مترو زيرساخت حياتي شهر

امروزه يکي از ضرورت‌هاي حمل‌ونقل عمومي به‌ويژه در کلانشهرها استفاده توامان از مولفه‌هاي حمل‌ونقل عمومي و تنوع در سيستم حمل‌ونقل عمومي است. چنين ضرورتي مديران شهري را متوجه اين نکته مهم مي‌کند که چگونه مي‌توان اين تنوع مولفه‌هاي حمل‌ونقلي را با يکديگر مرتبط و به‌هم پيوسته کرد. در واقع سيستم حمل‌ونقل عمومي کارآمد بايد از تنوع، انطباق و همجواري با يکديگر، سهولت دسترسي براي عموم شهروندان و يکپارچگي بيشتر خدمات حمل‌ونقل عمومي برخوردار باشد. ساکنان کلانشهر تهران بايستي براي انجام سفرهاي شهري، امکان انتخاب در نوع حمل‌ونقل عمومي را داشته باشند و بتوانند در کمترين زمان ممکن و با فاصله کم به اين خدمات دسترسي داشته باشند.

بايد در نظر داشت که گسترش خطوط مترو و بي آر تي و تکميل ايستگاه‌ها، قابليت و کارايي خطوط مترو را افزايش خواهد داد و مديريت بهتر زمان، مدت زمان سفرهاي شهري را به ميزان زيادي کاهش مي‌دهد. واقعيت اين است که وجود مزاياي بسيار خطوط مترو و بي آر تي در فضاي کلانشهري و بازخوردهاي شهروندان در استفاده از اين امکان حمل‌ونقلي باعث شده تا حمل‌ونقل عمومي به‌عنوان يکي از اولويت‌ها و مطالبات اصلي شهروندان بدل شود.

کلانشهرها به‌عنوان کانون‌هاي مرکزي که حجم ارتباطات و پيوستگي بسياري با نواحي پيراموني خود دارند و جريان انتقال کالاها، خدمات، مردم، اطلاعات و... را به‌طور انبوه انجام مي‌دهند، شناخته مي‌شوند. چنين ماهيت عملکردي در حوزه کلانشهر نيازمند برنامه‌ريزي حمل‌ونقلي در مقياس مجموعه کلانشهري است. با چنين نگاهي بايستي برنامه‌ريزي حمل‌ونقل و ترافيک در محدوده مجموعه کلانشهري تهران انجام شود و هرنوع تصميم‌گيري و تحول در معيارهاي حمل‌ونقلي بايستي با نگاه مجموعه کلانشهري تهران در قالب شهرها و شهرک‌هاي اطراف تهران صورت پذيرد. امروز خدمات حمل‌ونقل مترو تهران منطقه کلانشهري را تحت پوشش خود قرار داده و بخشي از سفرهاي شهري توسط ساکنان شهرک‌ها و شهرهاي اقماري اطراف تهران همچون کرج انجام مي‌شود. مديريت شهري تهران با نگاه يکپارچه به‌دنبال گسترش خطوط مترو تهران به شهرها و شهرک‌هاي اطراف بوده و در صورت همکاري و تامين اعتبارات، آمادگي لازم براي گسترش اين زيرساخت حياتي در مجموعه شهري تهران را دارد.

مسئوليت مديران‌ شهري در حوزه حمل‌ونقل عمومي ايجاد زيرساخت‌هاي بيشتر و با تنوع و جذابيت بالا به‌طوري که شهروندان حق انتخاب براي استفاده از اين سيستم را داشته باشند و بهترين و سريع‌ترين مسير را انتخاب کنند، مي‌باشد. هم‌اکنون در بسياري از مناطق مرکزي شهر، شهروندان باتوجه به مسافت و مسير موردنظر، حمل‌ونقل‌عمومي مطلوب را انتخاب مي‌کنند.

دکتر علي اصغر خاني - كارشناس شهري