گفتوگوي شهر با شهرام خرازيها/
من مادر هستم شبيه پاورقي هاي عشقي است/ حتي 18 سالهها هم نبايد اين فيلم را ببينند
يك منتقد در خصوص فيلم «من مادر هستم» معتقد است، اين فيلم سوژه جديدي ندارد اما پرداخت خوبي داشته است.

شهرام خرازيها منتقد سينما، در رابطه با نوع پرداخت فيلم «من مادر هستم»، در گفتوگو با خبرنگار فرهنگي «شهر»، اظهار داشت: سوژه فيلم بسيار شبيه پاورقيهاي عشقي و خانوادگي هفته نامههاي ايراني دهه پنجاه است. عشق پسر فقير به دختر پولدار، تجاوز، خودکشي از ترس آبروريزي، انتقام گرفتن از مرد متجاوز، مرور عبرت آموز روزهاي تلخ گذشته در دادگاه، فداکاري مادر، تأکيد بر تبعات سوء شرب خمر و ... مضاميني بودند که بارها و بارها در مطبوعات قبل از انقلاب در قالب داستانهاي دنباله دار به خوانندگان عرضه ميشدند و بسيار طرفدار داشتند.
عضو انجمن منتقدان و نويسندگان سينماي ايران با بيان اينكه نمايش مضرات مصرف و سوءمصرف نوشابههاي الکلي و دراماتيزه کردن عواقب خانمان برانداز مي خوارگي در سينماي قبل از انقلاب نمونههاي بسيار دارد، افزود: در اين زمينه به طور مشخص ميتوان از فيلم «الکلي» كاري از محمدعلي جعفري ( 1350) ياد کرد که «من مادر هستم» هم در برخي بزنگاههاي داستاني شباهتهايي با آن دارد. همچنين نيمه اول فيلم جديد جيراني شباهتهايي هم به قصه فيلم «سوت پايان» ساخته نيکي کريمي (1390) دارد. در آن فيلم هم در جريان يک تعرض، دختر جواني مرد متجاوز را به قتل رسانده و به جاي دختر، مادرش خود را قاتل معرفي کرده و زنداني مي شود.
خرازيها با اشاره به اينكه با وجود اينكه «من مادر هستم» نکته جديدي براي مطرح کردن ندارد، گفت: اما اين فيلم يک سوژه تکراري ديرينه و امتحان پس داده را با پرداختي جديد ارائه مي دهد که تا حدودي قابل دفاع هم است.
ميخوارگي در فيلمهاي تلويزيوني هم بود و هست!
اين منتقد سينما با بيان اينكه اين روزها دو موضوع قصاص و مي خوارگي در فيلم «من مادر هستم» مورد اعتراض برخي افراد و گروهها قرار گرفته و مي گيرد، خاطر نشان كرد: جاي تعجب است چرا اين اعتراضها چند سال پيش که تلويزيون سريال پربيننده «مرگ تدريجي يک رويا» را به کارگرداني فريدون جيراني روي آنتن فرستاد، صورت نگرفت؟ در آن سريال هم صحنههاي مرتبط با نوشابههاي الکلي وجود داشت و ستاره اسکندري نقش دختري الکلي را بازي مي کرد. چرا در زمان اکران «سوت پايان» هم که در قياس با«من مادر هستم» موضع منفيتري نسبت به قصاص داشت، اعتراضها اينقدر گسترده و مستمر نبود؟ علاوه بر اين دو فيلم، اکنون هم شبکههاي يک و چهار سيما مجموعه تلويزيوني «کلاه پهلوي» از سيدضياءالدين دري را روي آنتن دارند که در آنها صحنههاي مي خوارگي وجود دارد.
شهرام خرازيها با تاكيد بر اينكه در تأثيرگذاري فيلم «من مادر هستم» بر سلامت روان بينندگانش هيچ ترديدي وجود ندارد، اظهار داشت: طبعا چنين فيلمي نياز به درجهبندي سني دارد. خوشبختانه دست اندرکاران «من مادر هستم» در مواد تبليغي فيلم هشدار دادهاند که تماشاي اين فيلم براي افراد زير 16 سال توصيه نميشود؛ اما بهتر بود تماشاي «من مادر هستم» براي افراد زير 18 سال ممنوع اعلام ميشد. صحنه رويارويي نهايي آوا (باران کوثري) با پدر (فرهاد اصلاني)، مادرش (هنگامه قاضيان) و پدرام (اميرحسين آرمان) در لحظات پيش از اعدام فشار رواني شديدي بر تماشاگر وارد مي آورد و ممکن است برخي کودکان، نوجوانان، سالمندان و بيماران از مواجهه با اين صحنه و چند سکانس ديگر از فيلم به شدت ناراحت و آزرده خاطر شوند.
فيلمي كه مروج سبك زندگي غربي است
اين منتقد سينما تأثيرات اين فيلم را تنها به اين نکات محدود نميداند بلکه «من مادر هستم» را مروج سبک زندگي غربي تلقي و از اين بابت ابراز تأسف كرد و گفت: دکوراسيون خانههاي مجللي که در فيلم ميبينيم، مصداق و وجود خارجي در ايران ندارد؛ حتي تازه به دوران رسيدههاي پايتختنشين بيدرد هم آن همه شمع را کنار يکديگر نميچينند و منازل خود را آن گونه که فيلم نشان ميدهد، نميآرايند! اين ادعا که نمايش دکوراسيون و سبک زندگي غربي براي بسترسازي مي خوارگي و روابط خارج از عرف جامعه ايراني بوده؛ صحيح و پذيرفته نيست زيرا آسيبهاي اجتماعي از جمله همان آسيبهايي که در فيلم مطرح ميشوند، در قشر فرودست و فقير هم ديده شده و ميشود. نميتوان براي اخذ پروانه نمايش فساد و ثروت را به هم چسباند و گره زد. دوره اين قبيل ترفندها گذشته است. هر چند اکنون سريال «کلاه پهلوي» هم به همين ترفند متوسل شده است.
عضو انجمن منتقدان و نويسندگان سينماي ايران با اشاره به اينكه «من مادر هستم» هر چند ديالوگهاي بسيار حرفهاي و تأثيرگذاري دارد اما در داستانپردازي و شخصيتپردازي با مشکلاتي مواجه هست، گفت: انتخاب شغل وکالت براي پدر و مادر آوا موقعيت دراماتيک جديد و قابل دفاعي براي فيلم ايجاد نميکند. فيلمهاي فارسي و هندي از «آواره» راج کاپور (1951) گرفته تا چرخ فلک صابر رهبر (1346) پر از وکلايي هستند که يا با متهم نسبت خانوادگي و فاميلي دارند يا عاشق وي هستند! اگر نادر و بخصوص ناهيد وکيل نبودند قصه فيلم از پيشروي باز نميماند. برخوردها و درگيريهاي دو وکيل (آرمان و نادر) تأثير پررنگي بر قصه ندارند. يک نکته جالب از خودگذشتگي پسر فقير است که حاضر ميشود علي رغم بد و بيراههايي که از خانواده دختر شنيده، با او که مورد تجاوز قرار گرفته و بچهاش را هم سقط کرده، پيمان ازدوج ببندد. اين تين ايجر تازه از راه رسيده از کجا انگيزه اين وصلت را کسب کرده که اين چنين به سبک و سياق کلاه مخمليهاي جوانمرد فيلمفارسيهاي قبل از انقلاب قصد ميکند تا آب توبه بر سر دختر فريب خورده بريزد؟