، او به من گفت متني مي‌نويسد که پوستمان براي ساختش کنده مي شود. 9 قسمت هم نوشت که بعدها تغييراتي در آن اعمال شد، از جمله شغل عزت الله مهرآوران. براي همين خيالم راحت شد و گفتم لوکيشن ها نابود شد و بسياري از آنها را نخواهيم داشت.
اما بعد ديدم در بازنويسي‌ها او شروع به نوشتن لوکيشن‌هاي جديد کرد! يک طرف قضيه هم اضافه شدن بازيگران جديد بود که هر کدام از بازيگران سکانس‌ها را مي‌خواندند مي‌گفتند براي اين نقش فلاني را بگذاريم، حيف است! ما حتي براي نقشي که يک ساعت با گروه کار داشت يا سه جمله ديالوگ مي‌گفت هم بازيگر مي‌آورديم و بازيگران مهمان ما همه بازيگر هستند.
در توليد به جايي رسيديم که کار قلم به قلم جلو مي‌رفت! يعني سکانس به سکانس فيلمنامه را به من مي‌داد و شب قبل زنگ مي‌زد و مي‌گفت فلان لوکيشن را مي‌خواهم. يک شب خانه‌شان مهمان بودم که يکدفعه به من گفت باغي مي‌خواهم که در آن کدو حلوايي باشد و ... همان باغي که حميد لولايي در آن بازي داشت. گفتم خب از همان باغي که هستيم استفاده کن. گفت نه من اينطوري مي‌خواهم، نمي‌تواني به آقاي چگيني زنگ بزنم! رفاقت هم سرش نمي‌شد!
اما خدارا شکر 166 لوکيشن کار را فراهم کرديم و تا به حال چنين سريال هر شبي در تلويزيون نداشتيم که اينطور باشد. "دزد و پليس" بايد حداقل چهار، پنج ماه پيش توليد مي داشت اما ما پانزدهم فروردين پيش توليد را آغاز کرديم و هفدهم ارديبهشت کار را کليد زديم!
* معمولا انتقاداتي ضميمه اين توضيحات مي‌شود. اين سرعت عمل و تغيير پروداکشن در لوکيشن‌ها اين سوال را به ذهن مخاطب مي‌آورد که چرا اين همه عجله؟ در حالي که طرح از دو سال پيش آماده بوده با برنامه ريزي دقيق تر جلو نرفته‌ايد، تا محدوديت‌هاي به اين شکل انرژي گير پيش نيايد؟
کريمي: اين موضوع دو جواب دارد. يک اينکه کار قرار بود ماه رمضان به پخش برسد...
قاسمخاني: بدتر شد که! اينطور بايد زودتر کار را شروع مي‌کرديم!
کريمي: دو اينکه همانطور که محراب مي‌نوشت به من گفت براي سکانس بعدي صندوقچه طلا مي‌خواهم! حالا اين را به کارگرداني مثل سعيد آقاخاني بگوييد! با سروش مي‌شد کنار آمد و نهايتا طلايي را به چوبي تبديل مي‌کرديم اما آقاخاني مي‌گويد همان که نويسنده گفت! گروه‌هايي که در کارهاي هر شبي بازي مي‌کنند اينجا خيلي به درد مي‌خورند.
يعني آبديده شده‌اند؟
کريمي: دقيقا! ما پلان آخر کارمان در يک باشگاه ورزشي بود. ساعت 16:30 کارمان در شهرک قائم تمام شد. باشگاه به ما گفت وزير ورزش قرار است آنجا بيايد و محال است بتوانيم آنجا کار کنيم. من گفتم تا نيم ساعت ديگر گروهمان آنجا است، وزير ورزش با من! باشگاه هم براي محمد صمد نيکخواه بهرامي کاپيتان تيم ملي بسکتبال بود که آن زمان در ژاپن به سر مي‌برد. به او زنگ زدم و کار خيلي راحت جلو رفت.
بهنام تشکر، بازيگر: من اين را نفهميده بودم!
کريمي: سعيد آقاخاني هم دستش تند است و اگر صد تا دست انداز هم برايش بگذاريم روزي 12 دقيقه‌اش را مي‌گيرد. حتي وقتي مشخص شد ما ماه رمضان پخش نداريم هم همينطور به کارمان ادامه مي‌داديم.
فکر مي‌کنيد اگر قرار بود ماه رمضان روي آنتن برويد، کار همين کيفيت را داشت؟
کريمي: خدا را شکر مي‌کنم که اين اتفاق نيفتاد. در غير اين صورت کار ديده نمي‌شد و مجبور مي‌شديم بيشتر بدويم. نويسنده‌ها هم که در زمينه تبديل 10 لوکيشن به يک لوکيشن استاد هستند!
آقاي قاسمخاني از دو سال پيش درباره شکل گيري ايده‌اي که مطمئن بوديد پوست عوامل براي ساختش کنده مي‌شود بگوييد. چه شد با توجه به شناختي که از شرايط توليد در ايران داشتيد چنين ايده‌اي در ذهنتان جرقه خورد و چه ميزان از اين ايده محقق شد؟
قاسمخاني: فضايي که ابتدا در نظر داشتم در دو لوکيشن مي‌گذشت. در قصه اوليه ماجراي از دست دادن حافظه وجود نداشت و به دزد و پليس‌ها اختصاص داشت. ماجراي از دو خانه دزدها و پليس‌ها خارج شد. آن زمان چندان به پروداکشن فکر نکردم. سعي داشتم لوکيشن‌هاي خيلي وحشتناک ننويسم. مثلا فرودگاه ننوشتم! خيلي دلم مي‌خواست اما ننوشتم. در واقع آنقدر درگير شخصيت‌ها بودم به فکر لوکيشن‌ها نبودم.
پس روي آقاي کريمي حساب کرده بوديد.
قاسمخاني: او به من پول نداده که تعريفش را بگويم! او نصف لوکيشن‌هايي که مي‌خواستم را نتوانست تهيه کند! (خطاب به کريمي) مي‌خواستي پول بدهي تعريفت را بکنم!
جذابيت تم اوليه در ذهنتان چه بود که شخصيت‌هايش درگيرتان کرده بود؟
قاسمخاني: اول فکر مي‌کردم دو سر طيف‌هاي دزد و پليس که اينقدر تناقض دارند مي‌توانند همديگر را دوست داشته باشند و افراد در انسان‌هاي مخالفشان نيز مي‌توانند رگه‌هايي از انسانيت پيدا کنند. در تم اوليه که دچار مميزي شد يک دزد داراي خانواده کاملا دزد بود! يعني پدر و مادرش چنين شغلي داشته باشند. اما مجبور شديم پدر را يک دزد توبه کرده معرفي کنيم. خيلي حيف شد و بسياري از ظرفيت‌ها را از دست داديم. قرار بود آنها تعصب فراواني روي دزدي داشته باشند و پليس دشمن شماره يکشان باشد. بچه هم فقط به دزد مي‌دادند! يعني خواستگار هر چه سوءسابقه‌اش بيشتر بهتر! مي‌پرسيدند چند سال زندان داشتي و...!
البته هنوز اين فضا در سريال هست.
قاسمخاني: در حد چند ديالوگ... اما روابط را از دست داديم. مثلا ما يک رابطه عاشقانه پدر و مادر داشتيم که جفتشان جيب بر بودند. آموزش‌هاي خارجي داشتند و به جيب‌برهاي خارجي آموزش مي دادند و...
عزت الله مهرآوران، بازيگر نقش بابا اسي: شانس ما است ديگر!
هومن برق نورد، بازيگر نقش داود: همسايه‌ها هم قرار بود دزد باشند!
قاسمخاني: از آن طرف هم قرار بود خانواده‌اي باشند که پدر سرهنگ بازنشسته، مادر سرهنگ، خواهر افسر و... آنها هم فقط جد اندر جد با پليس وصلت مي‌کردند. اجدادشان در نظميه و بلديه و اينها کار مي‌کردند! بنابراين تقابل اين خانواده‌ها خيلي جالب بود.
اين طرف هم مميزي شد؟
قاسمخاني: نيروي انتظامي موافق نبود و مي‌گفت نمايش خانواده‌اي که همگي اين شکلي باشند، مسخره کردن اقتدار نيروي انتظامي است. در نتيجه اين را از دست داديم.
غير از اين چه؟ «ساختمان پزشکان» در بسياري موارد تيتر مطبوعاتي شد که کنايه‌هاي مختلف مجموعه را تشريح مي‌کردند و از جسارت سازندگان نسبت به نقدهاي مختلف سياسي و اجتماعي حرف مي‌زدند. اما "دزد و پليس" بيشتر بر محور سرگرم کنندگي خيلي نرم جلو مي‌رفت.
قاسم خاني: شما سفتي‌هايش را نديديد! من شخصا به جايي رسيدم که اصلا علاقه ندارم ديگر کاري انجام دهم که پليس پاي آن باشد. آنها بايد نوع نگرششان را نسبت به ما تغيير دهند. فکر نکنند ما گروهي هستيم که دور هم نشسته‌ايم و برنامه ريزي مي‌کنيم که به نيروي انتظامي ضربه بزنيم! ما صرفا سعي مي‌کنيم دور هم باشيم کار خوب انجام دهيم، به خودمان خوش بگذرد و به مردم هم خوش بگذرد! آنها سر همه چيز نگران نبودند. هر بار سر ديالوگ‌ها جنگ داشتيم، 50 درصدش را از دست مي‌داديم و 50 درصدش را با جنگ نگه مي‌داشتيم.
معاونت سيما مشاوري براي کار فرستاد که سه چهار روز قبل از کليد خوردن توقع داشت 80 درصد فيلمنامه تغيير پيدا کند. 60، 70 درصد هم نيروي انتظامي خواستار تغيير بود و اينطور چند درصد هم بهشان بدهکار مي‌شديم!
اين ماجرا روي پايان کار هم تأثير گذاشت؟
قاسم خاني: بله. اما اين پاياني که اکنون داريم را دوست داريم. شايد حتي از پايان قبلي هم بيشتر دوستش دارم. اين اعمال سليقه‌ها غيرضروري است. ما بعد از اين همه سال خط قرمزها را شناخته‌ايم و قوانين را مي‌دانيم. اين خط قرمزها خارج از قوانين رايج است و بر اساس سليقه و نگراني‌هاي لحظه‌اي است و قانون محسوب نمي‌شود.
بيشتر به نظر مي‌رسد نمي‌دانند چيزي که مي‌گوييم بد است يا خوب و ترجيح مي‌دهند کلا گفته نشود! به نظرم اگر تمام مميزي‌ها اعمال نمي‌شد هم اتفاقي نمي‌افتاد. براي اينکه کار بامزه‌تر شود مي‌خواستيم يک مجموعه ضعف براي مأمور نيروي انتظامي بگذاريم تا باورپذير باشد. اگر او را سوپرمن معرفي کنيم، مردم باور نمي‌کنند دوست هم نخواهند داشت. اگر شخصيت را دوست نداشته باشند به نيروي انتظامي لطمه خورده است...
آقاي مهرآوران مواجهه اوليه‌تان با شخصيتي که در طرح ابتدايي اساسا دزد بود چطور شکل گرفت؟
مهرآوران: ما حتي يک سکانس هم گرفتيم. من روي شخصيت دزد کار کردم، چون تا به حال آن را بازي نکرده بودم. تا به حال در تلويزيون نداشتيم يک خانواده دزد باشند. دزدهايي که باورشان نمي‌شود کار خلاف انجام دهند.
تشکر: براي خودشان چارچوب دارند!
مهرآوران: آنها قاعده‌اي را در نظام خانوادگي‌شان تعريف کرده بودند اما همه چيز بهم ريخت و شوق بازي در من کمتر شد. اين تغيير ناگهاني از دزد به شعبده باز که هيچ کاري هم انجام نمي‌دهد روي بازيگر تأثير مي‌گذارد. او براي چه نمي‌فهمد فرزندانش دزد هستند؟ اين لطماتي بود که به کار من به عنوان يک بازيگر دزد وارد شد. باباي دزدها...
قاسم خاني: با جنگ و دعوا توانستيم کاري کنيم که بابا اسي يک دزد توبه کرده باشد. فلسفه‌شان هم اين بود که به مقام پدر توهين مي‌شود! يک روندي را براي همه چيز در نظر گرفته بوديم که بهم ريخت. مثلا در نظر گرفته بودم پدر دزدي که اينقدر آرمانگرا است وقتي مي‌فهمد خواستگار دخترش يک پليس است، چقدر برايش ننگ محسوب مي‌شود و پيش دزدهاي محل خجالت مي‌کشد. يک مجموعه چيز بهم خورد... ناراحتي‌ام از اين است که اصلا لزومي نداشت.
ما کار را تا نصفه گرفتيم شخصيت داود را گرفتيم خواهر ناصر پيدا شد و اسمش را ستاره گذاشتيم و... يک بار داشتيم با سعيد تلفني درباره شخصيت‌ها حرف مي‌زديم که يکدفعه در تکرار اسامي ستاره و داود به اين رسيديم که نکند اين ها را بچسبانند به هم و سوء تعبير شود! مثلا بگويند ستاره داود! نکند آدم‌هايي که با نگراني به کار نگاه مي‌کنند فکر کنند مي‌خواستيم حرف خاصي بزنيم!
مثل گورخرهاي «ساختمان پزشکان» که برايش مستند ساختند!
قاسمخاني: دقيقا! اين بزرگترين سوال زندگي من است! هنوز هم نمي‌دانم! هرچقدر هم گشتم نفهميدم گورخر نماد چيست؟!
کريمي: فکسي از بهزيستي براي سازمان ارسال شده و در آن اشاره شده بود که بعد از پخش يکي از قسمت‌ها 25 نفر معتاد به شيشه خودشان را معرفي کرده‌اند و دليل اقدامشان به ترک را سريال ما معرفي کردند.