سرنوشت ريه هاي تهران در انتظار طرح تفصيلي

 به گزارش شهر، سال هاي مي گذرد تا دست طبيعت بتواند جريان آبي را در رود ها ايجاد کند تا آن را به عنوان ريه  شهر، روددره بناميم.

روددره ها در کلان شهر هاي صنعتي بجز کارکرد زيبايي شناسانه حکم ريه هاي شهر را دارند.

دکتر بهرنگ بهرامي به عنوان يک برنامه ريز محيط زيست در دانشگاه تهران در مورد اهميت روددره به خبرنگار شهر مي گويد: رود دره ها شريان هاي حياتي محيط زيست و در واقع مجاري تنفسي تهران هستند؛ بخش بسيار زيادي از انتقال آلودگي ها در تهران مي توانست از طريق اين رود دره ها صورت گيرد.

وي در اين رابطه مي افزايد: اين کريدورها، مجاري هستند که اکوسيستم هاي برون شهري را به اکوسيستم هاي درون شهري متصل مي کنند؛ هر اکوسيستمي با اکوسيستم هاي پيرامونش ارتباط دارد و در درون شهر نيز به همين صورت است . شهر ايزوله نيست بنابراين بايد ارتباط با بيرون شهر برقرار شود.

اما امروز در کلان شهر تهران از وجود 7 روددره  اثري نيست بدين معني که هيچ يک از آنها ديگر کارکرد اوليه و اصولي خود را ندارند.

به طور مثال براى احداث بزرگراه هاي اطراف رود دره فرحزاد بخش هايى از اين رود دره، با خاكريزى پر شده و تنها  كانالى سر پوشيده براى عبور آب رودخانه جارى در رود دره تعبيه شده است. 

تمامي اين موارد در حالي است که اين ساخت و سازها با سازه هاي سنگينشان بر روي خاک هاي آبرفتي صورت مي گيرد؛ اين خود حرکت خاک هاي باتلاقي و رانش زمين را در پي دارد.

جداي از بحث تنبيهي که طبيعت در ازاي دستکاري هاي غير اصولي براي جامعه بشري در نظر مي گيرد، بايد به کارکرد اکولوژيکي که اين روددره ها در صورت دست نخورده بودن مي توانند ايجاد کنند اشاره کرد.

مشخصه هاي طبيعي رودخانه ها همچون پيچ و خم ها، آب باريكه ها، تالاب ها وحاشيه هاي شيب دار كاركردهاي اكولوژيكي مهمي دارند؛ اما تمامي اين موارد در تهران امروز فداي ساخت و سازهاي بي برنامه، شتاب زده و البته سودگرايانه شده است.

بهرامي در نقد اين دست اقدامات مي گويد: به تبعيت از طبيعت امروزه نيز بحث بر سر شبکه هاي سبز در شهرها است.اين در حالي است که امروزه در تهران شاهد قطعه قطعه شدن منابع طبيعي هستيم.

وي با اشاره به عدد روددره هاي تهران خاطرنشان کرد: در تهران 7  رود دره داريم. چه کاري قرار است در يک رود دره انجام دهيم؟ بهترين کار شايد اين باشد که اصلا به ترکيب و ساختار طبيعي رود دره ها دست نزنيم.

همچنين حمزه شکيب رييس کمسيون عمران شوراي شهر تهران در مخالفت با تخريب روددره ها در تهران به شهر مي گويد: تا جايي که مسئله به ما مربوط است معتقديم طبق نظر متخصصان رود دره ها بايد حالت طبيعي خود را حفظ کنند و ساخت و سازي در دورن آنها صورت نگيرد؛ اگر هم قرار است طراحي منظري در مجاورت آنها صورت بگيرد منجر به پهنه هاي G باشد يعني ايجاد فضا سبز و ممنوعيت ساخت و ساز.

شکيب در مورد اقداماتي که طرح تفصيلي براي به سازي و دوباره زنده کردن اين روددره ها انجام مي دهد، گفت: در طرح تفصيلي که در شورا آمده و ما تصويب کرده ايم اين موارد را رعايت نموده ايم اما متاسفانه اين قواعد بازنگري مجدد در کميسيون ماده 5 و سپس شوراي عالي شهر سازي تغييراتي يافت. چند مرتبه نسبت به اين امر اعتراض کرديم اما اهميتي ندادند.

اين در حالي است که مجيد پاکساز مدير کل شهرسازي شهرداري تهران خبر از احياء روددره ها در طرح تفصيلي مي دهد.

وي با اشاره به اين که ريه هاي تهران امروزه با ساخت و ساز پر مي شود گفت: اساسا با قطع درخت و ساخت بنا مخالفيم، جايي اين اجازه داده نشده است و اگر در قسمتي اين اتفاق مي افتد خلاف قواعد شهرسازي است؛ تنها در موارد استثناء درختان خودرو را جابجا مي کنيم .

بايد منتظر شد و ديد تا طرح تفصيلي به عنوان طرحي که مي خواهد تهران را از بي قانوني در ساخت و ساز نجات دهد با روددره ها به عنوان فرصت هاي خدادادي براي داشتن کلان شهري سالم تر با منظر و طبيعتي استاندارد چه مي کند؟