در سوگ آيت‌الله تهراني بزرگ مردم اخلاق/
آقا مجتبي در بستر بيماري هم به فکر فقرا بود/ نگاه ويژه امام(ره) به آيت‌الله مجتبي تهراني
آيت‌الله تهراني در بيمارستان، در همان حال بيماري باز هم به فکر مشکلات اقتصادي مردم و گراني‌ها بودند و مي‌گفتند: از طرف من به نيازمندان صدقه بدهيد.
به گزارش گروه اجتماعي شهر، آيت‌الله مجتبي تهراني متولد سال 1316در تهران بود که علاوه بر تدريس در حوزه‌هاي علميه تهران، عضو مجمع فضلاي مجدّ و مستعد ام‌القراي انقلاب اسلامي به شمار مي‌رفت. همچنين مباحث اخلاقي و عرفاني اين استاد وارسته مخاطبان بسياري داشت و جدّ بزرگوارش شهيد کلهر از شهداي مشروطيت است.
آقا مجتبي از شاگردان خاص امام خميني(ره) است که محضر علمي و معرفتي ايشان را به خوبي درک کرده و از جمله اولين کساني به شمار مي‌رفت که مباحث درسي امام(ره) را در سنين جواني تدوين کرده است. وقتي حضرت امام خميني(ره) به عراق تبعيد شد وي نيز به نجف اشرف رفت و در جلسه درس امام خميني(ره) شرکت کرد.
آيت‌الله تهراني به لحاظ اخلاقي و سلوکي به شدت از حضرت امام خميني(ره) متأثر بود و طرز تفکر معنوي و سلوکي آنها در مقام نظر و عمل کاملا با هم مشابهت داشت. آقا مجتبي از نظر مباني اجتماعي و مواضع سياسي نيز تماماً در استاد خويش ذوب شده بود.
در واقع، آيت‌الله تهراني مثلثي از علم، تقوا و بصيرت بود که به جاي بيان اخلاق و خواندن ساده روايات به تبيين دانش اخلاق مي‌پرداخت و بارها با بيان فقه‌الحديث و اختلاف روايات و رابطه آنها با آيات قرآن، سطح مباحث را به صورت نظام‌مند در جلسات ارتقا مي‌بخشيد که در نوع خود بي‌نظير و به نوعي نوآوري در دانش اخلاق است.
جنس جلسات اخلاق حاج آقا مجتبي تهراني با همه سخنراني‌ها فرق مي‌کرد، معمولا در اين جلسه تمام افراد قلم و کاغذ داشتند و مباحث را يادداشت مي‌کردند؛ خواندن خطبه در ابتدا و دعا کردن در انتهاي مراسم جزو موارد ثابت کلاس اخلاق حاج آقا بود.
اين مرد الهي داراي جامعيت بود؛ علاوه بر فقاهت، درس اصول فني و محکمي داشت، در اخلاق صاحب سبک بود و تفصيلي که در اخلاق داده در نوع خود بي‌نظير بود. از يک طرف تمام تأکيدش بر عقلانيت و فکر و محکمات بود و از طرف ديگر، هنگام روضه و ذکر مصيبت چيزي از توسل محکم‌تر نمي‌ديد، شور را نفي نمي‌کرد اما مأموريت خود را در ترويج شعور مي‌دانست.
اقشار مختلفي در کلاس‌هاي اخلاق اين استاد وارسته شرکت مي‌کردند و جلساتش فقط به طلاب اختصاص نداشت بلکه هر کسي به اندازه ظرفيتش مي‌توانست از آيت‌الله تهراني بهره ببرد؛ از هر قشري، بازاري، دانشجو، طلبه و حتي دانش‌آموزان به ويژه دبيرستاني‌ها مي‌توانستند از مطالب آقا مجتبي تهراني استفاده کنند.
آيت‌الله تهراني اصرار داشت گمنام و ناشناخته باقي بماند به همين دليل علاقه نداشت عکسي از وي گرفته شود، همچنين آينده‌نگري و شناخت عميق افراد و روابط آنها از خصوصياتي است که در کمتر کسي ديده مي‌شد.
اين استاد اخلاق و مرجع تقليد تهران، همواره تحولات جهان را با دقت دنبال مي‌کرد و حتي گاهي به برخي اخبار ورزشي مربوط به خارج کشور نيز واکنش‌هايي نشان مي‌داد که حيرت‌انگيز بوده، و فتوا و مهمتر از آن رفتار صريح وي در وجوب حفظ نظام و تقويت آن، براي همگان مشهود بود.
نيازي به القاب گوناگون نيست همين که بگويي «آقا مجتبي» همه مي‌دانند آن مجتهد صاحب رساله‌اي را مي‌گويي که سال‌هاست درس اخلاق چهارشنبه‌هايش در خيابان ايران، گوش اهل معرفت در ايران و خارج ايران را پُر کرده بود اما حالا ديگر او در ميان ما نيست و به ديار باقي شتافته است.
همان شخصيتي که بسياري از ابهت و نفوذ کلامش به خيلي چيزها پي برده بودند چه برسد به افرادي که پاي درس‌ها و جلساتش رشد کردند و امروز در عرصه‌هاي گوناگون نظام و جامعه اسلامي خدمت مي‌کنند.
به منظور يادي از اين استاد وارسته، گفت‌وگوي برخي از افراد در ملاقات با آيت‌الله تهراني ذکر مي‌شود.
نگاه ويژه امام(ره) به آيت‌الله مجتبي تهراني
محسن اسماعيلي عضو حقوقدان شوراي نگهبان در گفت‌وگوي ويژه خبري شبکه دوم سيماي جمهوري اسلامي ايران گفت: وقتي آقا مصطفي شهيد شد. يک بار آيت الله مجتبي تهراني در محفلي در محضر امام خميني بودند. کسي شروع کرد به سخن گفتن از فرزند امام آقا مصطفي. امام سپس به جمع فرمود آقا مصطفي نداريم. آقا مجتبي که داريم. هرچه در مصطفي مي ديدم در اين مجتبي هم مي بينم. اين آقا مجتبي همان آقا مصطفاي ماست.
آيت‌الله تهراني معلم بزرگ اخلاق و عرفان بود
آيت‌الله رضا رمضاني در پيام تسليت خود به مناسبت ارتحال حضرت آيت‌الله‌العظمي حاج آقا مجتبي تهراني آورده است: ايشان معلم بزرگ اخلاق و عرفان و سرچشمه فيوضات معنوى فراواني بوده و کلام معطرشان راهنماى انديشه و عمل ره‌جويان و سالکان به ويژه نسل جوان بود.
آيت‌الله تهراني در حمايت از انقلاب پيشگام بود
در پيام حجت‌الاسلام والمسلمين اعرافي رئيس جامعه المصطفي آمده است: اين عالم فرزانه که فقه و اخلاق در بينش و منش او تجلي يافته بود الگوي صالحان و جوانان بود و در حمايت از انقلاب شکوهمند اسلامي پيشگام و در ارادت به پيامبر(ص) و خاندان پاک او پيشتاز بود و تقدير الهي آن بود که در اربعين پيشواي شهيدان حضرت اباعبدالله الحسين عليه السلام به محضر ربوبي و به لقاي سالار شهيدان نايل آيد. درود خدا بر او باد که پاک زيست و پاک مرد. راه او پر رهرو باد.
خدمات آيت‌الله تهراني به حوزه‌هاي علميه فراموش ناشدني است
مرکز مديريت حوزه‌هاي علميه خواهران سراسر کشور با صدور پيامي ارتحال آيت‌الله مجتبي تهراني را تسليت گفت. در اين پيام آمده است: درگذشت عالم رباني، معلم اخلاق مرحوم مغفور حضرت آيت‌الله مجتبي تهراني که عمري طولاني را در خدمت به اسلام و مسلمين و مذهب حقه اهل بيت عليهم السلام و حوزه‌هاي علميه ديني به ويژه حوزه علميه تهران سپري کرد و طلاب و فضلاي بسياري از محضرش بهره‌مند شدند، صدمه‌اي جبران ناپذير است.
آيت‌الله تهراني پشتوانه مستحکم مذهب تشيع بود
شوراي هماهنگي تبليغات اسلامي شهرستان‌هاي استان تهران با صدور پيامي اعلام داشت: آيت‌الله مجتبي تهراني پشتوانه‌اي مستحکم براي مذهب تشيع و انقلاب اسلامي ايران بود.
چهره‌ها از آيت‌الله تهراني مي‌گويند
حجت‌الاسلام محمدرضا زائري، مديرمسئول نشريه «خيمه» پس از ملاقاتش با آيت‌الله تهراني در بيمارستان گفت: مي‌خواستم دستي را ببوسم که هميشه پس مي‌کشيد و نمي‌گذاشت اما حالا توان حرکت نداشت و از سوزن‌هاي بيمارستان مجروح شده بود. دستي که بر سر پرتگاه‌هاي خطرناک و «علي شفا جرفٍ»هاي فراوان، به دعا، نصيحت و عتاب و مهر ديده بودم. به آن چهره ملکوتي و تابناک خيره شدم و اشک‌هايم آرام و بي‌اختيار سرازير شد.
حجت‌الاسلام مهدي غلامعلي، مديرکل فرهنگي مؤسسه علمي فرهنگي دارلحديث مي‌گويد: پدرم که توفيق درک مرحوم حاج ميرزا عبدالعلي تهراني، پدر حاج آقا مجتبي را هم داشته، هميشه از شجاعت حاج آقا مجتبي در دوران ستم‌شاهي سخن مي‌گويد. ايشان مي‌گويد: حاج آقا مجتبي اولين کسي بود که در تهران مراسم ختمي براي شهادت حاج آقا مصطفي فرزند امام خميني(ره) برپا کرد با اينکه مأموران ساواک در تمام کوچه‌هاي منتهي به مسجد جامع، دوشادوش يکديگر ايستاده بودند اما خوشبختانه جمعيت خوبي جمع شد.
حجت‌الاسلام والمسلمين علي‌اکبر رشاد، رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي در گفت‌وگو با نشريه پنجره، بيان مي‌کند: هر سال روز ميلاد امام رضا(ع) مراسمي را به مناسبت عمامه‌گذاري طلاب برگزار مي‌کنيم و از آيت‌الله تهراني نيز دعوت مي‌کنيم تا طلاب به دست ايشان معمم شوند؛ با وجود اينکه ايشان هيچ وقت اجازه نمي‌دهند عکسي از اين مراسم گرفته شود اما اين بار از دو تا از عکاسان دعوت کرديم تا از اين مجالس عکس بگيرند و به حاج آقامجتبي گفتم اشکال شرعي براي عکس گرفتن وجود ندارد و هر چه در اين باره بگوييد، توجهي نخواهم کرد.
در بستر بيماري هم مي‌گفت: از طرف من به نيازمندان کمک کنيد
محسن اسماعيلي، عضو شوراي نگهبان و رئيس دانشکده حقوق دانشگاه امام صادق(ع) که اولين ديدار خود با آيت‌الله تهراني را مربوط به پانزدهم دي‌ماه 1361 ذکر مي‌کند، مي‌گويد: در آن چهارشنبه سرنوشت‌ساز، توفيق رفيق راه شد و به محضر ايشان راه يافتم و گمشده خود را پيدا کردم و به لطف خدا تاکنون از اين نعمت بي‌بديل بهره‌مند بوده‌ام و در حال حاضر سخت چشم به راه هستم که اين پير ميدان‌دار علم و اخلاق از بستر بيماري برخيزد و همچنان به نورافشاني بپردازد.
وي تصريح مي‌کند: چند شب پيش که بيمارستان بودم در همان حال بيماري باز هم به فکر مشکلات اقتصادي مردم و گراني‌ها بودند و فرمودند که از طرف من به نيازمندان صدقه بدهيد.