سرچشمه اختلاف نظر بر سر نرخ تورم کجاست؟

به گزارش گروه اجتماعي شهر، در 12 ماه منتهي به مهر 91 بانک مرکزي نرخ تورم را 24.9 درصد اعلام کرده است. اين در حاليست که تصور عمومي تورم را بسيار بيشتر از نرخ اعلامي بانک مرکزي مي‌داند. اگر نگاه دقيق تري به شيوه محاسبه نرخ تورم بيندازيم، متوجه مي‌شويم منشاء اين اختلاف نظر کجاست؟

اين دريافت متفاوت از نرخ تورم به اين دليل است که بانک مرکزي براي محاسبه تورم 12 گروه اصلي کالايي را مورد بررسي قرار مي‌دهد؛ اما تمايل افراد به محاسبه تورم از روي کالاهايي است که بيشتر با آن سر و کار دارند. فرد در زندگي خود عموما در طول يک ماه تنها با چند کالاي محدود سر و کار دارد و محاسبه نرخ تورم را با تغيير قيمتي آنها در نظر مي‌گيرد؛ اما محاسبه آمار بانک مرکزي بيش از سيصد کالا را در بر مي‌گيرد.

12 گروه اصلي کالايي که در بانک مرکزي سنجش مي‌شوند شامل «خوراکي‌ها و آشاميدني‌ها»، «دخانيات»، «پوشاک و کفش»، «مسکن، آب، برق و ساير سوخت‌ها»، «اثاث منزل»، «بهداشت و درمان»، «حمل‌و‌نقل»، «ارتباطات»، «تفريح و امور فرهنگي»، «تحصيل»، «رستوران و هتل» و در نهايت «کالاها و خدمات متفرقه» است. نشان دهنده وزن اهميتي هر يک از اين گروه‌ها متفاوت است.

از آن جايي که افراد در ذهن خود تنها بخشي از کالاها را در نظر مي‌گيرند و از کالاهاي ديگر صرف نظر مي‌کنند، تورم ذهني آنها بالاتر از تورم رسمي مي‌شود. نکته ديگري که بايد به آن توجه کرد اينکه افراد تورم را با بهاي تک تک کالاها محاسبه مي‌کنند. تورم ذهني يک فرد گروه کالايي خوراکي و آشاميدني را در نظر نمي‌گيرد و تنها محدود به چند ماده خوراکي مي‌شود.