گزارش شهر از بيم رخداد زلزله در پايتخت و آمادگي نهادها/
مسئولان در هنگام زلزله مديرند يا بحران زده؟!
آمادگي نهادها در هنگام وقوع زلزله مساله‌اي است که به نظر مي رسد با وجود تمام اقدامات انجام شده در حوزه مديريت بحران، همچنان براي آمادگي در برابر زلزله فاصله زيادي داريم.
به گزارش خبرنگار مديريت شهري شهر، تاکنون سناريوهاي مختلفي در ابعاد زلزله در تهران و ميزان خسارت ها مطرح شده که هريک به نوعي قابل توجه است اما در اين بين مساله مهم آمادگي نهادها و دستگاه ها در هنگام وقوع اين رخداد طبيعي است.
اکنون اين نگراني وجود دارد که آيا نهادهاي مسئول در برابر زلزله بزرگي که تهران را تهديد مي کند و بيم وقوع آن هرلحظه مي رود، آمادگي لازم را دارند و در هنگام زلزله آيا اين سازمان ها مي توانند به درستي به وظايف خود عمل کنند و ناجي شهروندان باشند يا آنکه خود نيز دچار بحران مي شوند.
آن هم در شهري که با احتساب جمعيت شناور،نزديک به 14ميليون جمعيت دارد،تمام نهادهاي حکومتي و اجرايي کشور در آن تمرکز دارند،لوله هاي آب و فاضلاب و بسياري از ديگر تاسيسات آن فرسوده است، نزديک به 80 درصد بيمارستان هايش نياز به باسازي دارد، 14 هکتار از وسعت آن بافت ناپايدار و فرسوده است و در همين بافت، فشردگي خانوارها به گونه اي است که ويراني هر خانه مي تواند موجب مرگ تعداد زيادي شود.
ميان نهادها و آمادگي در برابر زلزله فاصله‌ها غوغا مي کند
سيدجواد کشفي معاون آمادگي،عمليات و امورمناطق سازمان پيشگيري و مديريت بحران تهران در گفت و گو با خبرنگار شهر در اين باره مي گويد: «با وجود تمام اقدامات انجام شده در حوزه مديريت بحران، همچنان براي آمادگي در برابر زلزله فاصله زيادي داريم.»
وي مي‌افزايد: «سناريوهايي تدوين کرده ايم که براساس آن توان نهادهاي و مختلف در هنگام زلزله سنجيده شده و به مسئولان مربوطه اعلام کرده ايم و خواسته ايم فاصله نيازهاشان با آمادگي واقعي را رفع يا کاهش دهند. پيگيري هاي جدي از واحدهاي بالادستي اين سازمان ها نيز در حال انجام است که در صورت نداشتن نتيجه مطلوب، ميزان آمادگي دستگاه ها را در هنگام زلزله و ديگر بحران ها اعلام مي‌کنيم.»
معاون آمادگي،عمليات و امورمناطق سازمان پيشگيري و مديريت بحران تهران با اشاره به طراحي سامانه تخمين خسارات زلزله تصريح کرد: «اين سامانه مي تواند بعد از 5 دقيقه از وقوع زلزله ميزان خسارات در شهر را بررسي و اعلام کند. اين اقدام گام موثري در تطبيق نيازها با قابليت‌هاي موجود در هنگام بحران است. با اين وجود به دليل تعدد مولفه‌هاي زلزله از جمله شدت، فاصله و عمق، امکان برآورد خسارت ها و تلفات پيش از زلزله امکان پذير نيست تا از اين طريق بتوانيم ميزان آمادگي شهر را تعيين کنيم.»
76 پايگاه با 300 هزار نوع تجهيزات امداد و نجات داريم
کشفي در مورد اقدامات سازمان پيشگيري و مديريت بحران تهران نيز به عنوان يکي از متوليان اصلي در اين حوزه مي گويد: « 22ستاد مديريت بحران در مناطق به همراه 124ستاد در ناحيه و 374 ستاد در محلات با عضويت 4838 نيرو از 76 سازمان و نهادها مختلف، تشکيل شده است. همچنين براي پيشگيري و مقابله با زلزله، بيش از 109پايگاه مديريت بحران با 34 کارکرد ايجاد شده است.76 مورد از اين پايگاه ها داراي 300 هزار نوع تجهيزات امداد و نجات و 11 مورد از آن داراي پد هلي کوپتر هستند.»
به گفته معاون آمادگي،عمليات و امورمناطق سازمان پيشگيري و مديريت بحران تهران، هزار و دو نقطه براي اسکان اضطراري در تهران پيش بيني شده که 11 نقطه آن براي اسکان موقت است.
تهران 2 هزار و 548 نقطه بحراني دارد
معاون آمادگي،عمليات و امورمناطق سازمان مديريت بحران تهران، در مورد ديگر اقدامات براي افزايش آمادگي شهر در برابر زلزله،ادامه مي دهد: « 2هزار و 548 عامل بحران‌زا و 4 هزار و 237عامل بحران زدا از جمله برخي کارخانه‌ها شناسايي شده است که با تعامل 570 مسئول در اين حوزه سعي کرده‌ايم به ايمن سازي و تقويت عامل هاي بحران زا در جهت کاهش مخاطرات و عامل بحران‌زدا به منظور افزايش سطح توان اين مراکز بپردازيم.»
بنابراين گزارش يکي از مواردي که در هنگام زلزله خطرات آن را تهديد مي کند، پمپ بنزين ها و لوله هاي گاز، است که دراين باره کشفي مي گويد: «تا کنون اقدامات موثري براي ساماندهي بخش هاي مرتبط با وزارت نفت شده است که در اين زمينه مي‌توان جابجايي لوله هاي گاز و نصب شيرهاي قطع کن اشاره کرد. پمپ هاي بنزين هم عاملي بحران زا و نيز بحران زدا هستند که مي تواند در صورت رعايت مسائل ايمني در هنگام زلزله حادثه آفرين باشد.البته بيشتر اين مکان ها اصول ايمني را رعايت مي کنند.»
مردم ناجي اصلي
البته مساله ديگري که بايد به آن توجه داشت اين است هرچقدر واحدهاي رسمي آمادگي داشته باشند اما در هنگام بحران افراد محلي سريع تر مي‌توانند افراد را نجات دهند. تجربه هاي مختلف در دنيا نشان داده که مردم نقش بسيار کليدي و اساسي در نجات و امدادرساني در هنگام زلزله و ديگر بحران ها دارند. به عنوان نمونه در چند زلزله و سونامي بزرگ اخير دنيا، بالغ بر 70 درصد از نجات يافتگان توسط مردم نجات پيدا کرده بودند.
برهمين اساس سازمان مديريت بحران در طول سال هاي اخير سعي کرده بيشترين توان خود را بر فعال کردن ظرفيت هاي مردمي متمرکز کند.
به گفته معاون آمادگي،عمليات و امورمناطق سازمان مديريت بحران، در همين راستا 490 گروه واکنش سريع مردمي تشکيل شده و اکنون در 374 محله تهران، کانکس هايي با تجهيزات لازم در نقاط از پيش تعيين شده از جمله پارک ها قرار داده شده است که اين گروه ها مي توانند از اين امکان استفاده کنند. در اين کانکس ها ، بالن هايي وجود دارد که در هنگام زلزله و ديگر بحران ها به صورت اتوماتيک تا 30 متر بالارفته و اين محل را براي تجمع و وعده گاه آسيب ديدگان مشخص مي‌کند.
در پايان بارديگر بايد بر اين نکته تاکيد کرد که با توجه زلزله خيز بودن کشورمان به ويژه پايتخت ضروري‌ست نهادها و سازمان‌هاي مسئول توجه بيشتري براي افزايش آمادگي شهر در برابر زلزله داشته باشند.
در شهر بخوانيد: