کنايه سياسي مجري برج ميلاد در نشست حوض نقاشي/ «حوض نقاشي» عاشقانه اي سخت در بستر جامعه کنوني

به گزارش خبرنگار فرهنگي شهر، نشست پرسش و پاسخ فيلم «حوض نقاشي» با حضور مازيار ميري، منوچهر محمدي (تهيه کننده)، فيلمنامه حامد محمدي (فيلمنامه نويس) و فرشته صدر عرفايي (بازيگر) با اجراي محمدرضا شهيدي فر برگزار شد. البته شهاب حسيني سر فيلمبرداري حضور داشته و نگار جواهريان هم بر اساس گفته هاي مازيار ميري بيمار بوده و به اين جلسه نرسيده است.

مازيار ميري با بيان اينکه خوشحالم که دوباره فرصتي شد که با هم در اين سالن بنشينيم و حرف بزنيم اما قبل از شروع سخنانم دوست دارم دو نکته مهم را بيان کنم، گفت: يکي از بهترين همکاران من در آخرين لحظات رساندن فيلم به جشنواره تنهاي مان گذاشت و داغش با ماست؛او مسعود بهنام است. خيلي دلش مي‌خواست اينجا با ما باشد. از شما مي‌خواهم در دلتان براي آرامشش دعا کنيد و از خدا بخواهيد که با لب خندان کنار ما باشد.

ميري ادامه داد: نکته دوم هم درباره يک دوست خوب است. دوست دارم در اينجا از يک دوست خيلي خوب که از اولين روزهاي کار در اين پروژه در کنار ما بود‌، تشکر کنم. نمي‌دانيد دوستي با همايون اسعديان چه موهبتي است. 

همزمان با نگارش فيلمنامه به انتخاب بازيگران فکر مي کرديم

وي درباره انتخاب دو بازيگر اصلي فيلمش، با اشاره به اينکه از همان اول و از روزي که درباره طرح داستان صحبت مي‌کرديم به فکر انتخاب بازيگران مناسبي براي نقش‌ها بوديم، که به آقاي حسيني و خانم جواهريان رسيديم. در اين ميان انتخاب بازيگر، نقش کودک بسيار سخت بود و پس از تلاش بسيار، خداوند کمک‌مان کرد که به بازيگر مناسبي براي اين نقش برسيم.

کارگردان «حوض نقاشي» درباره دليل استفاده نکردن از نابازيگران براي باور پذيرتر شدن نقش گفت: من به سينماي کلاسيک قصه‌گو علاقه‌مند هستم که يکي از لوازمش بازيگر حرفه‌اي است، البته اگر فيلمي به حضور نابازيگر احتياج داشته باشد حتما اين کار را انجام خواهم داد.

منوچهر محمدي هم در ادامه صحبت هاي ميري گفت: فکر مي‌کنم در فيلمي مانند «حوض نقاشي» چاره‌اي جز استفاده از بازيگر حرفه‌اي سينما نبود چون نابازيگر نمي‌توانست ظرافت‌هايي که در فيلم مدنظرمان بود را اجرا کند. 

ميري در پاسخ به پرسشي درباره اينکه آيا عنوان کردن بحثي مانند «تحريم‌ها» در فيلم به دليل سفارش‌ها بوده است‌، گفت: من معمولا علاقه دارم فيلمي را که مي‌سازم روايت زمان خودش باشد. بعضي از اتفاقات در جامعه رخ مي‌دهد که فشارش متوجه قشري مي‌شود که ما خيلي حواسمان به آنها نيست . علاقه داشتم که فيلمي عاشقانه و در اين بستر، داستاني که به شرايط سخت امروز براي قشرهايي از جامعه اشاره مي‌کند، بسازم. 

دليل انتخاب نام «حوض نقاشي» براي فيلم

مازيار ميري در ادامه اين نشست در پاسخ به پرسشي درباره دليل انتخاب نام «حوض نقاشي» براي فيلمش گفت: در روزهاي اول طبق طرحي که داشتيم نام «حوض نقاشي» را از يک شعر فولکلور گرفتيم اما پس از آنکه کمي جلوتر رفتيم احساس کرديم اين نام نمي‌تواند خيلي مناسب باشد تا اينکه رفته رفته «حوض نقاشي» در ذهنم جا باز کرد و الان براي خودم اين نام مي‌تواند بيانگر حوضي آبي باشد که ما همه احساساتمان را در آن مي‌ريزيم. 

تلخي‌ فيلم و برقراري ارتباط با مخاطب 

کارگردان «حوض نقاشي» در پاسخ به پرسش ديگري درباره تاثير تلخي فيلم بر روي مخاطب در هنگام اکران، گفت: واقعا براي هر فيلمسازي، اولين نمايش اثرش بسيار پراسترس است. من در نمايشي که روز قبل از آغاز جشنواره براي همکارانم در سينما «آزادي» داشتم حتي نتوانستم يک لحظه بنشينم يا در اولين نمايش فيلمم در جشنواره بسيار مضطرب بودم که آيا مخاطب با فيلم ارتباط برقرار مي‌کند. اينکه گاها بعضي از دوستان ژست مي‌گيرند که براي ما ارتباط با مخاطبان يا استقبال او از فيلم مهم نيست‌، اشتباه است. من به شدت در اين مدت براي ارتباط مخاطب با فيلم دلشوره داشتم اما خوشبختانه اين دلشوره با ديدن بازخوردهاي نمايش‌هاي مردمي در جشنواره بسيار کاهش يافت.

وي در عين حال گفت: اگر بخواهم صادقانه صحبت کنم بايد بگويم از شب گذشته هم دلشوره زيادي براي نمايش ويژه در برج ميلاد داشتم و خوشحالم که بسياري از دوستان نسبت به فيلم ابراز لطف مي‌کنند. فکر مي‌کنم فيلم توانسته است تا حدي با مخاطب ارتباط برقرار کند.

بر اساس اين گزارش، در ادامه اين نشست يکي از حاضران ضمن انتقاد از مازيار ميري براي ناديده گرفتن درخواست برخي از همکارانش پيرامون همکاري نکردن با حوزه هنري به دليل برخي از مناقشات يک سال اخير، گفت: فکر نمي‌کنم ساختن «حوض نقاشي» سينما را نابود کرده باشد، به نظرم سينما را افرادي نابود مي‌کنند که سعي در ايجاد تفرقه ميان سينماگران دارند.

وي ادامه داد: فکر مي‌کنم اينکه از همکاران مان بخواهيم با جايي کار کنند و با جاي ديگر کار نکنند؛ خواسته نامعقولي است. اگر چنين خواسته‌اي معقول بود خيلي زودتر از اينها از دوستانمان درخواست مي‌کرديم با جايي که فيلمنامه همکارانشان را مي‌خوانند و در صنف خود ساخته، فيلم‌ها را سانسور مي‌کنند، کار نکنند. البته بايد اين نکته را اينجا يادآور شوم که من ‌، آقايان محمدي‌، اسعديان،‌ ميرکريمي و دوستان ديگرمان چندين جلسه با حوزه هنري داشتيم که اتفاقات به شکل ديگري رقم بخورد.

ميري در ادامه براي تکميل سخنانش درباره همکاري با حوزه هنري بيان کرد: آيا مي‌دانيد فيلم‌هاي زيادي با سرمايه‌ بانک‌ها و غيره ساخته مي‌شوند و چه اتفاقاتي را در سينما رقم مي‌زنند؟ من با سرمايه گذاري کار کردم که بخشي از بهترين‌ فيلم‌هاي سينما را ساخته است و اجازه داد که من به عنوان فيلم ساز،فيلم خودم را بسازم.

وي در عين حال گفت: البته بايد اين را بگويم که من براي کارگرداني اين فيلم از سوي اقاي محمدي دعوت شدم و بايد بگويم که نه ايشان و نه حوزه هنري هيچ يک در کارم دخالت نکردند. به نظرم اين سخناني که گفته مي‌شود بيشتر ناظر به شرايطي است که برخي ايجاد مي‌کنند تا تفرقه‌ها بيشتر شود. هميشه معتقدم ما بايد براي حل مشکلتمان با يکديگر گفت وگو کنيم.

مازيار ميري در پايان اين بخش از سخنانش تاکيد کرد: من عوامل فيلم «حوض نقاشي» و حوزه هنري هيچ علاقه‌اي به نابودي سينما نداريم. بلکه مي‌خواهيم فيلمي را بسازيم که در همين جشنواره حرفي براي گفتن داشته باشد. 

آرزومندم تصميم‌گيري در سينما به خود سينماگران واگذار شود

ميري در ادامه در پاسخ به پرسشي درباره اينکه با توجه به اختلافات يک سال گذشته ميان حوزه هنري و شوراي صنفي نمايش چه پيش‌بيني براي اکران «حوض نقاشي» مي‌کند ، اظهار کرد: اگر اتفاقات سينما به دست سينماگران سپرده شود ما با چيزي بهتر از آنچه امروز هست روبرو مي‌شويم. زماني صنوف واقعي درباره مسائل تصميم‌گيري مي‌کردند و در اکران، فيلم‌ها به شکلي عادلانه براي مخاطب به نمايش در مي‌آمد اما اين روزها در مقوله‌ي اکران اتفاقات ناگواري مي‌افتد. آرزومندم تصميم گيري در سينما به خود سينماگران واگذار شود.

کارگردان «حوض نقاشي» در پاسخ به آخرين پرسش درباره امکان مميزي فيلم پس از جشنواره‌ي فيلم فجر گفت: طبق گفت وگويي که جشنواره پروانه نمايش با دوستان شده است، قرار است همين نسخه‌اي که امروز مشاهده کرديد، اکران شود.

بر اساس اين گزارش‌، در ادامه اين نشست منوچهر محمدي هم ضمن تشکر از حاضران در سالن براي ديدن «حوض نقاشي»‌، درباره ايده اوليه اين فيلم، توضيح داد: من در اين مدت ايده‌هايي به ذهنم مي‌رسد که به عنوان تم اصلي کار رويشان فکر مي‌کنم و وقتي به مرحله مناسبي رسيد از دوستانم درخواست مي‌کنم تا به تيم ما بپيوندند و کار را آغاز کنيم. من تلاشم اين است که تا آنچه باور و اعتقاد داريم را روي پرده ببريم. 

توضيحات محمدي درباره همکاري با حوزه هنري در پي انتقادات

محمدي در ادامه در پاسخ به پرسشي درباره کار کردن با حوزه هنري در شرايطي که جمعي از سينماگران انتقادات زيادي را به آن نهاد دارند بيان کرد: من به عنوان يک فيلم‌ساز معمولا از سوي ارگان‌هاي مختلفي به همکاري دعوت مي‌شوم اما در اين دعوت‌ها بايد نقطه اتکايي پيدا شود که شما ببينيد. آيا مي‌توان فيلمي را که اعتقاد داريد بسازيد؟ گاهي مديران برخي از اين نهادها نگاهي بسيار ناشيانه و خام به فيلم‌ها دارند و گاهي ديگر ندارند.

وي ادامه داد: من براي همکاري از سوي حوزه هنري دعوت شدم و ايده‌هاي مختلفي براي اين همکاري مطرح بود که در نهايت ايده فيلم «حوض نقاشي» مورد توافق قرار گرفت. نکته جالب توجه در اين همکاري اين بود که حوزه هنري در مرحله فيلمنامه و اجرا هيچ سفارش و يا ديدگاه خاصي را به فيلم تحميل نکرد. يا هيچ سکانسي به دليل نظر حوزه به سمت و سوي خاصي نرفت.

اين تهيه‌کننده تاکيد کرد: آقاي ميري و گروه ما مي‌توانند شهادت بدهند که در مراحل نگارش ‌، فيلمبرداري و مونتاژ هرچيزي که فکر مي‌کرديم به ما مي‌تواند کمک کند را در فيلم اعمال کرديم.

محمدي همچنين با اشاره به واکنش برخي از سينماگران پس از ديدن «حوض نقاشي» بيان کرد: عده اي از دوستان بزرگ سينما پس از ديدن اين فيلم مي‌گفتند اگر اين جنس از فيلم‌سازي را بتوان در حوزه هنري انجام داد ما هم مشکلي نداريم و کار مي‌کنيم. 

ريشه مشکلات امروز از درون سينما نيست

منوچهر محمدي به عنوان يکي از تهيه کنندگان با سابقه سينما ايران در ادامه بخش قبلي سخنانش درباره وضعيت امروز سينماي ايران يادآور شد: بايد بپذيريم ريشه مشکلات امروز در درون سينما نيست بلکه متاسفانه عناصري اين امکان را پيدا مي‌کنند که وقتي شرايط آشفته مي‌شود آب را بيشتر گل آلود کنند. معتقدم وظيفه ما در وهله اول فيلمسازي است و در وهله دوم بايد از سينما خودمان حفاظت کنيم. به هر صورت اين امکان براي ما فراهم شد که با «حوض نقاشي» يک برگ به سينماي نجيب ايران اضافه کنيم. بنابراين هر جايي که شرايطي عادلانه و انساني براي فيلمسازي فراهم شود سعي مي‌کنم که در آنجا کار کنم.

تهيه کننده «حوض نقاشي» در ادامه اين نشست در پاسخ به پرسشي درباره اينکه در کدام قسمت‌هاي فيلم اعمال نظر کرده است‌، گفت: به يک معنا در هيچ قسمت آن. چون فيلم سازي يک فرايند است که از نقطه‌اي آغاز مي‌شود و سپس ادامه پيدا مي‌کند. ما دغدغه‌اي را براي ساخت يک فيلم پيدا کرده بوديم. هرجا احساس کردم نکته‌اي وجود دارد که مي‌تواند اين دغدغه را به زبان سينمايي نزديک‌تر کند يا باعث لطيف‌تر روايت‌ کردنش بشود،‌ آن را به آقاي ميري توضيح دادم اما اين توضيحات به معناي دخالت در کار ايشان نبود. 

برخي از دغدغه‌ها از زمان «زير نور ماه» با من است

محمدي سپس در پاسخ به پرسشي درباره اينکه چرا خودش در اکثر فيلم‌هاي اخيرش طراح اوليه داستان بوده است،‌ بيان کرد: اين نوع از دغدغه‌ها از زمان ساخت «زير نور ماه» در من ايجاد شده است و فکر کردن به آنها هم دست خودم نيست. اين نوع دغدغه‌ها از باور داشتن انسان‌هايي است که در گوشه کنار جامعه ما وجود دارند و ما آنها را کمتر مي‌بينيم. معتقدم انسان‌هاي کوچک در شرايط مختلف مي‌توانند باعث اتفاقات بزرگي شوند که هر کدام جاي پرداخت دارد مانند اينکه درست کردن يک پيتزا براي دو شخصيت معلول فيلم ما يک اتفاق بزرگ است.

وي خاطرنشان کرد: نکته ديگري نيز درباره ساخت فيلم‌ها براساس دغدغه‌هاي اخيرم وجود دارد من وقتي به جامعه نگاه مي‌کنم مي‌بينم افرادي که شرايطي طبيعي دارند مدام ناله و گلايه مي‌کنند که البته گاهي هم حق دارند. اما دوست داشتم به خصوص در «حوض نقاشي» نقاشي نشان دهم حتي در شرايط بسيار خاص‌تر و سخت‌تر انسان مي‌تواند به عنوان معجزه‌گر هستي و با انرژي دروني‌اش از پس مشکلات بر بيايد. 

داوري نهايي يک اثر هنري با زمان است

تهيه کننده «حوض نقاشي» در ادامه نشست پرسش و پاسخ در پاسخ به سوالي درباره پيش‌بيني‌اش از موفقيت اين فيلم در جشنواره‌ي سي و يکم گفت: اميدوارم اين سخن صادقانه را که بارها تکرار کردم از من بپذيريد که به نظرم داور نهايي يک اثر هنري زمان است. اين که چه اثري باقي مي‌ماند و چه اثري زود فراموش مي‌شود بزرگترين اتفاق براي فيلم‌ساز است.

وي درباره دريافت جايزه از جشنواره سي و يکم فيلم فجر گفت: من نگران اين موضوع نيستم فکر مي‌کنم اين جشنواره و چيزهايي شبيه آن بهانه‌اي براي کنار هم جمع شدن است در هر صورت جشنواره هيات داوراني دارد که هر کدامشان نظري درباره فيلم‌ها دارند. من از ابتدا که با افراد مختلف کار مي‌کنم به آنها مي‌گويم درست يا غلط درکنار من مسائلي وجود دارد که ممکن است باعث ظلم شدن در حق شما شود. بارها نيز اين موضوع را پذيرفته‌اند. در کل اميدوارم همه با خاطره خوش جشنواره را ترک کنند.

منوچهر محمدي در پايان در پاسخ به پرسش يکي از حاضران درباره اينکه چرا بخشي از فيلم‌هاي امسال نگاهي تلخ دارند‌، گفت: واقعا نمي‌دانم اما درباره خودم مي‌توانم بگويم اکنون فيلمنامه‌اي در اختيار داريم که طنز بسيار خوبي دارد. اما دچار سوء‌تفاهم‌هايي شده است. مطمئنم اگر اين فيلم اجازه ساخت پيدا کند، مخاطب بيشتري نسبت به مارمولک پيدا مي‌کند اما فعلا اجازه ساختش داده نشده است.

در ادامه نشست‌، فرشته صدر عرفايي (بازيگر) هم درباره همکاري در پروژه «حوض نقاشي» گفت: ابتدا بايد جاي آقاي حسيني و خانم جواهريان را خالي کنم چون نقش آنها بسيار سخت بود و ترس آن وجود داشت که به ورطه اغراق يا ناباوري بيفتد اما آنها زحمت زيادي کشيدند و با نظرات آقاي ميري بازي خوبي را ارائه کردند.

صدرعرفايي همچنين درباره اينکه چرا در سال‌هاي اخير کمتر در سينما بازي مي‌کند بيان کرد: واقعا پيشنهادات خوبي نداشتم. براي من فيلمنامه يک اثر بسيار مهمتر است اما متاسفانه ضعف سينما و تئاتر امروز ما نبود شخصيتي مولف و ضعيف بودن فيلمنامه‌هاست. من سعي مي‌کنم در حد سواد ناچيزم فيلم‌هايي را براي بازي کردن انتخاب کنم. دعا کنيد که فيلمنامه‌هاي خوبي به من ارائه شود تا بتوانم بيشتر در سينما حاضر شوم.

حامد محمدي (فيلمنامه نويس) هم در سخناني درباره نگارش فيلمنامه «حوض نقاشي» توضيح داد: در ابتدا قرار نبود فيلمنامه «حوض نقاشي» را من بنويسم اما در فرايندي اين اتفاق خيربه نام من افتاد و ايده‌ي دو پاراگرافي فيلم براي من توضيح داده شد.

وي ادامه داد: ما مي‌خواستيم فيلمي عاشقانه بسازيم که در بستر اين دو معلول روايت شود. گرچه اين کار به دليل آنکه شناختي از سوژه‌، بيماري و شخصيت‌هاي مدنظر نداشتيم بسيار سخت بود اما سعي کرديم به اين آدم‌ها نزديک شويم و داستانمان را واقعي روايت کنيم. 

حاشيه‌هاي نشست حوض نقاشي

يکي از حاشيه‌هاي جالب توجه‌ي نشست پرسش و پاسخ فيلم «حوض نقاشي» زماني رقم خورد که محمدرضا شهيدي‌فر در پاسخ به پرسشي با کنايه گفت: ديروز‌، روز جالبي بود و اتفاق با مزه‌اي در کشورمان افتاد.

اين سخنان شهيدي‌فر با خنده حاضران روبرو شد.

پس از دقايقي محمدي هم در پاسخ به پرسشي بيان کرد: من هم مثل شما از اتفاقاتي که ديروز افتاد به شدت پريشان خاطر و افسرده شدم. فکر مي‌کنم بايد مدار کشور به عقلانيت بازگردد چون انسان‌ها برايمان مهم هستند.

همچنين همايون اسعديان که چند فيلم يا منوچهر محمدي ساخته است در اين نشست در جمع اهالي رسانه حضور داشت.

نکته ديگر اين نشست طولاني بودن زمان برگزاري آن بود که بيش از يک ساعت و 10 دقيقه به طول انجاميد. اين اتفاق باعث شد، خبرنگاران به نشست فيلم بعدي نرسند.