رهبر انقلاب: شوراي نگهبان نبايد به جوسازى‌ها اعتنا کند

به گزارش شهر، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله العظمي خامنه‌اي با توجه به اتمام مهلت ثبت‌نام نامزدهاي رياست جمهوري يازدهم در روز شنبه، گزيده بيانات معظم‌له درباره وظايف شوراي نگهبان را منتشر کرد که در ادامه مي‌آيد:

صلاحيت داوطلبين بايد احراز شود

روالِ احراز و تشخيص صلاحيت يک روال همه‌جايىِ دنيايى است و مخصوص ايران و مخصوص مجلس شوراى اسلامى هم نيست. در همه جا وقتى انسان براى مسئوليتى مأموريت دارد که مسئول معيّن کند، قهراً تفحّص و جستجو مى‌کند که آيا اين شخص صلاحيت دارد يا ندارد؛ اين هيچ ارتباط ندارد به اينکه مجلس شوراى اسلامى باشد يا غير مجلس شوراى اسلامى. بنابراين کار، کار معمولى‌اى است؛ کارى است که در همه جاى دنيا و پيش همه‌ى عقلاى عالم انجام مى‌گيرد. 1382/10/24

بعضى مى‌گويند حقّ شهروندىِ انتخاب شدن را نبايستى سلب کرد. حقّ انتخاب شدن، حق شهروندى معمولى مثل حقّ شغل و کسب و کار و ساکن شدن در شهر و راه رفتن در خيابان و خريدن اتومبيل و ... نيست. اين يک حقّ شهروندى است که براى دارنده‌ى آن صلاحيتهايى لازم است که اين صلاحيتها بايد احراز شود. مسئول احرازش هم فقط شوراى نگهبان نيست؛ هم وزارت کشور است، هم شوراى نگهبان، که بايد صلاحيتها را احراز کنند. در احراز صلاحيت نامزدها خودِ مردم بهترين افراد هستند و بيشترين مسئوليتها را دارند که وقتى انسانى را احراز صلاحيت کردند، به همديگر معرفى کنند و آن کسانى که مى‌توانند، براى آن شخص امکانات فراهم نمايند، تا انسان صالح بتواند وارد اين ميدان شود. 1382/09/26

منظور از احراز صلاحيت، احراز يقيني علمي نيست!

مطلب ديگر اين است که ما احراز را حتمى مى‌دانيم؛ ولى در اين‌گونه مواقع عادتاً احراز يقينى و علمى ممکن نيست و احرازِ به معناى قيام بيّنه هم تقريباً همين‌طور است. اگرچه فرموده‌اند دو نفر يا سه نفر هم باشند کافى است؛ اما کمتر پيدا مى‌شود مواردى که دو نفر شاهدِ عادلِ شهادت‌دهنده‌ى عن حسٍّ بيايند و راجع به مطلبى شهادت دهند. در خيلى از اين مسائل، مرزهاى حدس و حس باهم نزديک است و گاهى حدسيّات با حسيّات مشتبه مى‌شود؛ بخصوص که در خيلى از حرفها و اظهارات، جاى تفاسير مختلف وجود دارد؛ يعنى شخصى حرفى زده، وقتى شما به خودش مراجعه مى‌کنيد، مى‌گويد من منظورم چيز ديگرى بوده است. نمى‌شود گريبان او را گرفت که ظاهرِ حرفت اين است. اگر کسى خلاف ظاهر اراده کرده، يا در آن وقت توجّه به ظاهر نداشته، خلاف شرع که نکرده است. بنابراين «ممکن است» شخصى خلاف ظاهر حرف زده باشد؛ همين ممکن که شد، احتمال وارد مى‌شود و پايه‌ى شهادت عن حسّ را سست مى‌کند. بنابراين احراز که مى‌گوييم، مراد احراز علمى يا احراز شرعى به معناى قيام بيّنه نيست، بلکه مراد احراز عرفىِ ناشى از قرائن و امارات است که بايد قرائن و اماراتى قائم شود و انسان با يک اطمينان عرفى به اين معنا برسد، که البته ممکن است در هر دو طرف قرائن و امارات وجود داشته باشد؛ مثلًا اگر يک نفر در جايى حرفى زده و در جاى ديگرى هم حرف ديگرى زده که نقطه‌ى مقابل آن حرف است، اين هم بايد به حساب بيايد و انسان از مجموع و برآيند اين‌ها مطلبى را احراز کند؛ يعنى آن نقاط اثبات‌کننده هم در کنار نقاطى که به حسب ظاهر، صلاحيتها را نفى مى‌کند، به حساب آيد. 1382/10/24

البته ممکن است بعضى سابقه‌اى داشته باشند که انسان براساس قرائنى که دارد، تأييد مى‌کند آن سوابق- که الآن مطلوب نيست- از آن اشخاص منقطع شده است. بنابراين انسان بايد برطبق وضعيت حال حکم کند. 1382/10/24

مراقب باشيد حق کسي ضايع نشود

من البته به‌هيچ‌وجه توصيه نمى‌کنم که کسى در مقابل افرادى که مى‌خواهند با قانون گردن‌کلفتى کنند کوتاه بيايد؛ اين را هم به آقايان گفتم، هم به بعضى از کسانى که براى شکايت پيش ما آمدند؛ اما مؤکّداً توصيه مى‌کنم که مراقب باشيد حقّ کسى ضايع نشود؛ چون ردّ صلاحيت چيز کوچکى نيست؛ يعنى اينکه ما کسى را ردّ صلاحيت کنيم و احياناً صلاحيت داشته باشد. «جرح»، مسأله‌ى خيلى مهمى است. اين‌طور نيست که بگوييم ما اين‌طور فهميديم؛ نه، بايد جوانبش کاملًا ديده و رعايت شود. 1382/10/24

احراز صلاحيت با ديد صددرصد قانوني باشد

رد صلاحيت از دو حال خارج نيست؛ يا رد صلاحيتِ کسى است که طبق قانون صلاحيت دارد- که اين غلط است- يا رد صلاحيت کسى است که واقعاً طبق قانون صلاحيت ندارد، که اين درست است. نمى‌شود به‌طور مطلق گفت رد صلاحيت خوب است يا بد است. در يک صورت رد صلاحيت خوب است، در يک صورت بد است. بايد به مسئولان احراز صلاحيت‌ها توصيه کنيم که با ديد صددرصد قانونى و بدون هيچ ملاحظه‌يى از هيچ طرف نگاه کنند. اين، چيزى است که بنده هميشه توصيه مى‌کنم. 1384/02/19

البته کسانى که به عنوان نامزد انتخابات به مردم معرفى مى‌شوند، معنايش اين است که اين‌ها صلاحيت دارند و اين معرفى، امضاى صلاحيت اين‌هاست. دستگاه‌ها بايستى مراقب باشند که اين امضاء بيهوده، خلاف و دروغ نباشد. اين دروغ گفتن به مردم است؛ هم رد کردنِ آدم صالح، هم پذيرفتنِ آدم ناصالح؛ هر دو بد و هر دو خلاف است‌. 1382/10/18

به نظر من مُرّ قانون خيلى مهم است. البته شما اهل قانون هستيد و مى‌دانيد که قانون زبان دارد؛ زبان قانون را بايد دانست و حدود قانون را بايد کشف کرد. گاهى اوقات کلمات و الفاظ براى بيان آن مغزها و محتواى حقيقىِ قانون کافى نيستند؛ قانون‌شناسى مثل شماها مى‌تواند درک کند که واقعاً قانون چه دارد مى‌گويد. 1370/12/04

به جوسازى‌ها ابداً نبايد اعتناء کرد

نظارت شوراى نگهبان در مسائل انتخابات‌، يکى از مهم‌ترين کارهائى است که انجام مى‌دهد؛ کار بسيار مهمى است، کار بسيار لازمى است. به جوسازى‌هائى که عليه اين کار مى‌شود، ابداً نبايد اعتناء کرد. البته کار را بايد درست انجام داد. به همان اندازه که کار مهم است، به همان اندازه سلامت کار مهم است. يعنى بايد معيارها را درست فهميد، و فقط بر اساس اين معيارها قبول کرد يا رد کرد. از اين معيارها نبايد تخطى شود، کوتاهى هم نبايد بشود، غفلت هم نبايد بشود. 1386/04/20

اگر نظارت شوراى نگهبان نباشد، و اگر تأييد صحت انتخابات‌ به وسيله‌ى شوراى نگهبان انجام نگيرد، اصل اين انتخابات‌ زير سؤال خواهد رفت و اعتبار خود را از دست خواهد داد؛ چه انتخابات‌ مجلس، چه انتخابات‌ خبرگان، چه انتخابات‌ رياست جمهورى، و هر انتخاباتى که نظارت آن بر عهده‌ى شوراى نگهبان است. اين وظايفِ يکى از ديگرى مهم‌تر، همه بر دوش شوراى نگهبان گذاشته شده است. 1386/04/20

در نظارت بر کار ناظران دقت مضاعف داشته‌ باشيد

البته وظيفه‌ى شوراى نگهبان خيلى سنگين است. اين وظيفه را بايد در حدّ مقدور با کمال دقّت و با رعايت حدّ اکثر عدل و انصاف انجام دهد و بر کار نظّار نظارت کند. آنچه که آقايان نظّار انجام مى‌دهند، به نام شوراى نگهبان تمام مى‌شود و از لحاظ مسئوليت الهى هم على‌الظّاهر با مسئوليت بزرگواران اين مجموعه انجام خواهد شد. اين بايد موجب شود که دقّت و توجّه را مضاعف کنيد. 1374/11/14

به اعتراضات قانوني رسيدگي شود

ممکن است کسانى اشکالات و اعتراضاتى را بر مجارى گوناگون امور در انتخابات ثبت کرده باشند و اعتراض داشته باشند، که البته، راه‌هاى قانونى وجود دارد. رسيدگى به اينها حتماً بايد انجام بگيرد... من درخواست ميکنم از آقايان مسئول در وزارت کشور و همچنين در شوراى نگهبان که به اين موارد دقيقاً رسيدگى کنند. اگر چنانچه بعضى از اشکالات مقتضىِ اين هست که پاره‌اى از صندوقها بازشمارى بشود، اشکالى ندارد. حالا مثلاً يک مورد را آقايان ذکر کردند که آن شخص گفته که رأى فلان نامزد اين تعداد است، بعد در شمارش تعداد ديگرى معرفى شده؛ خيلى خوب، کارى ندارد؛ صندوقهاى مورد اشکال را، يا به طور تصادفى تعدادى از صندوقها را بازشمارى کنند؛ خودِ نمايندگان ستادها هم حضور داشته باشند و ببينند، تا اطمينان کامل براى همه حاصل بشود. 1388/03/26

اگر کسانى شبهه دارند و مستنداتى ارائه ميدهند، بايد حتماً رسيدگى بشود؛ البته از مجارى قانونى؛ رسيدگى فقط از مجارى قانونى. بنده زير بار بدعتهاى غيرقانونى نخواهم رفت. امروز اگر چهارچوبهاى قانونى شکسته شد، در آينده هيچ انتخاباتى ديگر مصونيت نخواهد داشت. بالاخره در هر انتخاباتى بعضى برنده‌اند، بعضى برنده نيستند؛ هيچ انتخاباتى ديگر مورد اعتماد قرار نخواهد گرفت و مصونيت پيدا نخواهد کرد. بنابراين همه چيز دنبال بشود، انجام بگيرد، کارهاى درست، بر طبق قانون. اگر واقعاً شبهه‌اى هست، از راه‌هاى قانونى پيگيرى بشود. قانون در اين زمينه کامل است و هيچ اشکالى در قانون نيست. همانطور که حق دادند که نامزدها نظارت کنند، حق دادند که شکايت کنند، حق دادند که بررسى بشود. 1388/03/26

نظارت شوراى نگهبان در مسائل انتخابات‌، يکى از مهم‌ترين کارهائى است که انجام مى‌دهد؛ کار بسيار مهمى است، کار بسيار لازمى است. به جوسازى‌هائى که عليه اين کار مى‌شود، ابداً نبايد اعتناء کرد. البته کار را بايد درست انجام داد. به همان اندازه که کار مهم است، به همان اندازه سلامت کار مهم است. يعنى بايد معيارها را درست فهميد، و فقط بر اساس اين معيارها قبول کرد يا رد کرد. از اين معيارها نبايد تخطى شود، کوتاهى هم نبايد بشود، غفلت هم نبايد بشود.