حدادعادل: با جريان حامي دولت اختلاف سليقه داريم
غلامعلي حداد عادل در گفت وگويي با روزنامه جام جم به پرسشهايي در باره انتخابات رياست جمهوري پاسخ داد.
به گزارش شهر بخش‌هايي از اين مصاحبه در ادامه مي‌آيد:
فرض کنيم حاصل تمام تلاش‌ها بي‌نتيجه باشد، در چنين صورتي هرکدام از ما به صورت انفرادي شرکت مي‌کنيم، اگر اين کارها را هم نکنيم نتيجه همين مي‌شود؛ بنابراين بدتر از وضع فعلي نخواهد شد. ولي اين احتمال هم هست که بهتر شود.
در نظر من تفاوت انتخابات 92 با 84 و 88 اين است که در آنجا رقابت ميان اصولگرايان و اصلاح‌طلبان بود اما در شرايط فعلي، يک ضلع سومي هم ايجاد شده و آن جريان طرفدار دولت است که بعضي‌ها نام انحراف را بر آن گذاشته‌اند. به هر حال اين جريان يک ضلع سومي در عرصه انتخابات است. درون خود اصولگرايان هم از ابتداي مجلس هفتم يعني در ده سال گذشته، انشعاباتي ايجاد شده است. به همين دليل، رقابت به يک معنا بيشتر شده است، علاوه بر اين فشار اقتصادي هم زياد شده و تحليل بنده اين است که يک دليل خاص براي اين تحريم‌هاي اقتصادي اين است که ما يک انتخابات پيش رو داريم و عده‌اي هم در صددند بذري را که تحريم‌کنندگان افشانده‌اند، در انتخابات درو کنند. چنين واقعيت‌هايي، صحنه انتخابات 92 را از دوره‌هاي انتخابات گذشته، متمايز و البته حساس‌تر مي‌کند. جهات ديگري هم هست و مشکلاتي که هم اکنون در روابط بين قوا و در روابط ميان مجلس و دولت يا قوه قضاييه و دولت مشاهده مي‌شود، ايجاب مي‌کند که ما خيلي حساب شده در انتخابات 92 عمل کنيم و مهم‌ترين نکته اين است که با تکثر نامزدها، زمينه شکست اصولگرايي را فراهم نکنيم.
*در پاسخ به اين سئوال (شما سه ضلع را شامل دولت، اصلاح‌طلبان و ائتلاف اصولگرايان مي‌دانيد. يعني احتمال مي‌دهيد اساسا با دولت هم به رقابت خواهيد پرداخت يا اين‌که اين احتمال هست که آنها هم بيايند و جذب ائتلاف شما شوند؟)
ما هيچ منعي نمي‌بينيم که هر کسي مايل باشد بيايد و از نامزدي که از اين ائتلاف بيرون مي‌آيد حمايت کند. منعي نمي‌بينيم، ولي اين در اختيار خودشان است.
*برداشت من از صحبت‌هاي شما اين است شما آنها را رقيب خودتان مي‌دانيد؟
واقعيت همين است. يعني ما احتمال مي‌دهيم آنها با ديدگاه‌هاي خاصي که دارند نامزدي معرفي کنند، اصلاح‌طلبان هم همين طور و چون اين احتمال را مي‌دهيم، سعي مي‌کنيم تا حد امکان ميان اصولگرايان از تعدد نامزدها کم کنيم.
*يعني نامزد جريان حامي دولت را اصولگرا نمي‌دانيد؟
بالاخره ما با آنها اختلاف سليقه داريم.
*حضور شما در اين ائتلاف باعث انتقادهايي شد. خيلي‌ها تصور نمي‌کردند شما مشخصا با آقاي قاليباف و حتي تا حدودي با آقاي ولايتي وارد يک ائتلاف شويد. مشخصا دولتي‌ها و جريان پايداري، انتقادات زيادي از اين اقدام شما داشتند و بعضي از آنها عباراتي به کار بردند با اين مضمون که کلا از شما نااميد شده‌اند و شما را از دست رفته ديدند. شما پاسخي به اين انتقادها نداريد؟
بله اينها بهايي است که ما براي وحدت مي‌پردازيم. بالاخره هر چيزي يک بهايي دارد. وحدت هم يک قيمتي دارد که تا نپردازيم به آن نمي‌رسيم.
*خيلي کلي پاسخ داديد.
منظورم اين است که بالاخره ما سه نفر، مثل هم که نيستيم. وحدت هم ميان کساني برقرار مي‌شود که مثل هم نيستند وگرنه اگر مثل هم بودند که وحدت داشتند.
*به نظر مي‌رسيد شما روابط نزديک‌تري با آن دو جرياني که اشاره کردم يعني هم جريان دولتي و هم جريان نزديک به آقاي مصباح‌يزدي و جبهه پايداري داشته باشيد. ولي در يک اتفاق پيش بيني نشده شما وارد اين ائتلاف شديد و از نظر بسياري از فعالان سياسي، اين اقدام شما دور از انتظار بود.
بله زيرا تصور مي‌کنم بعضي از دوستان ما بيشتر روي آرمانگرايي تاکيد مي‌کنند، اما من سعي مي‌کنم ترکيبي از آرمانگرايي و واقع بيني را در عمل سياسي، مبناي کارم قرار دهم. هميشه ما اين موضوع را مطرح مي‌کنيم که انتخاب در عالم سياست، انتخاب بين خوب و بد نيست و بعضي وقت‌ها غير از اين است. يعني سياه و سفيد نيست. حالا من نمي‌خواهم بگويم دوستاني که من با آنها ائتلاف کرده‌ام بد هستند، ولي مي‌خواهم بگويم عالم سياست اين‌طور است که يک وقت شما با اين نيت که به خوب‌ترين برسيد، گرفتار بدترين مي‌شويد.
*فکر نمي‌کرديد با آن جريان‌هايي که اسم بردم بيشتر نزديک باشيد تا با جريان‌هاي ديگر؟ لااقل قبلا اين‌طور به نظر مي‌رسيد.
مساله اين است ما کاري بکنيم که بالاخره نامزدي به مردم معرفي شود که در مجموع، هم راي‌آور باشد و هم درجه قابل قبولي از شرايط لازم را داشته باشد. موضوع اصلي اين است.
*فردي که درنهايت از ائتلاف شما معرفي مي‌شود، تيم خودش را هم معرفي مي‌کند؟
اين‌بار ما تلاش مي‌کنيم زودتر، افرادي شناسايي شوند که حداقل قابليت‌ها و تجربه‌هاي لازم را داشته باشند و اين‌طور نباشد که در دقيقه 90 ناچار باشيم براي وزارتخانه‌ها، افرادي را تعيين کنيم و بعد هم پشت سر هم وزيران را عوض کنيم.
*آيا اين موضوع را که گفته شده امکان دارد نامزد نهايي اين ائتلاف از ميان اعضاي آن نباشد تائيد مي‌کنيد؟
بله، ممکن است. اصلا ممکن است کسي را پيدا کنيم که اصولگرا باشد و به اين نتيجه برسيم که راي هم دارد و ما هر سه نفر به نفع او کنار برويم.
*آيا واقعا چنين موضوعي را محتمل مي‌دانيد؟
بله، مگر رياست‌جمهوري ميراث پدري ماست که بگوييم فقط بايد به ما برسد و به نام ما سه نفر ثبت شده باشد. اگر کسي آمد و ديديم همان ملاک‌هايي که اين سه نفر را دور هم جمع کرده است در آن نفر چهارم هم وجود دارد، حتما او هم مثل اين سه نفر خواهد بود. يعني اين فرض، فرض غلطي نيست.
*بخشي از منتقدان دولت معتقدند دولت بعدي که سر کار مي‌آيد با مشکلات فراواني روبه‌روست. از يک طرف وعده‌هاي بيشماري که آقاي احمدي‌نژاد داده و توقعاتي که ايشان بالا برده، همچنين تحريم ها و مواردي از اين قبيل. از سوي ديگر، دولت و خود آقاي احمدي‌نژاد اعلام مي‌کنند ما راه را باز کرده‌ايم و هر کس ديگري که بيايد کارها روي غلتک افتاده است و کارها خيلي راحت پيش مي‌رود. شما اگر نامزد نهايي اصولگرايان باشيد و در انتخابات به پيروزي برسيد تصور مي‌کنيد آينده کشور چگونه خواهد بود؟
بدون اين‌که بخواهم خدمات دولت را انکار کنم بايد بگويم دولت آينده کار سختي بر دوش دارد.
*از چه جهت؟
از جهت شرايطي که در کشور ما وجود دارد و بخصوص از نظر اقتصادي. حداقل مي‌توان گفت همين سختي‌هايي که دولت فعلي دارد، بر دوش دولت آينده هم خواهد بود.
*آيا معتقديد به دليل عملکرد دولت فعلي، دولت آينده کار سختي دارد؟
اگر اين هم نبود، شرايط اقتصادي کشور ما و تحريم‌هاي تحميلي و مشکلات ديگر، اداره کشور را مشکل‌تر کرده و اين يک واقعيت است که هم شامل دولت فعلي مي‌شود و هم دولت بعدي.
*آقاي ولايتي اعلام کرده بود اين ائتلاف با احزاب رايزني نمي‌کند و طرف مذاکره آن، افراد هستند. در روزهاي اخير هم اعلام شده جبهه پيروان خط امام و رهبري با مکانيسمي به دنبال دستيابي به يک نامزد براي حضور در انتخابات است. با توجه به اين اظهار نظر آقاي ولايتي آيا اين احتمال وجود ندارد ائتلاف سه‌گانه با تشکل‌هاي اصولگرا مانند جبهه پيروان به تفاهم برسد و يک نامزد مشترک داشته باشند؟
من احتمال مي‌دهم آنها هم اگر نظرسنجي بکنند در نهايت به يکي از همين سه نفري که در ائتلاف سه‌گانه حضور دارند، برسند. ما مخالفتي با کارهايي که ديگران مي‌کنند نداريم، ولي احتمال مي‌دهيم نتيجه‌اي که آنها از راه ديگري به دست خواهند آورد با يکي از اين سه نفر انطباق داشته باشد.
*بهتر نبود سيستم را به صورت تشکلي و حزبي جلو مي‌برديد؟
تجربه خوبي در اين زمينه نداشتيم. الان شما بين همين سه نفر هم داريد شک مي‌کنيد چه برسد به سه تا حزب. يعني اگر سه‌نفر نتوانند با يکديگر ائتلاف کنند سه تا تشکل يا ده‌تا تشکل به طريق اولي نمي‌توانند ائتلاف کنند.
*حالا اگر بخواهيم موضوع را کمي کلي‌تر ببينيم آيا فکر مي‌کنيد اصلاح‌طلبان، نامزد شاخصي در انتخابات خواهند داشت؟
من نمي‌دانم منظور شما از شاخص چيست؟
*راي‌آور و مطرح بودن؟
به هر حال آنها سعي مي‌کنند با توجه به همه تجربه‌هايي که دارند يک بار ديگر بخت خودشان را آزمايش کنند؛ بنابراين طبيعي است به دنبال فردي بروند که با توجه به جميع شرايط بتواند براي آنها رايي بياورد، ولي اين‌که آيا پيروز مي‌شوند يا نه، بايد صبر کنيم تا انتخابات برگزار شود. از حالا ما نبايد مطلبي را القا کنيم.
*برخي سايت‌ها نوشته بودند آقاي قاليباف در روزهاي اخير در ديدار با برخي نمايندگان صحبت‌هايي در مورد اعضاي ائتلاف سه‌گانه داشته و از جمله اين‌که اعلام کرده آقاي حداد عادل را در سطح رياست جمهوري نمي‌داند. واکنش شما به چنين مطالبي چيست؟
هر روزي، مجموعه‌اي از شايعات و اکاذيب، حول و حوش اين ائتلاف منتشر مي‌شود. اين مطلبي هم که شما گفتيد، خبرامروز است و خبر ديروز، يک دروغ ديگري بود و خبر پريروز يک دروغ ديگر. فردا هم بايد منتظر شايعه ديگري باشيم. خيلي تلاش مي‌شود اين ائتلاف را مخدوش کنند و تصور مي‌کنم اين صحبت‌ها هم از همين جا نشأت مي‌گيرد.
*در انتخابات مجلس نهم، شما که عضو شوراي مرکزي جبهه متحد اصولگرايان بوديد، تاکيد زيادي بر لحاظ‌شدن نظر روحانيت در جمع‌بندي نهايي کار اصولگرايان داشتيد. الان درائتلاف سه‌گانه شما براي انتخابات رياست‌جمهوري، جايگاه روحانيت کجاست؟
شما تعابيري را در سوال خودتان مي‌آوريد که از نظر من، هم درست است و هم مي‌تواند منشأ سوءتفاهم باشد. در اين‌که ما در اين انقلاب از روحانيت جدا نيستيم شک نيست، اما اين به آن معنا نيست که ما روحانيت را يک حزب مي‌بينيم که بخواهيم آن را در انتخابات در کنار بقيه احزاب قرار داده و سهمي را به روحانيت بدهيم.
*نه منظورم اين است که الان تعامل شما با روحانيت و مشخصا با جامعتين چگونه است؟
ما سعي مي‌کنيم در ارتباط با مقامات روحاني و علماي مبارزي مثل آيت‌الله مهدوي‌کني، آيت‌الله جنتي و آيت‌الله يزدي که آنها را از پيشگامان انقلاب و از ياران رهبر معظم انقلاب مي‌دانيم، در هر مقطعي مشورت داشته باشيم و معيارها و ارزش‌هاي مورد نظر آنها را رعايت کنيم. ولي نه آنها روي مصداق نظرمي‌دهند و نه ما وارد آن وادي مي‌شويم.
*با توجه به نزديک‌شدن به انتخابات، فضاي کشور رفته‌رفته باز‌تر مي‌شود و بعضا اظهار‌نظرها و موضعگيري‌هاي متفاوتي را شاهديم که بعضي از آنها با واکنش‌هاي زيادي روبه‌رو مي‌شود. از جمله اينها مي‌توان به اظهارات آقاي عسکراولادي در روزهاي اخير يا موضعگيري‌هاي آيت‌الله هاشمي رفسنجاني اشاره کرد. نظر شما درباره اين موارد بخصوص درباره مواضع آقاي عسکراولادي چيست؟
من براي آقاي عسکراولادي، احترام زيادي قائلم و ايشان را هميشه به عنوان برادر بزرگ‌تر نيروهاي انقلابي اصولگرا، تلقي کرده و مي‌کنم، ولي با اظهارات اخير ايشان موافق نيستم و با حفظ‌احترام، بايد بگويم موضع بنده در اين قضيه با موضع آقاي عسکراولادي فرق مي‌کند.
*بعضي‌ها اين‌گونه اظهارات را در چنين شرايطي، تلاش براي جلوگيري از تک‌صدايي‌شدن کشور مي‌دانند. آيا شما هم چنين دغدغه‌اي داريد؟
در اين‌که انتخابات نبايد تک صدايي باشد شک نيست. ولي آقاي عسکراولادي، خودشان چنين انگيزه‌اي را مطرح نکرده‌اند و اين تحليل ديگران است. يعني آقاي عسکراولادي، انگيزه و مبناي ورود خودشان را به اين مباحث، اصول ديگري اعلام‌کرده‌اند که البته آن اصول، مورد احترام ماست ولي در تشخيص مصداق ممکن است ما با آقاي عسکراولادي، اختلاف نظر داشته باشيم.
*آقاي عسکراولادي در مصاحبه‌هاي خودشان اعلام کردند که مي‌خواهيم انتخابات را به يک جشن ملي تبديل کنيم.
بله، ايشان مي‌خواهد وحدت را تحکيم کند و در آن شکي نيست. ايشان مي‌خواهد جامعه را از تفرقه بيشتر حفظ کند. ما اين انگيزه را تحسين مي‌کنيم، ولي در مصداق، بحث داريم. البته همان‌طور که اشاره کردم ايشان پيشگام و پيشکسوت و جزو السابقون‌السابقون هستند، ولي در اين زمينه، بنده نظر ديگري دارم و فکر مي‌کنم که مثل من هم کم نباشند.
*بخشي از سوال قبلي من به مواضع اخير آيت‌الله هاشمي رفسنجاني مربوط مي‌شد. ايشان در ادبياتشان، ترکيبي از صحبت‌هاي خيلي روشن و مبهم استفاده مي‌کنند. مثلا در جايي گفتند ما هميشه به عنوان يک کشور دموکراتيک شناخته شده‌ايم و بايد تلاش کنيم انتخاباتي با استاندارد جهاني برگزار کنيم. اين در حالي است که اگر ما دوره‌هاي گذشته انتخابات را مرور کنيم بعيد است انتخاباتي را بيابيم که از نظر غربي‌ها، استاندارد بوده باشد. به صورت کلي مي‌توان گفت در ادبيات ايشان از يک طرف بخصوص در موارد مربوط به رهبري و بحث وحدت، گونه‌اي از اصولگرايي مشاهده مي‌شود و از طرف ديگر هم بحث‌هاي متفاوتي مطرح مي‌شود. نظر شما در اين زمينه چيست؟
بالاخره آقاي هاشمي، همين است که مي‌فرماييد.
*يعني هميشه همين‌طور بوده است؟
نخير.
*آيا احتمال مي‌دهيد در آستانه انتخابات، واگرايي‌ها مجددا نسبت به آقاي هاشمي بيشتر شود؟
ما دلمان نمي‌خواهد چنين اتفاقي بيفتد، ولي احتمالش هست.