آسيب‌شناسي زورگيري‌ها در گفت‌وگوي شهر با يک جامعه شناس/
وقتي موتور و قمه جايگزين ميز و قلم مي‌شود/ 24 ساعت آزادي و تکرار جرم!
يک جامعه‌شناس با تاکيد بر اينکه زورگيران فقير نيستند معتقد است براي پول بيشتر قمه خود را مانند قلم اختلاسگران و مفسدان در جامعه استفاده مي‌کنند.
دکتر داور شيخاوندي در گفت‌وگو با خبرنگار شهر اظهار داشت: زورگيري پديده تازه‌اي نيست. اين اتفاق سال‌هاي گذشته نيز چه به صورت برون‌شهري و چه درون‌شهري و خياباني وجود داشته و مربوط به يک دوره خاص نيست.
اين آسيب‌شناس اجتماعي با تاکيد بر اينکه زورگيري يک پديده کهنه است، افزود: اينکه امروز مشاهده مي‌کنيم پيرامون اين موضوع بحث مي‌شود، به دليل رسانه‌اي شدن و فيلم‌برداري از يک نمونه اين اتفاقات است.
نيروي انتظامي به تنهايي مشکل گشا نخواهد بود
وي با بيان اينکه نيروي انتظامي به تنهايي نمي‌تواند با اين پديده برخورد کند، تصريح کرد: در شرايط فعلي امکان برخورد قاطع خيلي مشکل است. از طرفي پليس مسئوليت‌هاي گسترده‌اي دارد و در مقابل، امکانات محدود و سيل مشکلات مختلف به سمت آن جاري مي‌شود. زورگيري در هر نقطه شهر ممکن است اتفاق بيافتد و اينکه نيروي انتظامي در هنگام زورگيري سر صحنه حضور داشته باشد، يک احتمال ضعيف است. از سوي ديگر، نيروي انتظامي حق تيراندازي ندارد و اگر به صورت اتفاقي با زورگيران برخورد کند، ممکن است دچار مشکل شود. در مقابل، افرادي که چنين جرمي مرتکب مي‌شوند، به هر شيوه‌اي مي‌خواهند موفق شوند و از هر چيزي چه اسلحه گرم يا سرد استفاده مي‌کنند و بسيار خطرناک هستند.
چرا مردم سر صحنه زورگيري خنثي هستند؟
اين استاد دانشگاه درباره واکنش مردم به اين اتفاق‌ها گفت: مردم چون خطر پذيرند، خطر نمي‌کنند. با توجه به تجربه و شنيده‌ها درگير اين ماجرا نمي‌شوند و تنها آن را تماشا مي‌کنند. اکنون واکنش مردم در اين رابطه يک جنبه عادي پيدا کرده و در يک بي‌طرفي قرار گرفته‌اند.
اين جامعه شناس در رابطه با مثبت يا منفي بودن تاثيرات رسانه‌اي شدن اين اتفاقات، اظهار داشت: تشخيص دقيق اين تاثير بسيار دشوار است. اکنون احساس امنيت بيش از واقعيت آن است. اگر رسانه‌ها اين اتفاقات را تکرار کنند، به مرور ممکن است شهر آَشفته شود. از سوي ديگر اين اطلاع رساني‌ها مي‌تواند به هوشياري مردم و مسئولان نسبت به برخورد با اين اتفاقات کمک کند.
شيخاوندي درباره پليس نهان يا آشکار تصريح کرد: پليس نهان در وضع فعلي نمي‌تواند کارساز باشد. ما نياز داريم پليس به صورت آشکار حضور داشته باشد. حضور پليس مي‌تواند مردم را ايمن کند و احساس امنيت را بالا برد.
آگاه‌سازي مردم از ترفندهاي زورگيران
وي درباره شيوه‌هاي برخورد با اين شکل زورگيري‌ها اظهار داشت: با شرايط و سازوکارهاي فعلي در شهرهاي بزرگ امکان مقابله کامل با اين قبيل زورگيري‌ها مقدور نيست. براي کاستن از اين اتفاقات شايد توصيه‌هاي اطلاع رساني بتواند کارگشا باشد. پليس از همه بهتر مي‌تواند به مردم توصيه‌هاي لازم را داشته باشد. بايد هشدارهاي لازم را در دسترس عموم قرار دهد و شگردهاي مجرمان را به مردم گفت تا در مقابل آن هوشيار باشند.
اين جامعه شناس افزود: يک راه ديگر اين است که خود مردم را فعال کنند. افراد محله به محله آگاه باشند براي برخورد با اين جرم‌ها. البته اين موضوع شمشير دو لبه است. خود مي‌تواند آسيب‌هايي را به همراه داشته باشد. بايد توجه داشت که اين مجرمان نيز در بين مردم زندگي مي‌کنند.
رسانه‌ها به جاي کار، پول را مقدس کرده‌اند
اين جامعه شناس درباره چرايي وجود زورگيري در جامعه و اينکه چطور مي‌توان در بلند مدت نسبت به کاهش اين بزهکاري جرم و جنايات اقدام کرد، اظهار داشت: سال‌هاي متمادي است که تاکيدات مصرفي و تاکيد روي پول مي‌شود. راديو و تلويزيون پر است از تبليغاتي که مدام کالاها و جايزه‌ها را تبليغ مي‌کنند. با سياست‌هايي که رسانه‌ها اجرا کرده‌اند، اکنون در فرهنگ جامعه ما تقدس کار از بين رفته و تنها پول است که قداست پيدا کرده و اين مسائل بسيار آسيب‌زا است.
موتور و قمه زورگيران جايگزين ميز و قلم براي فساد
وي با تاکيد بر نقش فساد در رده بالاي جامعه، اظهار داشت: مردم عادي فکر مي‌کنند که شخصي نشسته و پا روي پايش گذاشته و 3 هزار ميليارد اختلاس کرده است. او با خود مي‌گويد حال که ما ميز و قلم نداريم به جاي آن موتور و قمه داريم به علاوه جرات. او براي ارضا نيازي که از فرهنگ جامعه گرفته به اين ابزار خود متوسل مي‌شود.
زورگيران فقير نيستند
اين استاد دانشگاه در مورد اين دسته از مجرمان تصريح کرد: بايد توجه داشته باشيم افرادي که مرتکب چنين جرم‌هايي مي‌شوند، معمولا فقير نيستند و بيشتر کم‌پولند. آن‌ها دو سه بار در اين کار موفق مي‌شوند و يک بار هم دستگير. کار ديگري هم بلد نيستند. بعد از سپري کردن دوران مجرمي باز به اين کار روي مي‌آورند.
شيخاوندي با تاکيد بر اينکه حتي مجازات اعدام اين مساله را حل نمي کند افزود: وقتي يکي از آن‌ها اعدام مي‌شود، کسان ديگري جاي آن‌ها را مي‌گيرند. علاوه بر اين ديده شده که هنگام اعدام اين مجرمان حلقه دار را مي‌بوسند و قيافه‌اي قهرمانانه پيش از اعدام به خود مي‌گيرند. حتي اعدام نمي‌تواند کارکردي که به دنبالش هستيم را براي ديگران داشته باشد. از سوي ديگر جرم‌هاي ديگر مانند کيف قاپي هم به نوعي زورگيري است و ممکن است فرد هيچ سلاح سردي نيز با خود نداشته باشد.
اين استاد دانشگاه در توضيح ديگر علت‌هاي وجود اين جرم‌ها اظهار داشت: مواد مخدر نيز نقش موثري در بروز اينگونه جرم‌ها دارد. افرادي که در تهيه و توزيع مواد مخدر هستند و برخي مصرف‌کنندگان هزينه‌ي مواد خودشان را به هر شکلي تامين مي‌کنند.
مهاجران کلانشهرها نياز به آموزش دارند
وي با بر شمردن مهاجرت به عنوان يکي از آسيب‌هاي اجتماعي افزود: روز به روز مهاجرين شهرهاي بزرگ زياد مي‌شود بدون اينکه آن‌ها هيچگونه آموزشي ببينند. آن‌ها هيچگونه آمادگي و آگاهي از هنجارها ندارند. زبان نمي‌دانند و کار ندارند و اين مسائل آسيب‌زا است.
24 ساعت آزادي و تکرار جرم
شيخاوندي افزود: مشکل ديگر چرخه جرم و دستگيري زندان است. متاسفانه تکرار جرم در جامعه خيلي زياد است. بسيار اتفاق افتاده است که فردي 24 ساعت پس از آزادي دوباره مرتکب جرم شود و دستگير و به زندان بازگردد. اين نشان مي‌دهد زندان کارايي که بايد را نداشته است. اين استاد دانشگاه با بيان اينکه اين مشکلات در ديگر شهرها و کشورها نيز وجود داشته است و قابل حل بوده گفت: متاسفانه با توجه به مشکلات اقتصادي امروز همه طبل‌ها به صدا درآمده است اما با برنامه‌ريزي‌هاي موثر مي‌توان از اين آسيب‌ها نيز کاست.
در شهر بخوانيد: