آيين يلدا در شهرهاي ايران

به گزارش شهر و به نقل از مشرق، دور هم جمع شدن يا جمع شدن در خانه بزرگترها در شب يلدا رسمي است که در تمام ايران به طور يکسان انجام مي‌شود اما در اين ميان برخي از شهرها آيين خاصي نيز براي خودشان دارند و شب يلدا را به نوعي خاص تر از شب‌هاي ديگر مي‌گذرانند. در اين مطلب نگاهي داريم به تعدادي از رسوم شهرهاي مختلف ايران:

خراسان

اگر به بخش بندي هاي آن توجه نداشته باشيم اين استان به نوعي بزرگترين استان ايران محسوب مي شود و از همين رو رسومات خاص خودش را دارد. در خراسان شب يلدا به "شب چله" نيز معروف است و در اين شب خانواده ها در ميهماني شرکت کرده و ميوه هاي مختلف از جمله هندوانه و خربزه ميخورند.

يکي از آيين خاص اين استان شب چله عروس ها است. در اين شب از طرف خانواده تازه داماد ها براي خانواده تازه عروس هدايايي فرستاده مي شود و مهماني اصلي در خانه عروس برگزار ميشود. در اين شب تازه عروس و داماد باهم به استقبال روز اول زمستان مي روند.

يکي ديگر از مراسم هاي خراساني که در شب يلدا برگزار مي شود "کف زدن" نام دارد که در آن ريشه گياهي به نام چوبکدر آب خيسانده و چندين باز جوشانده مي شود سپس آن را در ظف بزرگي به نام نغر مي ريزند و مردان و جوانان فاميل با استفاده از ترکه هاي انار آن قدر اين را هم مي زنند تا کف کند. كف آماده شده با مخلوط كردن شيره شكر آماده خوردن شده و پس از تزيين با مغز گردو و پسته براي پذيرايي مهمانان برده مي‌شود

اصفهان

اين استان داراي آيين بسيار خاصي در پذيرايي از شب چله دارد به طوري که آن را به دوبخش مذکر و مونث تقسيم مي کنند. اصفهاني ها در طول سال و زمستان دو شب چله را تجربه مي کنند که اولي چله زري نام دارد و از اول دي تا بهمن اداه دارد. دومين شب چله به نام عمو چله شناخته مي شود و از 10 بهمن تا سي ام ادامه دارد. در اين شب ها اصفهاني ها دور هم جمع شده و بازي هاي مختلف وساده انجام مي دهند. همچنين خانم هاي اصفهاني در اين شب سفره اي را به نام سفره شب چله پهن مي کنند که در آن انواع تنقلات و ميوه ها وجود دارد.

کرمانشاه

اين شب در کرمانشاه از جايگاه ويژه اي بر خوردار است و مردم اين شهر بيشتر دوست دارند تا به شب زنده داري بپردازند و با خواندن شعرهاي مختلف از شاهنامه يا شيرين و فرهاد شب را به صبح برسانند. قصه گفتن توسط مادر بزرک ها نيز در اين شب بسيار جايگاه خاصي دارد و بسياري از افراد فاميل از آن لذت مي برند. ميوه هاي اين شب که در کرمانشاه خورده مي شود بيشتر نماد سرخي خورشيد را دارند که مي توان به انار، هندوانه، سيب سرخ اشاره کرد. تنقلات اين شب در کرمانشاه بيشتر آجيل هاي مختلف و شيريني هاي محلي از جمله کاک، نان برنجي و شيريني پنجره اي است.

آذربايجان

نواحي شمالي ايران از جمله آذربايجان شرقي و غربي از جمله نقاط بسيار مهم در کشور هستند و شب يلدا در اين استان ها از آيين ويژه اي برخوردار است. در شب يلدا مردم آذربايجان مشغول خوردن هندوانه چله مي شوند و غالبا اولين ضربه چاقو را ريش سفيد مجلس به هندوانه مي زند. او در هنگام اين کار جمله قادا بلاميزي بو گئجه كسدوخ (بلاياي خودمان را امروز بريديم) مي گويند. در آذربايجان نيز مانند خراسان طبق هاي شب چله اي که با کادوهاي مختلف پر شده است از طرف خانواده داماد براي خانواده عروس فرستاده مي شود.

فارس

استان فارس و شهر شيراز از جمله شهرهاي ايران است که آداب خاص و جالبي براي شب يلدا دارند. در اين شب افراد فاميل دور هم جمع مي شوند و با خوردن ميوه و آجيل هاي مخصوص که از انجير، قصيک، خرک، برنجک و ... تشکيل شده است شب را به صبح مي رسانند. يکي از مراسم هايي که در شب يلدا و در ميان خانم ها انجام مي شود فال کلوک است. کلوک يک کوزه بزرگ با دهانه گشاد است که در اين شب خانم هاي نشانه خاصي را در کوزه مي اندازند و سپس يک دختر چه مي آيد و نشانه اي را از داخل کوزه خارج مي کنند و سپس فردي به صورت فال شعري از حافظ مي خواند. هر کس از شعري که برايش خوانده شده متوجه فالش مي شود .