حدادعادل: بعيد است هاشمي کانديدا شود/ نگران تعدد نامزدهاي اصولگرا هستيم
محال نيست که هر سه نفر ما بهنفع يک نفر ديگر که هنوز مشخص نيست، کنار بکشيم. چراکه ممکن است از حالا تا زمان انتخابات يک چهره اصولگرا پيدا شود و رأي قابل توجهي هم داشته باشد. فکر ميکنم که ائتلاف سه‌گانه پديده انتخابات سال 92 خواهد بود. يعني يک نمونه و تجربه جديد است.مهم اين است که ما اذهان عامه مردم را که به انقلاب و رهبري علاقه دارند، از اختلاف به ائتلاف متوجه کنيم. اين براي مردم خيلي پيام دارد.
- شک نيست که در ميان اصولگرايان سليقههاي مختلفي وجود دارد. گرايشهاي مختلف و سابقه کار سياسي متفاوتي دارند. مثلا جرياني مثل مؤتلفه با سابقه 50 ساله يک سليقه دارد و جرياني مثل پايداري که برآمده از حوادث چند سال اخير است، سليقه ديگري دارد.
رهپويان و ايثارگران نيز سليقه خاص خودشان را دارند اما همه اينها در مباني اصولگرايي مشترکند که عبارت است از اسلام و انقلاب و قانون اساسي و ولايت فقيه که مصداق آن در اين زمان مقام معظم رهبري است. اين يک واقعيت است و بايد درک سياسي ما مبتني بر همين واقعيت باشد.
* مهمترين شاخصههاي هر کدام از اين جريانها چيست؟
- اين موضوع اعم از بحث انتخابات است که اگر بخواهيم به آن وارد شديم، مصاحبه جداگانهاي را ميطلبد.
* چه شد که تصميم گرفتيد در انتخابات حضور پررنگي داشته باشيد؟
- بنده هميشه به شرکت در انتخابات اعم از انتخابات مجلس و رياست جمهوري و… به چشم يک وظيفه نگاه کردهام. در سال 90که براي چهارمينبار در انتخابات مجلس شرکت کردم، محاسبه من اين بود که تکليف دارم در اين دوره شرکت کنم.
*منظور از تکليف براي کانديداتوري دستور رهبري نيست*
خيلي وقتها برخي فکر ميکنند که منظور از تکليف، دستور مقام معظم رهبري براي شرکت است! در حاليکه نه منظور من از تکليف اين برداشت است و نه مقام معظم رهبري به کسي از اينگونه دستورها ميدهند. احساس ميکنم شرايط سياسي اقتضا ميکند که يک فرد خودش را کنار نکشد.
در انتخابات رياستجمهوري فعلي هم بعضي از نظرسنجيهاي اوايل پاييز حکايت از اين داشت که در گروههايي از مردم تمايلي نسبت به بنده وجود دارد بدون اينکه من اعلام آمادگي يا فعاليتي کرده باشم. اين در جامعه منعکس شده بود و در عينحال درصد تمايل مردم به من هم قابل توجه بود.
*اول ولايتي با قاليباف ائتلاف کرد؛ من هم استقبال کردم*
وجود اين زمينه و در کنار آن بعضي ناهنجاريها که ما در فضاي سياسي کشور مشاهده ميکنيم و فکر ميکنيم که راه حل داشته باشد، دست به دست هم داد تا وقتي که دکتر ولايتي موضوع ائتلاف خود و آقاي قاليباف را به اطلاع من رساند، من نيز استقبال کردم و بدين صورت ائتلاف شکل گرفت. اين بستري بود که هم منتهي به حضور من در ائتلاف شد و هم اساسا منجر به تأسيس ائتلاف گرديد.
* قبل از تشکيل ائتلاف هم براي حضور در اين عرصه انگيزه داشتيد؟
- قبل از دعوت به حضور در ائتلاف، شرکت در انتخابات و فعاليت در اين عرصه براي من در حد يک احتمال مطرح بود و فکر ميکردم که هنوز فرصت هست. در نتيجه زماني که برخي دوستان در مجلس و يا گروههايي از مردم در تهران و شهرستانها اين بحث را مطرح ميکردند، هيچ اقدامي براي فعاليت در زمينه انتخابات نداشتم. يعني موضوعي بود که نفيا و اثباتا دربارة آن تصميم نگرفته بودم.
*پيشنهاد ائتلاف از سوي چهکسي مطرح شد و اساسا فلسفه تشکيل اين گروه چه بود؟
-مسأله اصلي اين است که اصولگرايان اگر با نامزدهاي متعدد در انتخابات شرکت کنند، آراء آنها تقسيم ميشود و احتمال شکست اصولگرايان وجود خواهد داشت. اين يک گزاره منطقي و عقلايي است.
در هر انتخاباتي اگر نامزدهاي متعلق به يک جريان سياسي متکثر باشند، احتمال پيروزي رقيب بالا ميرود. اين يک واقعيت هميشگي است. در کنار اين، واقعيتهاي ديگري هم وجود دارد که انتخابات آتي را حساستر ميکند.
يکي مشکلات اقتصادي مردم است که براثر تحريمها و بخشي هم براثر مديريتهاي اشتباه بهوجود آمده است، البته ريشه اصلي مشکلات فعلي تحريمهاي اقتصادي است، چراکه چند سال پيش هم همين مديران بر سر کارها بودند اما آن زمان مشکلات فعلي وجود نداشت، البته ميشد و ميشود که بهتر مديريت کرد.
ضمن اينکه آمريکا و متحدانش هدف اصلي تحريمها را تأثيرگذاري بر انتخابات رياستجمهوري آينده قرار دادهاند تا شايد جريان متمايل به سازش روي کار بيايد.
*عزم جدي رقباي اصولگرايان براي شرکت در انتخابات*
از سوي ديگر بهنظر ميرسد که رقباي اصولگرايان نيز عزم جدي براي شرکت در انتخابات دارند. الان و در فاصله چهار سال پس از فتنه 88، اصلاحطلبان به اين نتيجه رسيدهاند که عدم حضور جدي آنها در انتخابات بيشتر به ضرر آنهاست تا حضورشان در اين عرصه.
ضمن اينکه براي تبليغات هم موضوعات کافي در اختيار دارند؛ از مشکلات اقتصادي فعلي گرفته تا برخي رفتارها و بداخلاقيهاي سياسي که موجب ميشود آنها بخواهند رفتارهاي اشتباه خود را تحتالشعاع قرار داده و ادعاي طلبکاري داشته باشند.
*نگران تعدد نامزدهاي اصولگرا هستيم*
اين واقعيتها ايجاب ميکند که ما از تعدد نامزدها در ميان اصولگرايان نگران باشيم. ما سه نفر با هم گفتوگو کرديم و با توجه به اينکه در نظرسنجيها درصد گرايش مردم به هر يک از ما سه نفر بين 15 تا 20 درصد بود، و اين درصد قابل توجهي است، تصميم گرفتيم که حداقل ما سه نفر با يکديگر رقابت نکنيم.
* با توجه به نظرسنجيهاي موجود آقاي ولايتي هم در اوايل پاييز 15 تا 20 درصد رأي داشتند؟
- بله در همين حدود بود. حتي محال نيست که هر سه نفر ما بهنفع يک نفر ديگر که هنوز مشخص نيست، کنار بکشيم. چراکه ممکن است از حالا تا زمان انتخابات يک چهره اصولگرا پيدا شود و رأي قابل توجهي هم داشته باشد.
ضمن اينکه اين امکان هم وجود دارد که افراد جديدي به ائتلاف اضافه شوند اما از سه چهار ماه پيش که ما اين موضوع را اعلام کرديم، هنوز فرد جديدي به ائتلاف اضافه نشده چراکه يا معيارهاي اصولگرايي را در حد مطلوب نداشته و يا آراء قابل توجهي متوجه وي نبوده است.
نکته آخري که درباره اين ائتلاف ميخواهم بگويم اين است که شکلگيري اين گروه بيشتر از آنکه مبتني بر مباني حقوقي و سياسي باشد، بر مباني اعتقادي و تکليفمداري استوار است.
* اولينبار ايده ائتلاف سه‌گانه اصولگرايان را چهکسي مطرح کرد؟
- يک روز در حاشيه جلسه مجمع تشخيص مصلحت، دکتر ولايتي با من صحبت کرد و گفت که با قاليباف صحبت کردهايم و قرار است تدبيري بينديشيم براي تشکيل سازوکاري که ما با هم رقابت نکنيم. آيا تو هم حاضري که در چنين جمعي شرکت کني؟ من هم قبول کردم و آن را بهنفع و مصلحت کشور دانستم.
هرچند که اين پذيرش به اين معنا نيست که من نسبت به تفاوتهايي که با آقايان قاليباف و ولايتي دارم، بياعتنا يا بيتوجه باشم. ما سه نفر سه جور فکر و عمل ميکنيم اما اختلافها آنقدر مهم نيست که هر سه نفر در انتخابات رقابت کنيم و در نهايت دوباره کار دست اصلاحطلبان بيفتد و کشور دچار مشکلات بعد از دوم خرداد شود.
* آقاي ولايتي به آقاي قاليباف پيشنهاد داد يا برعکس؟
- تا آنجا که من ميدانم آقاي ولايتي براي اولينبار ايده ائتلاف را مطرح کرده است.
* آقاي ولايتي در دورههاي قبلي انتخابات اينقدر حضور فعال نداشتند. تحليل شما از تحرکات گسترده وي در ماههاي اخير چيست؟
- درباره رفتار آقاي ولايتي بايد گفت که امر غيرطبيعي اتفاق نيفتاده است. در سال 88 همه احساس کرديم که بهتر است با احمدينژاد رقابت نکنيم.
در آن سال هيچکدام از ما سه نفر بهدنبال حضور در انتخابات نبوديم. در سال 84 هم آقاي ولايتي اين محاسبه را داشت که رقابت وي با هاشمي در واقع تقسيم سبد رأي واحدي بين دو نفر است، البته حوادثي که در سالهاي اخير اتفاق افتاد، در تصميم آقاي ولايتي بيتأثير نبوده است، چراکه تصميمات مردان سياسي ثابت نيست و تابع شرايط است. امروز ديگر نه آقاي هاشمي، هاشمي سال 84 است و نه آقاي ولايتي قرار است تصميمات سال 84 خود را تکرار کند.
* احتمال نميدهيد که ائتلاف سه‌گانه نيز به سرنوشت ائتلاف اصولگرايان در سال 84 دچار شود؟
- من يک بيت شعر از جناب سعدي برايتان بخوانم، آنجا که ميگويد: «و ما اُبَرِّيُ نَفسي وَ ما أُزَکيّهَا / که هرچه نقل کنند از بشر در امکان است». همه ما در معرض وسوسههاي شيطان هستيم. بههرحال ما سه نفر قبول کردهايم که با يکديگر رقابت نکنيم. نبايد با طرح اين احتمال که شايد کسي در آينده وعدهاش را نقض کند، اساس وحدت را زير سؤال ببريم. ما نبايد قصاص قبل از جنايت کنيم.
* آيا ميثاقنامه کتبي نيز امضاء کردهايد که در آن قيد پايبندي به ائتلاف ذکر شده باشد؟!
- خير. ما پيش بزرگان اصولگرا رفتيم و توافق خود را به اطلاع آنها رسانديم. در واقع افرادي نظير آيتالله مهدوي کني و آيتالله يزدي را شاهد گرفتيم و حتي در استانها هم با نمايندگان رهبري در استانها و روحانيون شاخص و انقلابي تماس گرفتيم و اين توافق را به اطلاع آنها رسانديم.
اميدواريم که با اين ائتلاف الگوي رفتار سياسي جديدي را در ايران معرفي کنيم. من فکر ميکنم که ائتلاف سه‌گانه پديده انتخابات سال 92 خواهد بود. يعني يک نمونه و تجربه جديد است. اينکه احزاب و افراد ديگري هم از طريق ائتلافهاي مختلف براي شرکت در انتخابات اعلام تمايل ميکنند، نشان ميدهد که ائتلاف سه‌گانه جاي خود را باز کرده است.
مهم اين است که ما اذهان عامه مردم را که به انقلاب و رهبري علاقه دارند، از اختلاف به ائتلاف متوجه کنيم. اين براي مردم خيلي پيام دارد.
* بهنظر ميرسد که ائتلاف سه‌گانه در کنار نتايج مثبتي که تاکنون بههمراه داشته است، در برخي موارد نيز زمينهساز برخي اختلافات ميان گروههاي سياسي شده باشد. نظر شما در اينخصوص چيست؟
- ما هيچوقت ادعا نکردهايم که با اين ائتلاف که کمتر از 4 ماه سابقه دارد، همه اختلافات در کشور ما از بين خواهد رفت و شاهد يک اتحاد بيسابقه خواهيم بود ولي ميخواهيم به مردم نشان دهيم که ميشود چند نفر کنار هم بنشينند و منافع ملي را بر مصالح شخصي ترجيح دهند.
* آيا تاکنون کسي براي پيوستن به اين ائتلاف درخواست داشته است؟
رسما خير، البته بنده اين را مشکلي براي ائتلاف نميدانم زيرا اگر کسي که فقط نيم درصد در جامعه رأي دارد، برود در انتخابات نامزد شود، چه ضربهاي به اصولگرايي وارد خواهد شد؟!
* فکر ميکنيد که در انتخابات چند نفر نامزد شوند؟
- حدس ميزنم در اين دوره نهايتا کمتر از ده نفر شرکت خواهند کرد.
* اگر شما ائتلاف را رسانهاي نميکرديد، بهتر نبود؟
- سؤال خوبي است. ما دو ماهي بود که بين خودمان سه نفر جلسات منظم و مفصلي داشتيم و بعد از آن بود که در سفر به کرمان آن خبر را اعلام کردم البته قبل از اينکه من اعلام کنم، اين موضوع خبري شده بود.
مسير خبري شدنش هم اين بود که ما به اين نتيجه رسيديم که اصل اين فکر را به اطلاع بزرگاني چون آيتالله مهدوي کني و ديگران برسانيم. وقتي ما اين موضوع را با چند نفر از آقايان و سياسيون مطرح کرديم، از دفتر برخي از آنها به بيرون درز کرد. البته ما هم اين احتمال را ميداديم.
يکي دو هفته بعد ديديم که رسانهها ائتلاف را مطرح کردند. وقتي من به کرمان رفته بودم، دانشجويان سؤال کردند و من هم نميتوانستم خلاف واقع بگويم. آن خبر را تأييد کردم.
*عموم مردم از ائتلاف سه‌گانه خيلي خوشحال شدند*
اعلام آن خبر هم چند گروه را ناراحت کرد؛ از جمله افرادي که با عطش عجيبي داشتند براي حضور در انتخابات آماده ميشدند. همچنين برخي احزاب که تازه ميخواستند کار را شروع کنند، از ائتلاف دلگير شدند.
رقباي اصولگرايي هم وقتي فهميدند قرار است از تکثر نامزدهاي اصولگرا جلوگيري شود، خيلي عصباني شدند. در مقابل اينها، عموم مردم که طرفدار اصولگرايي بوده و از اختلافات ناراحت بودند، از ائتلاف ما سه نفر خيلي خوشحال شدند.
* بهنظر ميرسد که با اعلام خبر ائتلاف سه‌گانه، توجه به فعاليت اصلاحطلبان به حاشيه رفته و بيشترين توجه بهسمت اصولگرايان جلب شد است. ضمن اينکه در آن برهه پروژه انتخابات آزاد اين طيف نيز خيلي خبرساز شده بود.
- علت اصلي به حاشيه رفتن موضوع انتخابات آزاد هشدار رهبري معظم انقلاب در اينخصوص بود. نبايد اين را فراموش کرد.
* يک ايراد اساسي به ائتلاف سه‌گانه اين است که با توجه به خصوصيات متفاوت شما سه بزرگوار، در نهايت آراء شما نميتواند به سبد فرد منتخب منتقل شود. اين مشکل را چگونه مديريت خواهيد کرد؟
- ما قيم مردم نيستيم و نميتوانيم به مردم بگوييم که به چهکسي رأي بدهيد اما اگر منطق ائتلاف براي مردم بيان شود، تأثير مثبت خودش را خواهد گذاشت. البته من نميگويم که صد در صد اين انتقال آراء محقق ميشود.
*آيا شما قبول داريد که ائتلاف سه‌گانه براي آقايان ولايتي و قاليباف آوردههاي زيادي داشت اما براي شما ضررهايي داشت؟ مثلا عملکرد شما در فتنه با عملکرد آقاي قاليباف يکسان نبود و اين موجب ريزش آراء شما ميشود.
-من اصلا به اين موضوع فکر نکردم. اين را صادقانه عرض ميکنم که به اين فکر نميکنم که ائتلاف اصلا بهنفع من بود يا نه، بلکه کشور در شرايطي است که بايد از اينگونه فکرها بهخاطر مصلحت پرهيز کرد.
*بعيد است هاشمي کانديدا شود؛ سن و سالش مناسب رياست جمهوري نيست*
* آيا قرار است کسي که بهعنوان فرد نهايي انتخاب ميشود، از دو نفر ديگر نيز در کابينه خود استفاده کند؟
- قرار ما اين نيست که دو نفري که انتخاب نشدند حتما يک قول و قرارهايي بگيرند که در کابينه حضور يابند. اصلا اينطور نيست. ما سه نفر احتياجي به اين مناصب دولتي نداريم.
* بهنظر شما آقاي هاشمي در انتخابات رياستجمهوري يازدهم کانديدا خواهد شد؟
- من اين احتمال را خيلي ضعيف و شرکت آقاي هاشمي را بعيد ميدانم.
* چرا؟
- سن و سال آقاي هاشمي براي برعهده گرفتن اين مسئوليت مناسب نيست.
*احتمال کانديداتوري خاتمي وجود دارد*
* حضور آقاي خاتمي تا چه ميزان ممکن است جدي باشد؟
- احتمال دارد اصلاحطلبان تصميم بگيرند که ايشان ثبت نام کند.
* در آنصورت تأييد صلاحيت ايشان را چقدر محتمل ميدانيد؟
- شوراي نگهبان وظيفه خودش را ميداند و به آن عمل ميکند اما بنده معتقدم هرچند که آقاي خاتمي مثل موسوي و کروبي در سال 88 ادعاي تقلب را مطرح نکرد ولي بهطور کلي اصلاحطلبان بايد تکليف خود را با فتنه و عملکردشان در سال 88 مشخص کنند. اين موضوع مطالبه عموم مردم است.
* بهنظر شما کانديداي دولت چقدر مقبوليت خواهد داشت؟
- من خيلي بعيد ميدانم که اگر دولت کسي را معرفي کند و رسما هم از او پشتيباني کند، آن فرد رئيس جمهور بشود.
*يکي بودن کانديداي جبهه پايداري با دولت خيلي بعيد است*
* حتي اگر فاز دوم هدفمندي اجرا شود و يا انتخابات به مرحله دوم بکشد؟
- بله. بالأخره مردم خواهان يک تغييرند و از بعضي رفتارها خسته شدهاند.
* عملکرد جبهه پايداري را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
- جبهه پايداري يک تشکل جديد در عرصه سياسي است و در عرصه گفتماني هم در برابر فتنه و انحراف به خصوص فتنه مواضع خوبي گرفته که مورد توجه قشرهايي از مردم و جوانان است ولي تصور ميکنم که انتخابات سال 92 جبهه پايداري را در برابر يک امتحان و تصميم بزرگ قرار داده است.
اگر آنها همچنان بخواهند به گزينه اصلح خودشان فکر کنند، اين احتمال وجود دارد که در نهايت نه اصلح آنها رأي بياورد و نه يک اصولگرا به پيروزي برسد. جبهه پايداري نبايد در انتخابات بهگونهاي عمل کند که به شکست اصولگرايان و پيروزي اصلاحطلبان بينجامد. من ميدانم که اين تصميمگيري براي اعضاي جبهه پايداري بسيار سخت و تاريخي خواهد بود. اميدوارم تصميم آنها به سود انقلاب باشد.
* آيا احتمال ميدهيد که در نهايت جبهه پايداري و دولت به يک کانديدا برسند؟
- خيلي بعيد ميدانم.
* بحث حضور آقاي جليلي چقدر ميتواند جدي باشد؟
- حضور ايشان هم خيلي بعيد است.
* در پايان اگر نکتة ديگري داريد، بفرماييد.
- حقيقت اين است که هرچه ما از ابتداي پيروزي انقلاب فاصله گرفتهايم، انتخابات رياستجمهوري در کشورمان رقابتيتر شده است.
زماني که آيتالله خامنهاي کانديداي رياستجمهوري شدند، همه مطمئن بودند که ايشان پيروز ميشود. در زمان آقاي هاشمي هم همينطور بود اما در دورههاي بعد اين وضع تغيير کرد، يعني انتخابات رياست جمهوري به جاي اينکه شخصيت محور باشد رقابتي شده است.
ديگر نميتوان مثل دورههاي اول انقلاب فرد پيروز را با اطمينان از قبل پيشبيني کرد. اين تحول را از يک لحاظ بايد مثبت دانست و نشانه بلوغ مردم سالاري تلقي کرد. انشاءالله که در اين دوره نيز شاهد يک رقابت اخلاقي و درشأن نظام جمهوري اسلامي باشيم.