دوبي که بدون نفت آرزوي بزرگي را براي تبديل شدن به يکي از غولهاي اقتصادي جهان در سر مي پروراند با بحران اقتصادي اخير جهاني شاهد تبديل شدن اين رويا به کابوس بوده است.
به گزارش «شهر» به نقل از مينست،کل اقتصاد دوبي بر پايه گردشگري، خدمات مالي و ساخت و ساز استوار بود. از سالها پيش شرکتها در دوبي طرحهاي گران قيمت و بي حد و حسابي را اغاز کرده بودند. اما بازار مسکن ناگهان بحران زده شد و امروزه دوبي در استانه ورشکستگي قرار گرفته است.
فيليپ ري از مديران مالي در دبي مي گويد تا يک سال و نيم پيش همه طرح هاي ساخت و ساز در مدت کمتر از يک هفته به فروش مي رسيد. با بحران اقتصادي جهاني، دبي با کمبود پول مواجه شد و طرح ها سرمايه کافي پيدا نکردند در نتيجه قيمت ها 50 درصد پايين امده است.اين گزارش ادامه مي دهد توان شرکت ها در يافتن بودجه به طور تنگاتنگي به قيمت ساختمانها وابسته است. هنگامي که قيمتها بالا مي رود، در حقيقت در درامدهاي اينده سرمايه گذاري مي شود. اين چشم انداز توان استقراض را افزايش مي دهد. اين يعني شرکتها درحالي وام مي گيرند که هنوز درامدهاي اتي خود را به دست نياورده اند به اين ترتيب همه شرکت ها در برابر بحران مسکن و سقوط قيمتها بسيار اسيب پذير مي شوند.
شيخ مکتوم اميردبي شخصا الگوي اقتصادي دوبي را راه اندازي کرده است. تلاش وي براي ايجاد نظام سرمايه داري بي حد و حساب بر پايه استفاده صرف از کارگران خارجي و سرمايه هاي کشورهاي غربي استوار بوده است.يک معمار غربي فعال در دوبي مي گويد مهمترين قاعده در دوبي اين است که به خاندان سلطنتي هرگز نبايد گفت اشتباه مي کند. قانون دوم اين است که هرگز نگوييد يک طرح ممکن است به شکست بينجامد يا اجراي ان غيرممکن است. دوبي الگوي نظام سرمايه داري خودخواهانه و امپرياليستي است. اين منطقه هيچ قانوني را رعايت نمي کند و اين الگو دوام نمي اورد. اين گزارش ادامه مي دهد يکي ديگر از ارکان اين نظام که ظاهرا نقاط ضعف خود را نشان داده است نظام بانکداري اسلامي است که تا قبل از ان از بحران مالي در امان مانده بود. اين نظام بر پايه شريعت استوار است که نرخ بهره را ممنوع مي کند اما سود را مي پذيرد.
آنهايي که در جهان عرب دوبي را به الگوي اقتصادي خود تبديل کرده بودند امروزه از مشکلات بزرگ اين امير نشين شوکه شده اند. اما پيامدهاي اين بحران ممکن است محدود بماند. در عين حال طرح ساخت جزاير مصنوعي که تنها يک خانه پيلوت در ان ايجا شده است ممکن است به علت تامين نشدن بودجه کافي به زير اب فرو برود.پس از بروز بحران اقتصادي در دوبي بسياري از تحليلگران اين پرسش را مطرح کرده اند که ايا ممکن است بخش تجارت دبي ورشکسته شود؟
پاسخ به اين پرسش منفي است زيرا دوبي از حمايت مالي ابوظبي سومين صادر کننده نفت در جهان برخوردار است اما اين کمک با بهاي سنگيني براي دوبي تمام مي شود. ابوظبي با نجات دوبي ممکن است کنترل چند جواهر اقتصادي ان را در دست گيرد. تحليلگران مي گويند امروزه اميرنشين عاقل و منطقي ابوظبي از امير نشين خودبزرگبين و غيرمنطقي دوبي انتقام خود را مي گيرد. مهمترين رقابت ميان هفت امير نشين کشور امارات عربي متحده، هميشه بين دوبي و ابوظبي بوده است. با اين حال اين امير نشينها با يکديگر ابراز همبستگي مي کنند و اگر يکي از انها مشکل دار شود ديگر امارات بايد به نجات ان بشتابند.
ابوظبي همواره از اجراي طرحهاي غول اساي ساخت و ساز در دوبي به ديد انتقادي نگريسته است. اين درحالي است که ابوظبي اعتبار خود را با گسترش طرحهاي وسيع فرهنگي و اموزشي کسب کرده است. براي مثال دانشگاه سوربون فرانسه شعبه اي در ابوظبي راه اندازي کرده است. ابوظبي همچنين چهارصد ميليون يورو پرداخت کرده است تا برخي از اثار موزه لوور پاريس در ان امير نشين به نمايش درايد.
در هر صورت ابوظبي توان مالي کافي براي نجات دوبي از ورشکستگي دارد. 90 درصد از نفت منطقه در کنترل ابوظبي است. با همه اين احوال کمک ابوظبي مورد به مورد خواهد بود. تحليلگران عقيده دارند ابوظبي در تلاش است شرکت بنادر دوبي را خريداري کند که سومين اوپراتور بنادر در جهان است. جواهر ديگر اقتصادي دوبي شرکت هواپيمايي معتبر ان است که ممکن است که با شرکت هواپيمايي الاتحاد ادغام کند. ابوظبي مي خواهد براي نجات شرکتهاي دوبي سر فرصت تامل کند اما چين در اين مدت ممکن است وارد ميدان شود و به خريد برخي از شرکتهاي دوبي روي اورد.
شيخ مکتوم در پاسخ به پرسش خبرنگاران درخصوص بحران اقتصادي و بدهي کلان دبي گفت: «اگر به درختي پربار با سنگ حمله شود، تصور کنيد با حمله با سنگ به هفت باغ چه مي شود! من چند کلمه بيشتر نمي گويم. ما قوي و با پشتکار هستيم. هنگامي که امواج پشتکاري از خود نشان مي دهند، شکيبا مي شوند. شب براي شما از دور و نزديک به پايان خواهد رسيد.»
