آسيبشناسي ترانههاي اندوهناک عشقي در موسيقي پاپ/2
پژمان: غم جزئي از وجودمان شده است/ شرقيها گرايش بيشتري به اندوه دارند
آهنگساز و مدرس دانشگاه، حزن و اندوه را جزئي از فرهنگ مشرق زمين ميداند و معتقد است گرايش هر ملتي به موسيقي اندوهناک، در تربيت و فرهنگشان ريشه دارد.

احمد پژمان در گفتوگو با خبرنگار شهر درباره دلايل استقبال مردم از موسيقي اندوهناک اظهار داشت: آنچه حزن ميآورد، انسان را نسبت به هر چيزي آسيبپذير ميکند. البته يک موسيقي اندوهناک از جهاتي نيز ممکن است انسان را آرام کند؛ مثل اينکه وقتي کسي گريه ميکند، سبک ميشود و احساس راحتي ميکند.
وي ادامه داد: در اين زمينه تحقيق نکردهام زيرا جامعهشناس نيستم؛ ولي قطعا غم و غصه انسان را شاداب نميکند . البته انس ما با موسيقي غمانگيز، جزئي از فرهنگمان است. از کودکي گريه و زاري ديدهايم و چندان با نواهاي شاد همراه نبودهايم. به همين دليل هم رغبتمان بيشتر به موسيقي اندوهناک است.
با غم بزرگ شدهايم
اين آهنگساز در پاسخ به اينکه آيا اشتياقي به ساخت موسيقي اندوهناک دارد، تصريح کرد: اين گرايش به اندوه، جزء وجود ما شده است چون زاده اين مملکتيم. هر چه هم مينويسيم، همان حزني که در فرهنگمان وجود دارد را دنبال ميکند و در همان قالب موسيقي مليمان جاي ميگيرد.
پژمان خاطر نشان ساخت: ميتوانم بگويم موسيقي در تمام شرق تم حزنانگيز دارد؛ درحالي که غربيها اينگونه نيستند. من نيز با اينکه سالها در غرب تحصيل و زندگي کردهام، نتوانستهام آنچه را از کودکي آموختهام تغيير دهم. اينگونه بزرگ شدهايم. شايد اگر در محيط ديگري بزرگ شده بوديم، تا اين حد به مضامين اندوهناک گرايش نداشتيم.
شرقيها گرايش بيشتري به اندوه دارند
وي با اشاره به تفاوتهاي فرهنگي شرق و غرب، اظهار داشت: 90 درصد آهنگهاي غربي در گام ماژور هستند؛ ولي گامها و دستگاههايي را که به فضاي اندوهناک نزديکترند ترجيح ميدهيم. شايد برخي اوقات بايد با اين تمايل مبارزه کنيم. البته روانشناسان بايد در اين حوزه تحقيق کنند زيرا بهراستي اين يک سوال است که چرا شرقيها گرايش بيشتري به فضاي اندوهناک دارند؟
اين آهنگساز افزود: ترکها، عربها و حتي چينيها هم مشترکاتي در اين زمينه با ما دارند و موسيقي شاد چنداني را در فرهنگ آنها سراغ نداريم. ممکن است اين مسئله ريشههاي عميق تاريخي داشته باشد. براي مثال ذوق و سليقه ما در 30 تا 40 سال گذشته در معماري و مبلمان مثل سليقه اعراب حاشيه خليج فارس 30 سال پيش است و در دهههاي گذشته فرهنگ ما بسيار به آنها نزديک شده است؛ در حالي که در گذشته اين چنين نبودهايم.
از عادتهايمان لذت ميبريم
وي با اشاره به بستر اجتماعياي که پذيراي موسيقي با مضامين اندوهناک است، گفت: حقيقت اين است که ما از همان چيزهايي لذت ميبريم که با آنها بزرگ شدهايم؛ درست مثل غذاهايي که به خوردن آنها عادت داريم و از آنها لذت ميبريم؛ در حالي که غربيها غذاهاي متفاوتي دارند.
وي ادامه داد: بيشتر آيينها، چه در ظاهر و چه در بطن خود، با موسيقي همراهند و با وجود اينکه موسيقي محدود است، از قرآن گرفته تا تعزيهها و روضهخوانيهاي ما، بر پايه و اساس موسيقي اجرا ميشوند و با موسيقي حزين همراهند.