معيارهاي ارزش هنري و ارتباط آن با هنر مردمپسند/5
وظيفه هنرمند فهماندن اثرش نيست/ مردم بايد قد بکشند
يک مجسمهساز و مدرس دانشگاه معتقد است وظيفه اصلي هنرمند خلق اثر هنري است و مردم براي فهم آثار هنري بايد قد بکشند.

عباس مشهديزاده در گفتوگو با خبرنگار شهر درباره معيارهاي ارزشمندي آثار هنري گفت: در جوامع امروزي، موسسات يا ردههاي اجتماعياي هستند که آمايشها يا آمادهسازيهايي را فراهم ميکنند تا اهالي اجتماعات بتوانند از مواهبي که به واسطه اين موسسات ايجاد ميشود، بهرهمند شوند. وي ادامه داد: گالريها، فرهنگسراها و هنرسراها از جمله اين ردههاي اجتماعي هستند که وظيفهشان در مسائل شهري تعيينشده و اگر وظايفشان را بهدرستي انجام دهند، ديگر لازم نيست هنرمند اثرش را توضيح دهد يا در فهماندن آن به مخاطب مداخله کند.
منتقدان مخاطب را طبقهبندي ميکنند
اين هنرمند افزود: در کنار اين موسسات، اشخاصي هستند که آثار هنري را نقد و بررسي ميکنند و با ترازوهاي وجداني آن را ميسنجند و نظراتشان را ارائه ميدهند. بررسي اين افراد نيز راهبردهايي را براي فراهم کردن طبقات مختلف مخاطب ارائه ميکند. وظيفه آنها شناساندن و تبيين ردههاي گوناگون ارزشهاي هنري است.
مشهديزاده گفت: امروز انواع امکانات براي اينکه مخاطب خيلي راحتتر چيزي را که در پي آن است بيايد، فراهم است. براي طبقهبندي خود هنرمندان و پديدآورندگان نيز ميتوانيم به نسبت فعاليت حرفهاي آنها را طبقهبندي کنيم. در جهان فکر و انديشه، افرادي که خود آفريننده باشند، در طبقه آرتيستها يا هنرمندان قرار ميگيرند. در ردههاي پايينتر نيز آرتيزانها را داريم که در واقع همان هنروران هستند.
وي ادامه داد: براي درک بهتر اين طبقهبندي ميتوان مثالهايي را نام برد. زماني که حافظ تنها کتاب خود را ميآفريده، به يقين شاعران ديگري نيز وجود داشتهاند. چطور در اين چند صد سال، از ميان آنها، حافظ است که باقي مانده و همگان او را ميشناسند؟ در حاليکه بسياري از شاعران همدوره او که شايد در آن دوران مطرح هم بودهاند، در همان چند دهه اول فراموش شدهاند؟
مشاجره آفريننده و مخاطب حاصل بياطلاعي مديران فرهنگيست
اين هنرمند اظهار داشت: در آن زمان امکان ثبت چند و چون ماندگار شدن يک هنرمند وجود نداشت؛ اما در زمان ما اين امکان وجود دارد. حضور منتقدان، فرهنگسراها، گالريها و ديگر مراکز فرهنگي هنري به ما کمک ميکند روند کار يک هنرمند يا اتفاقات يک دوره هنري را مرور کنيم. به همين دليل مصرفکننده خدمات اين مراکز هستيم. اگر خدمات اين مراکز به درستي ارائه شود، يک هنرمند صادق ميتواند در کنار آنها کار کند و مردم نيز او را بشناسند.
وي خاطر نشان کرد: اما در ژورناليسم نارس و خامي که ما داريم، چه انتظاري وجود دارد که اثري توليد يا بررسي شود؟ در حوزه هنرهاي تجسمي مجلهاي منتشر ميشود به نام حرفه-هنرمند، که ميتوان گفت مجله نيست بلکه يک دانشگاه است؛ اما چند تن از مديران فرهنگي مملکت ما، اين مجله را ورق ميزنند؟ پس مشاجره بين آفريننده و مخاطب حاصل اين بياطلاعي است.
هنرمند نبايد عمرش را صرف کارهاي جانبي کند
مشهديزاده ادامه داد: درخت بدي، جز ميوه بد، نميتواند چيزي به خواهان بدهد؛ ولي اگر درختي خود گوارا باشد و در فضاي گوارا نيز رشد کند، ميوههايش هم گوارا خواهند بود. کسي که نيرو و عمرش را به جاي هنرآفريني صرف کارهاي جانبي کند، هنرمند و هنرآفرين راستگو و صادق نيست؛ زيرا پرداختن به مسائل جنبي هزينه گزافي براي هنرمند دارد.
فکر کنيد مولانا بهجاي شعر گفتن کلاس اکابر ميگذاشت
وي افزود: فرض کنيد مولانا به جاي نوشتن شعرها و متونش، کلاس اکابر ميگذاشت تا الفباي آنچه را که مينويسد به عوام بياموزد. اما او براي کار ديگري آفريده شده بود و هنرمندان بزرگ ما همگي همينگونه بودهاند. آيا فرهاد کوهکن با صادرکننده سنگ يکي است؟
اين هنرمند درباره راهکار درک مردم از آثار هنرمندان گفت: سطح سواد مردم بايد بالا بيايد و مردم بايد قد بکشند. هنرمند نبايد براي فهماندن هنر خودش به مردم، وقت صرف کند؛ بلکه بخشي از اين وظيفه را بايد جامعه و همان موسسات و ردههاي اجتماعي بر عهده گيرند و بخش ديگر نيز بر عهده خود مردم است. وي تاکيد کرد: مردم اگر ميخواهند از پنجرهشان باغي را بنگرند و بدانند در آن باغ چه خبر است، خودشان بايد بايستند و از لم دادن دست بکشند.
در همين زمينه بخوانيد:
اصيل هم ميتواند نو باشد/منتظر نباشيم حراجها برايمان تعيين تکليف کنند
هنر بايد دوباره با زندگي مردم عجين شود/ نظر کسي که آموزش نديده نميتواند معيار باشد
هنرمند بايد جزئي از هنرش باشد/ دائما نميتوان مردم را فريب داد
خلاقيت حرف اول را در هنر ميزند/ رسانهها تفاوت سره و ناسره را به مردم نشان دهند