اراضي عباسآباد،كانوني سبز و غني از كيفيتهاي طبيعي براي تهران
اراضي عباسآباد بر آن است تا حوزهاي هويتمند باشد كه در قامت تكميل كننده لايههاي تاريخي– فرهنگي شهر تهران و در تقابل با مركز تاريخي شهر، نمادي براي عصر حاضر بوده و دانش جديد را با هنر سنتي و اصيل ايراني پيوند دهد.
سيد جواد ميرحسيني- معاون طراحي و شهرسازي شركت نوسازي عباسآباد
سقراط در قرن پنجم پيش از ميلاد گفته است: «هدف اصلي از ايجاد شهر تامين نشاط و خوشبختي شهروندان است.»
بر مبناي چنين ديدگاهي اساسا شهر به مثابه دستگاه، وسيله يا مركبي براي نيل به شادي، نشاط و سرزندگي تلقي ميشود. به عبارت ديگر فراسوي تلقي از سرزندگي به مثابه يك غايت انساني، امروزه در شرايط رقابت جهاني شهرها براي كسب سهم بيشتر از سرمايهها، استعدادها و توجه جامعه بينالمللي، سرزندگي شهري به عنوان ابزاري در ارتقاي توان رقابتي شهرها در تحقق چشمانداز مطلوب آنها برشمرده ميشود.
به همين اعتبار است كه در شهر شلوغ و آلودهاي همچون تهران، خلق كانوني هويتمند و ويژه براي درك شادي و آرامش و فراغت جايگاهي خاص مييابد. محلي براي خلق هنر، لذت بردن از هنر، هنر زيستن و شاد زيستن؛ هنر تعامل، بودن و با هم بودن؛ هنر آموختن و از نو ياد گرفتن زندگي؛ تجربه سرودن شعر در محيط آشنا و دلپذير و خلق تصاوير جديد از زيستن در كنار همه هنرمندان و عالمان و مردم!
و بدين اعتبار در راستاي خلق مكاني بيبديل در ميانه شهر تهران، كانوني در كار تولد يافتن است تا تامين كننده نياز فراموش شده شهر براي فراغت و تجربه شادي و آرامش باشد.
اراضي عباسآباد بر آن است تا حوزهاي هويتمند باشد كه در قامت تكميل كننده لايههاي تاريخي– فرهنگي شهر تهران و در تقابل با مركز تاريخي شهر، نمادي براي عصر حاضر بوده و دانش جديد را با هنر سنتي و اصيل ايراني پيوند دهد.
بدينسان در عين پايبندي به اصول هنر ايراني همه امكانات و تجهيزات نوين را گردآورد و الگوي يگانه هنر زيستن در شهر ايراني تهران در عصر فنآوريهاي نوين باشد.
اين حوزه از شهر تهران، كانوني سبز و غني از كيفيتهاي طبيعي را در ساختار فضايي شهر ايجاد كرده و به صورت عرصهاي باز و سبز در خدمت تامين سرسبزي و شادابي و تعديل آب و هواي شهر تهران است و بدين نحو در بطن شهر تيره و شلوغ شهر مجالي را پديد ميآورد براي سكون و سكوت و آرامش در دل طبيعت.
در عين حال اراضي عباسآباد، با تامين عرصههاي همگاني متنوع و معنادار، در قامت باغها و بوستانهاي مفهومي متعدد از قبيل ميدان مشاهير، بوستان هنر، بوستان فلسفه، باغ نمايش و بوستان ابراهيم (ع) ، امكان حضور و بهرهبرداري تمام اقشار و سطوح فرهنگي اجتماعي جامعه را از امكانات و تجهيزات مدرن فعاليت و فراغت هدفمند فراهم آورده است.
فضاهاي طراحي شده با در برداشتن المانها، مبلمان و تجهيزات شهري پذيراي سلسله مراتبي از انواع فعاليتهاي تفرجي، فرهنگي در بستر از محيط طبيعي غني موجود است.
فضاها و امكانات به گونهاي طراحي شدهاند كه در همه اوقات سرزنده و فعال بوده و شهروندان در همه ساعات شبانهروز، به ويژه ساعات پاياني روز در محدوده حضوري فعال داشته باشند. فعاليتهاي جاري در فضاي تپههاي عباسآباد به گونهاي پيشبيني شدهاند كه طيف وسيعي از مراجعين با طول زمان توقف متنوع را پوشش ميدهد.
به بياني ديگر در اين بخش از شهر تهران فرصتي فراهم آمده است تا هر يك از گروهها و اقشار مختلف ايران در عين داشتن فضايي خاص با كليه امكانات و ضروريات آن در قامت پاتوق ويژه هر گروه امكان تعامل و ارتباط با ساير گروهها و اقشار اجتماعي را داشته باشند.
در طراحي مجموعه باغ هنر، الگوي باغ ايراني و "باغ در باغ" براي تجربه حضوري مفاهيم فرهنگ ايران از طريق تجربه مستقيم فضا، انتخاب شده است. از هفت شاخه (رسمي) هنر به جز نمايش و سينما كه در "باغ نمايش" سكنا ميگزينند، بقيه در باغ هنر "خانه" خواهند داشت. خانههاي "شعر"، "موسيقي"، "نقش" و "معماري" كه در چهار جبهه اصلي باغ استقرار مييابند و باغ ايراني محل پيوند اين هنرهاي مختلف است تا تمام كانونهاي هنري در يك مكان گردهم آيند.
"خانه شعر" با طرح ويژه و محيط بيبديل خود، محملي فراهم ميآورد تا هنر شعر ايراني تجلي يافته و بارور شود و چه رويدادهايي را ميتوان در اين عرصه محقق كرد، بزرگداشت مولانا و حافظ و سعدي و ... چه مكاني برتر از اين ميدان خواهد يافت؟
"باغ ايراني" نماينده اوج انديشگي هنر ايران خواهد بود و به فراخور، لايههاي ديگري كه فرآوري و نمايش پديدارهاي هنري امروز ايران را مد نظر دارند، به صورت حلقههايي برگرد آن واقع ميشوند. همچنان كه اساطير ايران زمين در كوه البرز جاي دارند (اساطير يوناني نيز در كوه المپ) باغ ايراني، جايگاه اساطيري هنر ايران امروز، بر فراز بلندايي از دامنههاي البرز و مشرف به چشماندازهاي پيرامون و با نمايي از دماوند عزيز استقرار يافته است.
در گوشهاي ديگر از تپههاي عباسآباد، تصوير اين جهاني آرمانشهر فكر و انديشه و مكان چندمنظوره و پرعملكردي در جامعه تبلور مييابد. عرصهاي نظم يافته و برخوردار از تقسيمبنديهاي منطقي فضاها كه در اجزا خماندرخم انديشمندان، فرصت تامل يافته تا شهروندان به مباحث فلسفي علاقهمند شده و حركت سيال انديشه در آن باعث تبادل افكار و عقايد گوناگون شود.
"بوستان ابراهيم(ع)" به عنوان يكي از وروديهاي اصلي مجموعه تفرجي عباسآباد و امكان درك در دو مقياس پياده و سواره اهميتي دو چندان يافته است. در اين ميان با در نظر گرفتن اين دو مبنا، ورود به پارك با استفاده از دو المان اثرگذار به عنوان علامت هاي شاخص شهري و همچنين با استفاده از گذر پياده در كنار پل و عبور از صفحه آب، تغيير ماهوي فضايي براي بيننده و بازديدكننده به صورت عام و سپس به صورت منفك شكل ميگيرد.
فضاي داخلي پارك پس از ورود، توجه هر بيننده را در مواجهه با ستونهاي منقوش با مفاهيم اسلامي-حماسي دو چندان خواهد كرد. ستونهايي كه با تناوب هجمههايي از آتش را براي بيان داستاني برگرفته از حقايق گذشته شعله ور ميسازد و آب، آبي جاري، آبي پر حيات و آبي پاككننده براي تطهير كوه در ميان اين داستانها جاري است.
مبناي طراحي مسيرهاي آب در اين پارك بر اساس مفاهيم جاري بودن، مريي و مخفي شدن، لطافت، هيجان و نهايتا ادامه حيات جاري نوع موجودات تا روز نهايي، شكل گرفته است. اينچنين اسطورهاي تاريخي تبلور فضايي يافته و درك مفهوم آب و خاك و باد و آتش محقق ميگردد.
طرح "بوستان نوروز" در اراضي عباس آباد پيشبيني شده است تا ايران و كشورهاي پيرامون آن كه پيوند مشترك تاريخي و فرهنگي ديرپاي و استواري را تجربه كردهاند، (ايران كنوني تقريبا نيمي از گستره تاريخي و قلمرو فرهنگي و تمدني خود را شامل ميشود) به مولفههاي فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي و سياسي مشترك خويش آگاهانه پاي فشارند تا در دنياي گونهگون امروزي توانمنديهاي خويش را به جهانيان عرضه دارند. بدين سان در طرح بوستان نوروز تلاش بر آن است تا متناسب با پيوندهاي مشترك تاريخي و بدون مرزبنديهاي سياسي كنوني، مشتركات تاريخي و بدون مرزبنديهاي سياسي كنوني، مشتركات تاريخي، فرهنگي كشورهاي عضو سازمان همكاريهاي اقتصادي (اكو) بازشناسي و معرفي شوند.
آنچه مسلم است اين كشورها در تكوين تمدن و شاخصههاي گوناگون حيات مدني، هم ريشه و همزاد بودهاند. قرار بر اين است كه جغرافياي طبيعي، فرهنگ و تمدن، تاريخ جامعه، اقتصاد، عملكرد سياسي و هر آنچه در اين گستره پهناور قابل بررسي است، مستندسازي شود تا در محوطهاي نمادين به نام بوستان نوروز بازآفريني شود. طرح اين بوستان با دربرداشتن مجموعهاي از اجزا و عناصر مرتبط از جمله درياچه، به نحوي است كه هريك از كشورهاي حوزه نوروز در قالب باغي معنادار به بازنمايي نوروز در فرهنگ ملت خود بپردازد.
در اين ميان "ميدان مشاهير" با تنديسهاي بزرگان دانش و هنر ايران زمين و طراحي فضاهاي متين و موقر خود، عرصهاي براي حس بزرگي و جايگاه بيبديل سرزمين ايران در بالندگي و رشد دانش بشري را پديد آورده است.
اراضي عباس آباد با ايجاد امكان حضور همه اقشار اجتماعي در كنار يكديگر و بهرهبرداري از امكانات متفاوت و متنوع موجود گامي قابل توجه در جهت تامين رفاه و عدالت اجتماعي در شهر تهران برداشته است. بدين شكل اين بخش از شهر تهران با دربرداشتن تنوعي از امكانات و تجهيزات مورد نياز زيست شهري، حوزهاي امن و ايمن براي شهروندان به ويژه در مواقع خاص و شرايط بحران است.
علاوه بر اين اراضي عباسآباد، با حضور در قامت يكي از مراكز اصلي فرهنگي پژوهشي شهر تهران و با بهرهوري از تنوع فناوريهاي نوين در تلفيق با معماري ايراني اسلامي، نمادي از مركزيت تهران در سطح خاورميانه بوده و بدين اعتبار است كه طيف وسيعي از گردشگران و پژوهشگران از سرتاسر دنيا و به ويژه خاورميانه همواره در آن حضور دارند.
اراضي عباسآباد از كانونهاي اصلي ارتباط ايران-تهران با شبكه جهاني شهرها بوده و در عين ارتقا هويت فرهنگي تاريخي ايران، معرف ويژگيهاي فرهنگي هويتي، توان خلاقيت و ظرفيتهاي قابل توجه سرزمين ايران به سراسر جهان خواهد بود.