قاليباف: مديريت ناکارآمد دليل اصلي مشکلات امروز/برخي عملکرد قابل توجهي ندارند فقط شعار مي‌دهند

به گزارش شهر به نقل از مهر، محمد باقر قاليباف پس از گذشت 8 سال از انتخابات رياست جمهوري سال 84 که در آن نتوانست آراء لازم را بدست آورد، امروز يکي از جدي ترين کانديداهاي انتخابات رياست جمهوري يازدهم به شمار مي رود. قاليباف که به گفته خود تاوان صداقتش در عرصه سياست را پس مي دهد، نشناختن دوستان در عالم سياست و تبليغات اشتباه را از عوامل شکست خود در انتخابات سال 84 مي داند، اما با اين وجود تاکيد دارد که هنوز هم ترجيح مي دهد در سياست صادق باشد. او امروز سياستمدار 51 ساله اي تبديل شده که داراي مدرک دکتري در رشته? جغرافياي سياسي از دانشگاه تربيت مدرس است و سابقه درخشاني در فرماندهي نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران، فرماندهي نيروي هوايي سپاه، رياست ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، فرماندهي قرارگاه خاتم الانبياء و در شهرداري تهران دارد.

عضو ائتلاف سه گانه اصولگرايان با ما از از مديريت فعلي کشور، وضعيت سياسي و فرهنگي کشور، مشکلات پيش رو در حوزه اقتصاد گفت و اشاره اي هم به چالش هاي پيش روي کشور در حوزه سياست خارجي کرد. آنچه در ادامه مي آيد، بخش اول گفتگوي مشروح خبرنگاران خبرگزاري مهر با محمدباقر قاليباف، شهردار تهران و يکي از گزينه هاي احتمالي رياست جمهوري آينده است.

امروز سياست‌مان عين ديانت‌مان نيست

*سئوال: آقاي قاليباف! شما 8 سال پيش در انتخابات رياست جمهوري کانديدا بوديد وامروز هم به عنوان يکي از جدي ترين کانديداهاي انتخابات آينده مطرح هستيد اما بارها گفته ايد که از سياست متنفريد، اين دو با هم چطور قابل جمع است.

- قاليباف: من گفته ام از سياست بازي متنفرم نه از سياست. معناي واقعي سياست، تدبير و خرد ورزي براي اداره امور مردم است.طبيعتا سياست به معناي خردورزي ، تدبير و درايت، کار خوبي است و کسي مخالف آن نيست. ولي سياست بازي يك آسيب است كه من معتقدم بسياري از مشكلات ما ناشي از آن است.آنجايي که من مخالفت و گله مندي کرده ام اين است که واقعا ما شعار "سياست ما عين ديانت ماست و ديانت ما عين سياست ما" را کمتر در جامعه مي بينيم يعني در عالم سياستمان اشکالاتي وجوددارد كه هم با آرمانهاي ما تعارض دارد و هم با اقتضائات اداره كشور و حل مشكلات مردم.

ابراز نگراني از رواج سياست کاسه بده، قدح بگير در کشور

ببينيد ما يک نوع سياست داريم که اکثر سياستمداران دنيا اين گونه رفتار مي کنند و آن را به عنوان وسيله اي براي مکر و حيله مي بينند . ما در مباني ديني مان سياست را اين گونه نمي بينيم، الان سياست ورزي واقعي و درست کمتر مطرح است. گاهي سياست ورزي را از زاويه اي مي بينيم که بيشتر احزاب و گروهها به آن نگاه مي کنند و گاهي هم سياست را از اين ديد مي بينيم که مصداق مثل قديمي« کاسه بده و قدح بگير» است.يعني زدو بند كردن و به قدرت و مقام اصالت دادن، يعني عده اي در يک بده بستان سياسي با هم کار مي کنند.اين وضعيت متاسفانه طي سالهاي گذشته رشد نگران كننده اي در كشور ما پيدا كرده است. که واقعا برازنده انقلاب، نظام اسلامي و عالم سياست در يک فضاي اسلامي نيست. انگار ما يادمان رفته كه امام در نهضت خود نقطه تمايز سياست ديني را با سياست غير ديني در پرهيز و نفي شديد سياست بازي و اصالت دادن به قدرت و بي اخلاقي تعريف كردند. انتقاد و گلايه من هم از اين فضا است. چرا بايد در فضاي سياسي کشور کار به جايي برسد که رهبر معظم انقلاب بفرمايند فلان کار خلاف قانون ، خلاف شرع و خلاف اخلاق است. نگراني ما از شکل گيري دامن زدن به اين فضاي سياسي در کشور است که آلوده به بحث هاي غيراخلاقي است وگرنه يک مجموعه، نظام، جامعه و فردي که ادعاي يک حرکتي مي کند و مي خواهد در عرصه داخلي و بين المللي وارد شود مي تواند بگويد من از سياست بدم مي آيد؟سياست در معناي واقعي پايه و اساس اداره بهينه امور و قرار گرفتن كارها در مدار درست خود است.بدون يك سياست اصيل و درست، خردورزانه و متكي به خرد جمعي و داراي ديد روشن و جامع، هيچ كشوري نمي تواند در مسير پيشرفت و تعالي حركت كند.

سياست آنجايي بد است که بي اخلاقي ها، بي صداقتي ها، پرده دري ها و رياکاري ها ظاهر مي شود که متاسفانه در سالهاي اخير در کشور باب شده است؛ من اعتقادم اين است كه اين پرده دري ها و بي خردي ها اثر خود را در عموم مردم گذاشته و مي گذارد.حاكمان چه بخواهند و چه نخواهند الگوي مردم اند.وقتي مردم از يك قهرمان و يا هنرمند تاثير مي گيرند، چگونه ممكن است از مديران و مسئولان خود تاثير نگيرند.بي اخلاقي هاي مسئولان بي ترديد در فاسد كردن يا رشد فضايل اخلاقي آنها موثر است و اين فضاي تخريبي در سياست ما وجود دارد كه من معتقدم ما بايد نهضتي براي اصلاح آن راه بيندازيم.قدم اول هم اين است كه از اين نوع سياست بازي ابزار تنفر و بيزاري كنيم.

خودم را درگير شايعات و حاشيه‌ها نمي‌کنم

*در همين خصوص و با توجه به نزديک شدن به انتخابات در مورد شما بعضا شايعاتي يا اتهاماتي جسته و گريخته مطرح مي شود که بخش عمده اي از آنها با سکوت مواجه مي شود. چرا اصولا شما نسبت به تخريب ها چندان حسياست نشان نمي دهيد؟

-قاليباف: اينکه مي گوييد من خيلي به شايعات توجه نمي کنم درست است، ولي اتفاقا تلاشم و تمرکزم اين بوده که در حوزه مسئوليتم مديري پاسخگو باشم. پاسخگويي واقعي همين است؛ نه اينکه خودمان را درگير شايعات و حاشيه ها کنيم که اتفاقا اين کار بخشي از همان فضاي سياست بازي در اين سالهاست. واقعيت اين است که عمده حرف هايي هم که زده مي شود حرفهاي غرض وزانه است و هيچ اساسي هم ندارد. لذا اگر بنده بخواهم نسبت به اين مسائل بي پايه و اساس واکنش نشان بدهم صبح تا شب بايد نقش سخنگويي را ايفا کنم که اين و آن را تکذيب مي کند و اگر اين کار را انجام بدهم آن وقت چه کسي مي خواهد شهر را اداره کند به هر حال شهر به اين بزرگي نياز به تلاش هاي زيادي دارد.

شما مي دانيد که کار، تلاش و برنامه ريزي نياز به يک آرامش روحي و رواني دارد تا بتوان کارهاي گسترده را با يک طمانينه پيش برد لذا من خودم را خيلي معطل اين مسائل نمي کنم و معتقدم که گذشت زمان خودش خيلي از اين مسائل را روشن مي کند، کما اينکه امروز به نظر من بخشي از موضوعاتي که تخريب گرها مطرح مي کردند روشن شده است.

افشاگري با اهداف سياسي خلاف شرع، اخلاق و قانون است

* سخن من بيشتر در مورد رفتار اخير برخي از رسانه هاي دولتي و منتسب به دولت عليه شخص شما و شهرداري تهران است.آنها بارها ادعا کرده اند که اسناد و پرونده هاي عجيب و غريب زيادي در مورد فعاليت هاي شهرداري وجود دارد، پاسخ شما چيست؟

- قاليباف: من موضوع را در دوسطح مي بينم. يک سطح اصل اين مطلب است که اگر کسي بيايد و بگويد من مي‌خواهم افشاگري انجام بدهم و اين رفتار را پايه اهداف سياسي خود قرار بدهد کساني که اين کار را دنبال مي کنند؛ بايد بدانند که اين گونه رفتار مطابق فرمايش مقام معظم رهبري حتما کار غلطي است و از همان اقداماتي است که به تعبير ايشان هم خلاف شرع ، هم خلاف اخلاق و هم خلاف قانون است. اين كارها نشانه فساد سياست در كشور ماست. به هر حال اگر شهرداري تهران يک اشکالي دارد و کسي مي خواهد اين ايراد را نگه دارد و در روز مبادا آن را مورد استفاده قرار دهد، اين کار با کدام يک از مباني ديني ، احادث، روايات، قرآن و قانون سنخيت دارد؟ هر کس اين کار را مي کند، بداند حتما اين اقدام يک کار شيطاني است و بهتر است رسانه ها و مردم و نخبگان چنين اقداماتي را تقبيح کنند و نگذارند اين رفتارها به يک فرهنگ تبديل بشود. رويه طبيعي و درست اين است كه اگر اشكالي هست بايد به دستگاههاي نظارتي و قضايي جهت رسيدگي ارائه شود.

بحث دوم در مورد خاص بنده است كه مثلا بخواهند عليه من مطلبي را طرح كنند .ببينيد يك وقت ادعاديي در مورد شخص قاليباف مطرح مي شود؛ يك وقت در مورد نهاد شهرداري تهران.

حتي فعاليت اقتصادي شخصي مباح ندارم

من هميشه گفته ام که هر کسي نسبت به شخص قاليباف حرف و مطلبي دارد؛ آزاد است آنرا منتشر کند، منتهي به شرط اينکه همراه با سند و مدرک باشد نه صرفا حرفهاي بي پايه و اساس. مثلا ممکن است کسي بگويد که آقاي قاليباف كار اقتصادي مي كند. اشکالي ندارد اگر کسي توانست در اين کشور ثابت کند که قاليباف فعاليت اقتصادي شخصي حتي از نوع مباح و مجاز آن را انجام مي دهد، من قبول مي کنم. بنده حتي فعاليت اقتصادي شخصي مباح هم انجام نمي دهم چرا که از زماني که يک بچه رزمنده بوده ام تا امروز در هرکجا که بوده ام و کار کرده ام فقط با دريافت حقوق از همان جا ارتزاق کرده ام.

يا عده اي مي آيند و مي گويند که در مديريت بنده فرهنگ غربي نهفته است، پاسخ من به اين افراد اين است که اين فرهنگ غربي مورد نظر شما چيست؟ به هر حال صحبت ها و عملکرد بنده روشن است، ما در حوزه پيشرفت باورهاي کاملا روشن و مشخصي داريم، اين حرفها را هم امروز نمي زنم بلکه در هر جا که بوده ام و خصوصا از روزي که کار را در شهرداري آغاز کرده ام بر اين نکته تاکيد داشتم که الگوي ما ، مديريت جهادي و مبتني بر ارزشهاي انقلاب و دفاع مقدس است؛البته مديريت ارزشي و ديني به معناي عدم استفاده از دانش روز و تجربيات جهاني نيست.الگوي بومي ما بر اساس يك تلفيق اصيل از مباني و اصول ارزشي و دانش و تجربيات جهاني شكل مي گيرد.

در رابطه با خود شهرداري هم بايد بگويم که حتما هيچ مدير عاقل و متعهدي در هر مجموعه اي که کار مي کند نمي تواند مدعي شود که هيچ گونه تخلفي در مجموعه تحت مديريتش انجام نمي شود. هر کس کار مي کند حتما اشکالاتي هم در کارش وجود دارد و هيچ کس هم منکر وجود اشکالات نيست؛نهادها و مسئولان هم بايد پاسخگوي اشكالات باشند.ولي درباره اين ادعاهايي كه بعضا در مورد شهرداري مطرح مي شود بايد بگويم که در طول مديريت بنده بر شهرداري تهران همه دستگاههاي نظارتي و کنترلي و آنهايي که وظيفه شان نظارت بر عملكرد نهادهاست؛مثل سازمان بازرسي کشور ، ديوان محاسبات كشور، شوراي شهرتهران، سازمان حسابرسي كشور و وزارت اطلاعات چهار سال متوالي است که شهرداري تهران را به عنوان دستگاه نمونه در مبارزه با فسادو تخلف معرفي مي کنند و ما الان جزو دستگاههايي هستيم که روند تخلفات و فساد در آن رو به کاهش است.اين حاکي از سلامت مجموعه است.ولي طبعا ممكن است اشكالاتي هم وجود داشته باشد، بنده هم آنجا هستم تا علاوه بر مبارزه سيستمي و اصولي که در شهرداري با فساد وجود دارد، با مصاديق و عاملان آنها برخورد كنم.

بنده اينجا ادعا مي کنم که حتي يک مورد هم کسي نمي تواند نمونه بياورد که گزارش تخلف مستندي به دست من رسيده باشد و لحظه اي در برخورد با آن درنگ کرده باشم. لذا بنده اين گونه حرفها را جزو همين بداخلاقي هايي که اشاره کردم مي دانم. اگر آنها دلشان به حال نظام ، انقلاب و بيت المال مي سوزد چرا اگر چيزي دارند که مستند است رو نمي کنند و فقط شعار داده و حرف مي زنند.

جامعه امروز از دلايل بگم‌بگم‌ها آگاه شده است

* همانطور كه شما گفتيد الان فضاي تخريب و افشاگري در فضاي سياسي وجود دارد و حتي برخي گروهها فعاليت سياسي خود را بر آن استوار كرده اند، به نظرشما واكنش جامعه و مردم به اين اقدامات چگونه است؟

- قاليباف: من فکر مي کنم که امروز ديگر فضاي بگم بگم گذشته و اين شگرد قديمي شده است. جامعه ما هم از اهداف اينگونه رفتارها آگاه است و مردم از اينگونه اعمال دوري مي كنند.

بخش عمده تجربياتم مربوط به دوران دفاع مقدس است

* شما قبلا فرمانده نيروي انتظامي بوديد و بعد به شهرداري آمديد. مهمترين تجربه اي که شما از نيروي انتظامي به شهرداري آورديد چه بود و اگر قرار باشد در انتخابات رياست جمهوري شرکت کنيد براي حل مشکلات اقتصادي و معيشتي مردم که امروز مهمترين مطالبه مردم است چه خواهيد کرد؟

- قاليباف: نكته اول كه مي خواهم عرض كنم اين است كه من پيش از هرچيز يک رزمنده هستم كه شخصيتم در دفاع مقدس شكل گرفته است و بخش مهمي از تجربه هاي اجرايي و مديريتي خوب و با ارزشي كه همراه دارم و امروز در حال ارائه آن به مردم عزيزمان هستم به برکت دوران دفاع مقدس است.به اندازه اي که در دوران دفاع مقدس به عنوان يک رزمنده توانستم تجربه پيدا کنم حتما در دانشگاه به چنين تجربياتي دست نيافته ام و لذا پايه و اساس شخصيت و مديريت بنده مربوط به دوران دفاع مقدس است. البته بعداً تجربياتم تکميل و پخته تر شد.

بنده اعتقادم بر اين است که در کشور ما هيچ چالشي مهمتر از چالش مديريت وجود ندارد.ببنيد كشور ما به لحاظ ظرفيت هاي بالقوه هيچ چيزي كم ندارد.ما موقعيت جغرافيايي و ژئوپلتيك بي نظيري داريم،نيروي انساني جوان و آموزش ديده،ظرفيت ها و سرمايه هاي مادي شگفت انگيز و پيوند بي سابقه مردم و نظام سياسي از ظرفيت هاي فوق العاده باارزش ماست.ولي به رغم اين سرمايه ها، مي بينيم كه مشكلات مان هم بسيار زياد است و طي سالهاي اخير افزايش هم پيدا كرده است.اينجا حلقه مفقوده ما مديريت است، مديريتي كه بتواند اين ظرفيت ها و سرمايه هاي بالقوه را به ظرفيت هاي بالفعل تبديل و مشكلات مردم را حل كند. تنها با يك مديريت قوي اجرايي است كه مي توانيم اين ظرفيت ها را به نقطه جهش و پيشرفت و حل مشكلات مردم بدل كنيم.

ببينيد،من وقتي در نيروي انتظامي توفيق خدمت پيدا کردم مگر چقدر مي توانستم بدنه و عملکرد اين نيرو را متحول کنم؟ بدنه و کارکنان همان افراد سابق بودند. وقتي که من وارد ناجا شدم فکر نمي کنم بيش از 10 نفر به مجموعه مديريتي اين نيرو اضافه کرده باشم. شما بودجه نيروي انتظامي را نگاه کنيد، تا قبل از اينکه بنده در ناجا مسئوليتي داشته باشم ميزان بودجه اين نيرو 2/3 درصد از بودجه عمومي کشور بود. روزي که من از ناجا خداحافظي کردم؛ اين ميزان به 3 درصد كاهش يافت. ولي نتيجه چه بود؟ خودروهاي فرسوده، بنز شد، سازمان پليس نو شد، ديگر به هيچ متهمي نگفتيم؛ پول بنزين را خودت بياور تا ببريمت زندان، به هيچ متهمي نگفتيم غذاي مامور همراهت را خودت بده و به هيچ شاکي هم نگفتيم وقتي براي شکايت به کلانتري مي آيي با خودت کاغذ بياور. البته رشوه را هم در ناجا کاهش داديم؛ اين موضوعات بر چه اساسي اتفاق مي افتد جز اينکه مديريت صحيحي انجام شده است؟

انتقاد قاليباف از عملکرد متصديان سابق شهرداري تهران

در شهرداري هم همينطور. من جاي ديگر هم گفتم که مگر تا الان اين پول در شهر نبوده است ؟ مگر اين خدمات را نمي توانستند به مردم ارائه کنند؟ مگر بنده چند مدير به همراه خودم به شهرداري آوردم ؟ اگر کسي را هم آورده ام بر مبناي شناخت و شايسته سالاري بوده و اگر کسي هم از جمع اين افراد ضعفي داشته حتما عوض شده است. از طرفي افرادي هم که در شهرداري مشغول به فعاليت بوده و قابليت لازم را داشته اند حتي با وجود اينکه احيانا گرايش سياسي شان خلاف نظر بنده بوده است، رشد يافته و معاون من شده اند، امروز 2-3 تا از معاونان شهردار تهران کساني هستند که در درون شهرداري بوده و رشد پيدا کرده اند و اتفاقا نيروهاي جوان و قابلي هم هستند. پس اگر از من سئوال کنيد چه چالشي در کشور وجود دارد، پاسخ خواهم داد که اصلي ترين چالش ، چالش مديريتي است.

در حوزه اقتصادي هم امروز، مديريت صحيح شاه كليد حل چالش ها و دغدغه هاي مردم کشور است. مردم از يک روستايي عزيز زحمتکش گرفته تا کسي که در مرکز کشور زندگي مي کند و کسي که در حوزه بازرگاني و اقتصاد تلاش مي کند و آن فردي که در حوزه کشاورزي در حال تلاش است همه درگير يک کلاف سردرگم هستند. آن روستايي در تامين معيشت و درمانش و آن سرمايه گذار هم در حوزه سرمايه گذاري دچار مشکل شده اند اگر از من سئوال کنيد که راه حل اين مشکلات چيست؟ مي گويم با اين وضعيت کنوني اگر دهها اقتصاددان هم بيايند و در پست رياست جمهوري قرار بگيرند و دهها تئوري اقتصادي نيز بنويسند اين مشکلات برطرف نخواهد شد؛ چون اگرچه چالش ما اقتصادي هست، ولي راه حلش اقتصادي نيست. دليل اين حرفم هم روشن است، ما در يک دوره شش ساله شاهد افزايش 5 برابري درآمد کشور نسبت به گذشته بوده ايم اما باز هم وضعيت اقتصادي مان خراب تر شده است . اين نشان مي دهد که درآمد و پول مشکل کشور نيست . ما وقتي نفت را 10 دلار مي فروشيم دچار اشکاليم و وقتي هم که نفت را 120 دلار مي فروشيم؛ باز هم دچار مشکل هستيم. نفتمان را تحريم مي کنند همان مشکلي را داريم که در زمان بدون تحريم هم داشته ايم. پس بنابراين ريشه اصلي مشکل ما اقتصادي و تئوري اقتصادي نيست؛ بلکه چالش اصلي، مديريتي است.

در هدفمندي سياست‌بازانه عمل شد

امروز علاوه بر مديريت غلط، سياست زدگي هم برروي اقتصاد ما سايه انداخته است.يعني امروز مديريت غلط توام با سياست زدگي اقتصاد ما را به اين روز انداخته و اين موضوع با تئوري و نگاه اقتصادي حل نمي شود بلکه احتياج به يک مديريت قوي و درست دارد.

مثال مشخص آن هم فراوان است ما وقتي مي خواهيم طرح هدفمندي يارانه ها را اجرا کنيم سياست بازانه عمل مي کنيم يعني آن بخشي را که مربوط به پرداخت نقدي است و جلوي ديد مردم است به مردم مي دهيم ولي آن بخشي که بايد به حوزه توليد بدهيم وخيلي ديده نمي شود را نمي دهيم. نتيجه اش اين مي شود که توليد در کشور مي خوابد و طرح به اين مهمي که بايد آثار مفيدش را در اقتصاد کشور ملاحظه کنيم، ديده نمي شود.

عدم توجه به موضوع توليد در هدفمند کردن يارانه ها باعث شد که ايجاد دو ميليون شغلي که قرار بود محقق شود،تحقق نيافت و مورد غفلت قرار گرفت. لذا من معتقدم اصل چالش ها، چالش هاي مديريتي است که البته با اصلاح در سيستم مديريتي کشور به سرعت قابل حل و فصل است و مطمئنم که با اصلاح مديريت به سرعت

مي توان ساير موضوعات و چالش ها را در مدار درست قرار داده و نابساماني ها را برطرف کرد.

مديريت ناکارآمد دليل اصلي مشکلات امروز

*برخي در مورد مشكلات اقتصادي کشور موضوع تحريم ها را مطرح مي كنند و معتقدند كه مسئله و چالش اصلي در تحريم ها نهفته است. ديدگاه شما در اين مورد چيست؟

- قاليباف: البته قبول دارم که بخشي از مشکلاتمان به تحريم بر مي گردد؛ ولي اعتقادم اين است كه سهم اصلي در اين مورد مربوط به مديريت ناكارامد است و سهم تحريم ها در مقابل ناکارآمدي مديريتي اندك است.چون حتي تحريم را هم مي توان از طريق يك مديريت درست و هوشمندانه به فرصت بدل کرد. در بحث تحريم ها ديديم كه دشمن فشار خود را بر حوزه اي متمرکز كرد كه احساس مي كرد ما در آنجا ضعف مديريت و عملکرد داريم و آسيب پذير هستيم. وقتي شما بدون هيچ انضباطي پول به جامعه تزريق و تورم ايجاد كنيد اثر آن، در درازمدت کاهش ارزش پول ملي است. اين کارهاست که زمينه و بستر را براي آسيب پذيري ما در مقابل تحريم فراهم مي کند، و اين نابساماني ها را پيش مي آورد كه مثلا مي بينيم بازار ارز ما يكسال است که دچار تلاطم هاي عجيبي شده است. اگر ما طي سالهاي گذشته به واسطه برخي اهداف خاص و كوتاه مدت، درآمدهايمان را اتلاف نمي کرديم و حجم نقدينگي مان را به اين حجم فعلي نمي رسانديم و با مديريت غير علمي و هيجاني،فضاي كسب و كار را تخريب نمي كرديم، آسيب پذيريمان بسيار کمتر بود و طبعا فضاي اثر گذاري دشمن هم محدود مي شد. راه حل اين مشکلات همانطور که گفتم يک مديريت علمي و هوشمندانه است که ما از طريق آن مي توانيم آسيب پذيري مان را کاهش و اقتصادمان را به طور اصولي رونق بدهيم. فرمايشات رهبر انقلاب در خصوص اقتصاد مقاومتي هم معطوف بر همين موضوع است.

* در خصوص تحريم ها ترديدي نيست كه ما امروز با بي سابقه ترين تحريم ها در تاريخ سي و چهارساله انقلاب روبرو هستيم. سوالي كه وجود دارد آن است كه روند تحريم­ها به كدام سو مي رود و سياست خارجي ما بايد در چه مسيري حركت كند تا بتواند از اين مرحله عبور كند؟

قاليباف: ما مي­دانيم که تحريم­ها هزينه­اي است كه ما در وهله نخست به خاطر حفظ دين و عزت و استقلالمان و در وهله بعد براي پيگيري فعاليتهاي مربوط به فناوري انرژي هسته اي کشورمان پرداخت مي كنيم. بحثي كه در اغلب محافل رسمي و غير رسمي غربي مطرح مي شود و حضرت آقا هم به آن اشاره فرمودند آن است كه غرب مي كوشد تا از طريق تشديد تحريم­ها و آشكار شدن تبعات آن در سطوح خرد و كلان، اهداف استراتژيك ما را دچار تغيير كند.

در سايه اين جهت گيري كلي ديدگاه من اين است كه برخلاف ژست حمايت از مذاكره اي كه غرب به خود مي گيرد، غربي ها هيچ گاه در پي حل موضوع هسته اي در شرايطي متوازن نبوده اند، بلكه آنها مايلند تا ما در اين حوزه تسليم شويم. شروط و پيش شرطهايي كه در نشست هاي بغداد و مسكو و غيره مطرح شد نيز معناي واقعي اش چيزي جز اين نبود.

ايران آماده گفتگو است

ما همواره اعلام كرده ايم كه آماده گفتگوي اصولي و نظام مند هستيم؛ ولي اين غرب است كه مذاكره در شرايط برابر را نمي پذيرد. مثالي مي زنم تا موضع سازنده جمهوري اسلامي ايران مشخص شود. در فرايند دولت سازي در عراق و در وهله بعد افغانستان، جمهوري اسلامي ايران وارد گفتگوهاي سازنده­اي با ايالات متحده آمريکا شد، مقام معظم رهبري هم، چرايي و ابعاد اين موضوع را تشريح كردند. بنابراين ما در موضع تحريم ديني و شرعي مذاكره نيستيم كه حكم به حرمت آن تا ابد داده شده باشد. مذاكرات با آمريكا در عراق به آن دليل به نتيجه رسيد كه آمريكايي ها كه در ابتداي تهاجم به عراق با غرور و تحكم مي خواستند به نتيجه برسند، با ديوار سخت واقعيتها مواجه شدند و از جمهوري اسلامي ايران براي حل مسائل كمك طلبيدند. ايران هم از منظري اصولي و در راستاي تامين منافع ملت عراق و تقويت ثبات در منطقه وارد گفتگو شد و خود آمريكايي ها هم مي دانند که بدون كمك ايران مشكلات در عراق قابل حل نبود.

بنابراين موضع جمهوري اسلامي ايران شكل گيري گفتگوهاي سازنده در شرايطي متوازن و مبتني بر به رسميت شناختن منافع و موقعيت طرف مقابل است. ولي واقعيت ماجرا آن است كه غرب و به ويژه آمريكا در موضوع هسته اي ايران به هيچ وجه رويكرد سازنده اي ندارند؛ از موضع تحكم آميز سخن مي گويند و منافع و اولويتهاي جمهوري اسلامي ايران را در نظر نمي گيرند. شما اگر به پيش شرط هاي دولتهاي غربي در مذاكرات بغداد توجه كنيد معنايي جز اين را نمي توانيد استنباط كنيد. از اين جهت است كه مي گوئيم كه ايران آماده گفتگو است، ولي در شرايط برابر و متوازن. طبعا در غير اين صورت تحريم ها در هيچ سطحي نمي تواند اهداف اصولي و راهبردي ما را دچار تغيير كند.

غربي ها و آمريکايي ها همواره ديده اند که مقاومت ما در شرايط مبتني بر فشار بيشتر شده و خواهد شد و اين جزيي از راهبرد سياست خارجي ماست. اينكه برخي ساده انگارانه از گفتگو تحت هر شرايطي با غرب و آمريکا سخن مي گويند ناشي از فهم غلط از رويكردهاي غرب و ايران است. اين رويكرد غرب است كه غير سازنده و تحكمي است و نه ايران.

اشتباه است اگر تصور کنيم که ژست هاي اخير مذاکره خواهانه آمريکائيها نشانه تغيير اصولي موضع آنها نسبت به ملت و دولت ايران است.

* در حال حاضر از سوي ايران استراتژي مقاومت پيگيري مي شود آيا به نظر شما اين استراتژي مي تواند ما را به نتيجه برساند؟

قاليباف: اولا ما چاره­اي جز مقاومت نداريم. حفظ استقلال، آزادي، کرامت انساني، عزت ملي و هويت اسلامي ما در گرو مقاومت در برابر استکبار است.

ثانيا، تجربه پيروزي انقلاب اسلامي، دوران دفاع مقدس و نيز دهها تجربه تاريخي ديگر نشان داده که اگر استراتژي مقاومت به صورت هوشمندانه و منطقي دنبال شود، حتما به پيروزي و موفقيت مي رسد.

بايد توجه كرد وقتي از مقاومت به عنوان يك راهبرد كلان در سياست خارجي سخن مي گوئيم به معناي كارهاي هيجاني و احساسي و بي توجهي به معيارهاي منطقي و اصولي يك ديپلماسي هوشمندانه و عقلاني نيست.رويكرد ما اين است كه سياست خارجي ما در عين مقاومت و ايستادگي بر اصول،در جاي خود بايد تركيبي خلاقانه از رقابت و تعامل با محيط خارجي و عرصه هاي مختلف بين المللي و منطقه اي را دنبال كند.طبيعي است كه تقابل در همه موضوعات نمي تواند تامين كننده منافع ما باشد؛بلكه در جاي خود بايد رويكرد رقابتي را در برخي موضوعات و مسائل به صورت جدي دنبال كنيم.

ما نيازمند يك مقاومت هوشمندانه و عقلاني هستيم كه داراي وجوه داخلي و خارجي متنوعي است. بخش داخلي مقاومت هوشمندانه، ارتقاء عزم و اراده و وحدت و انسجام ملي و همچنين كاهش و از ميان برداشتن موانعي است كه آسيب پذيري ما را در مقابل فشارهايي چون تحريم ها افزايش مي دهد. من قبلا عرض كردم كه بخش مهمي از آسيب پذيرهاي ما ناشي از مديريتهاي غلط است، وقتي ما پويايي اقتصادي خوبي داشته باشيم و توليد داراي رونق باشد و نوسان هاي پولي و مالي كنوني را نداشته باشيم، آسيب پذيري ما را در مقابل فشارهاي خارجي ازجمله تحريم ها كاهش پيدا مي كند. تعميق اعتقادات ديني و انقلابي و پويايي سياسي داخلي و نيزتقويت وحدت حول منافع ملي و آرمان هاي انقلاب نيز از ديگر موضوعات مهمي است که در سطح داخلي مي تواند راهبرد مقاومت را به نتيجه برساند.

به طور کلي آنچه که مي تواند ما را به يک ديپلماسي موفق در بحث تحريم ها هدايت کند، مديريت صحيح عرصه داخلي است. اگر در عرصه داخلي از اقتدار مديريتي کافي مخصوصا در بخش هاي سياسي و اقتصادي برخوردار باشيم مي توانيم به پيروزي در عرصه ديپلماسي و حوزه بين الملل نيز اميدوار باشيم.

در عرصه سياس خارجي هم مقاومت فعال و هوشمندانه به معناي اصلاح برخي رفتارهاي هيجاني فرصت ساز براي دشمنان و نيز استفاده از محيط هاي بکر و استفاده نشده اي است که مي توان آنها را شناسايي و مورد بهره برداري قرار داد. براي چنين ديپلماسي ما بايد يک اصلاح اساسي در ساختار و نيروي انساني و روش ها و برنامه ها را در سياست خارجي مان اجرا کنيم که نتيجه آن افزايش چابکي و خلاقيت در اين عرصه خواهد بود.

علاوه بر تحريم خارجي با تحريم دولتي هم مواجه ايم

*بحث تحريم مطرح شد، مي خواهم بپرسم كه تحريم ها چقدر در كار شهرداري اخلال ايجاد كردند؟

قاليباف: ما در مديريت شهري هم باآثار تحريم ها روبرو بوديم. به هر حال وقتي ما کارهاي بزرگي مانند پروژه تونل صدر - نيايش و پل اتوبان صدر را در تهران انجام مي دهيم مشکلات ناشي از تحريم در کار ما هم وجود دارد منتهي ما در اين مورد هم تدبير کرده ايم. در همين شرايط ما براي اين پروژه ها ال سي باز کرده ايم، ارز خارجي تامين و تجهيزات فني را هم وارد نموده ايم، همه اينها در همين شرايط تحريم اتفاق افتاده است. البته خيلي روشن هم به مردم گفتيم که به دليل تحريم ها مثلا در اين پروژه 120 روز کار ما به تاخير افتاده است. البته کار با همان کيفيت بالا در حال انجام است، ال سي باز شده، پول آمده و کار در حال پيگيري است اما تحريم موجب شد که در کار ما 120 روز تاخير ايجاد شود. نيامديم به خاطر تحريم بگوييم کار را تعطيل کنيد ، نگفتيم ديگر نمي شود اين طرح را اجرا کرد و بايد متوقف کنيم. گفتيم از هر راهي شده تحريم ها را دور مي زنيم و کار خودمان را انجام

مي دهيم ولي به هر حال فشارهاي تحريم کار ما را قدري عقب انداخت. البته ما در شهر تهران علاوه بر تحريم خارجي، متاسفانه با يک تحريم داخلي هم مواجه بوديم که از طرف دولت و دستگاه اجرايي بود که به مسئوليت هاي قانوني خودشان که بايد پول مي دادند و به پروژه هاي تهران کمک مي کردند نکردند که چون خيلي اهل گله گذاري نيستم از آن مي گذرم و به همين اشاره اکتفا مي کنم.

هدفمندي بايد موجب بهبود وضعيت مردم شود

* يکي از موضوعات مهم مورد توجه مردم موضوع هدفمندي يارانه ها و چگونگي ادامه آن در دولت آينده است. در مورد اجراي فاز دوم هدفمندي يارانه ها هم الان اختلافاتي بين مجلس و دولت وجود دارد. به فرض اينکه شما رئيس دولت آينده باشيد در اين مورد طبيعتا با تعهداتي مواجه خواهيد بود که دولت قبل ايجاد کرده است، اگر بخواهيد خيلي صريح با مردم سخن بگوييد در خصوص ادامه اين طرح چه خواهيد کرد و نظرتان چيست؟

- قاليباف: اولا من بر اين باور هستم که هدفمند کردن يارانه ها يکي از تصميمات درستي بود که در کشور اجرا شد يعني اساس کار درست بوده و همه صاحب نظران هم بر اين عقيده هستند که اين کار بايد انجام شود حتي بنده معتقدم هدفمندي يارانه ها با يک دهه تاخير در کشور انجام شده است يعني اين کار بايد يک دهه پيش اتفاق

مي افتاد پس اصل هدفمند کردن يارانه ها درست است؛ ولي هدفمندي يک بسته جامع و کامل است که نمي توان يک بخشي از آن را اجرا کرد و بخشي ديگر را اجرا نکرد.

بنده معتقدم طرح هدفمندي يارانه ها در بخش مربوط به پرداخت يارانه به مردم در برگيرنده يک سلسله اقداماتي است که بخشي از آن بايد به صورت مستقيم و بخشي ديگر به صورت غير مستقيم انجام شود. لذا اعتقاد دارم اصل پرداخت يارانه به مردم همچنان بايد ادامه يابد اما به صورت هدفمند و بگونه اي که موجب بهبود در وضعيت مردم و کشور بشود.

در اجراي هدفمندي يارانه ها نبايد شرايط به گونه اي باشد که وقتي از مردم سئوال مي شود يارانه مي خواهيد يا علاقه مند به کنترل تورم هستيد، اکثريت قريب به اتفاق بر کنترل تورم تاکيد کنند. يعني در کنار پرداخت يارانه ها (حتي افزايش آنها در صورت لزوم) بايد به ساير شاخص هاي اقتصادي به ويژه کنترل تورم هم توجه شود.

لذا يکي از موضوعات مهم در اين مورد مسئله کنترل تورم است. يکي ديگر از مسائل مهم حمايت از بخش توليد و کار و سرمايه ملي و بهبود فضاي کسب و کار است که الان وضع مناسبي ندارد. طبيعتا مطلوب ترين سياستي که در ادامه هدفمندي يارانه ها در کشور مي توان دنبال کرد، اتخاذ يک رويکرد جامع خواهد بود که ضمن پرداخت يارانه نقدي جهت حفظ قدرت خريد مردم، سياست هاي زير بنايي کنترل تورم و حمايت و تشويق توليد هم صورت پذيرد.

* يک مشکل اين است که درآمد دولت در بخش پرداخت يارانه نقدي بسيار کمتر از حد انتظار است و آن طور که عنوان مي شود تنها نيمي از انتظارات و توقعاتي که ايجاد شده است از محل درآمد هدفمندي محقق مي شود براي تامين منابع اين طرح چه بايد کرد؟

- قاليباف: البته با روندي که اکنون وجود دارد هر چقدر هم که دولت درآمد ايجاد کند خودش آن را مي بلعد. يعني هزينه هاي دولت به گونه اي است که دولت همواره با مشکل تامين منابع مواجه است چه براي پرداخت يارانه ها و چه کارهاي ديگر. در اين مورد يک مثال از شهرداري تهران براي شما بيان مي کنم. شهرداري تهران زماني که 1000 ميليارد تومان درآمد داشت، 300 ميليارد تومان يعني 33 درصد آن را به هزينه هاي جاري اختصاص مي داد. به نظر شما امروز که درآمد شهرداري بيش از 10 هزار ميليارد تومان است، هزينه جاري آن چقدر است؟ اگر بنا بود بر مبناي همان 33 درصد، هزينه جاري شهرداري بالا برود، امروز بايد بالغ بر 4 هزار ميليارد تومان هزينه جاري مي داشتيم، اما امروز سهم هزينه جاري شهرداري به 12 درصد رسيده است. يعني ما اجازه نداده ايم ميزان هزينه هاي جاري افزايش پيدا کند.

شما الان که بودجه سال 92 از سوي دولت ارائه شده است ببينيد چه ميزان به هزينه جاري و چه ميزان در حوزه زير ساخت ها، اقدامات عمراني و امثال آن اختصاص يافته است، با توجه به اينکه بودجه هم به طور متوسط 20 درصد افزايش داشته است. اينها بحث هاي جدي است که مرتبط با مباحث مديريت در حوزه اجراست. درحال حاضر بخش زيادي از مطالبات دولت وصول نمي شود و دولت در کارهاي زيادي که نبايد درآن دخالت کند، دخالت مي کند كه هزينه زا هستند و مرتبا هزينه هاي جاري را افزايش مي دهند. يک مثال ديگر از شهرداري مي زنم.

ما روزي که به شهرداري تهران آمديم همه رفتگران کارگر شهرداري بودند و به صورت اماني پول مي گرفتند.

ما اين ساز و کار را جمع کرده ايم. امسال قيمت ها در همه بخش ها حتي در هزينه هاي جمع آوري زباله بالا رفت؛ اما شهرداري تهران توانست در اين بخش هم هزينه ها را کاهش بدهد؛ چون زير ساختها مورد تجديد نظر قرار گرفتند. امروز، هم هزينه ها کاهش يافته، هم خيابانها نسبت به گذشته تميز ترند و هم حقوق کارگران رفت و روب از 400 هزار تومان به 700 هزار تومان افزايش يافته است.

* پس مي خواهيد بگوييد که با کاهش هزينه هاي جاري، مشکلات دولت درتامين منابع هدفمندي جبران خواهد شد؟

- قاليباف: قطعا همينطور است. با کاهش هزينه هاي جاري و افزايش درآمدها البته نه افزايش درآمد بر اساس درآمد صادرات نفت خام بلکه ساير ظرفيتهاي کشور که متاسفانه بسياري از آنها رها شده است