آثار اهدايي را حفظ و به آيندگان منتقل مي‌کنيم/ تاسيس گالري موزه شخصي در باغ‌موزه هنر ايراني

سيدقاسم ناظمي در گفت‌وگو با خبرنگار شهر درباره ترويج فرهنگ اهدا اظهار داشت: موزه‌ها در دنيا، علاوه بر ارزش‌هاي نمايشگاهي و عرضه آثار، فرصت مغتنمي را نيز براي حفظ آثار فرهنگي و ميراث هنري هر جامعه فراهم مي‌کنند.



وي ادامه داد: طبيعي است که خانه‌هاي کوچک و دفاتر محدود امروز، ‌ظرفيت نگهداري همه آثار هنري‌ يک فرد را ندارند؛ اين در حالي است که هر اثر هنري در کنار ارزش‌هاي مادي، ارزش‌هايي دارد که اگر مراقبت‌هاي علمي و فني از آن‌ها نشود، رفته رفته از دست مي‌روند.



معاون هنري سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران افزود: بسياري از موزه‌ها با شيوه‌هاي مختلفي تلاش مي‌کنند آثار هنري را به شکل امانت‌پذيري يا اهدا، به گنجينه‌هاي خود اضافه کنند و از اين فرصت براي بازديد مردم و مخاطبانشان بهره برند و در اين راستا، در چند ماه اخير يک تلاش طراحي‌شده در مجموعه معاونت هنري سازمان شکل گرفته است.





هنرمندان به موزه‌ها اعتماد کنند

وي توضيح داد: هدف از اين برنامه‌ريزي اين است ‌که مردم به موزه‌هاي ما اعتماد کنند و آثارشان را چه براي نگهداري و چه براي اهدا به ما بسپارند و در همين چند ماه اخير، تعداد مناسبي آثار توسط مردم و گروه‌هاي مختلف به موزه امام علي(ع) تحويل شده و به گنجينه اين موزه اضافه شده است که در ميان آن‌ها هم آثار هنري برجسته وجود دارد و هم آثار متوسط.  

ناظمي يادآور شد: اما هدفي که ما پيگيري مي‌کنيم اين است که بتوانيم اين اعتماد را براي مردم و مخاطبانمان ايجاد کنيم که وقتي موزه کاري را به‌عنوان هبه و شکلي از وقف مي‌پذيرد، اين‌گونه نيست که اين آثار کارکردهاي ديگر پيدا کنند يا احيانا با آثار ديگري معاوضه شوند؛ بلکه در موزه باقي مي‌مانند و از آن‌ها نگهداري مي‌شود.

وي افزود: اقدامات ديگري نيز در اين جهت صورت گرفته است. براي مثال يکي از کارهايي که اميدواريم در ماه‌هاي آتي به سرانجام برسد، راه‌اندازي يک گالري ويژه در باغ موزه هنر ايراني است که به موزه شخصي اختصاص خواهد يافت.



آثار هنري نبايد در خانه‌ها حبس شود

معاون هنري سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران گفت: هدف از اين کار اين است که شهرونداني که آثاري نفيس دارند و مي‌خواهند اين آثار براي مدت محدودي در معرض ديد مردم قرار بگيرد، اين گالري در اختيارشان قرار گيرد و آن شهروند در مدت زمان معيني بتواند اين اموال شخصي‌اش را در آن محل به نمايش بگذارد. در واقع ما تنها فضاي نمايشگاهي براي اين شهروندان که مجموعه‌اي از اثار هنري ارزشمند را در خالنه‌هايشان نگهداري مي‌کنند، فراهم کرده‌ايم و اميدواريم در ماه‌هاي آتي اين گالري موزه شخصي افتتاح شود.

وي توضيح داد: اين کار موجب مي‌شود آثار ارزشمند هنري در گوشه خانه‌ها و انبارهاي شخصي منازل خاک نخورد و در عين اين‌که ما مالکيت حقوقي و حقيقي اين آثار را مي‌پذيريم، در عين حال فرصتي فراهم مي‌کنيم که شهروندان ديگر هم بتوانند حداقل از زيبايي آن اثر در مدتي معين بهره ببرند.





مردم مجموعه‌هاي شخصي‌شان را به ما بسپارند

ناظمي گفت: اميدواريم اين حرکت جديد که در سازمان فرهنگي هنري و معاونت هنري اين سازمان شکل گرفته، ادامه پيدا کند و استقبالي هم که در ماه‌هاي اخير از سوي هنرمندان از اين اقدام شده، نشان مي‌دهد که با وجود ارزش‌هاي مادي آثار هنري،‌ هنرمندان و مردم بي‌رغبت نيستند که مجموعه‌شان را به جايي که به آن اعتماد دارند به امانت بسپارند يا حتي اهدا کنند.

معاون هنري سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران درباره بيمه و حفاظت از اين آثار توضيح داد: طبيعتا موزه‌هي ما از يک ضريب امنيتي خوب برخوردارند. اگر هم احيانا قرار باشد آثاري در اين گالري موزه شخصي به نمايش دربيايند که ارزش مادي خيلي بالا داشته باشند و نيازمند بيمه يا ترتيبات امنيت ديگري باشد، قطعا پيش‌بيني خواهد شد.

وي درباره مساحت اين گالري موزه شخصي گفت: اين گالري که در عمارت باغ موزه هنر ايراني در حال تاسيس است، نزديک به 200 مترمربع مساحت دارد و با توجه به امکانات و ملحقاتي که در کنارش وجود دارد، در مواقعي که ضرورت داشته باشد مي‌توانيم از اين ملحقات که کاربري‌هاي ديگري دارند، به‌صورت کمکي استفاده کنيم.   

ناظمي افزود: تفاوت چنين نمايشگاهي با يک نمايشگاه هنري اين است که شما در يک نمايشگاه هنري فقط شاهد نمايش آثار يک هنرمنديد؛ ولي در اين‌جا اگر شهروندي در خانه‌اش آثاري دارد که براي مثال مربوط به دوره قاجار است، حتي آثاري مثل ميز، صندلي، تابلوي نقاشي، ‌قلمدان يا تابلوي خوشنويسي، مي‌تواند همه را در کنار هم به نمايش بگذارد. همانند يک کشکول که مي‌توان هر اثر ارزشمند هنري و تاريخي را در آن به نمايش گذاشت.

معاون هنري سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران همچنين گفت: براي نمونه، ما به خانه مرحوم دکتر حبيبي دسترسي نداريم؛ ولي من مي‌دانم که ايشان آثار نفيسي از فرهنگ و هنر ايران و جهان را در اختيار داشته و سال‌ها دنبال اين بوده‌اند که موزه‌اي را به نام خودشان راه‌اندازي کند که گويا شهرداري تهران مقدمات اين کار را فراهم کرده و شايد اين موزه در سال‌هاي بعد راه بيفتد. ‌ولي اگر براي ايشان در قيد حياتشان چنين فرصتي فراهم مي‌شد، همه مي‌توانستند اين آثار را ببينند؛‌ درحالي‌که امروز قطعا همه ما نمي‌توانيم به خانه دکتر حبيبي برويم.



وي اظهار داشت: لازمه ترويج فرهنگ اهدا اين است که بين صاحبان اثر و محل تحويل‌گيرنده، اعتماد متقابلي شکل گيرد و خيال هنرمند راحت باشد که وقتي اثرش را اهدا مي‌کند، خوب از آن نگهداري مي‌شود، ارزش‌هايش حفظ مي‌شود و به‌نحوي به آيندگان منتقل مي‌شود.





هنرمندان به موزه امام علي(ع) اعتماد دارند

ناظمي افزود: درباره موزه شخصي نگاه ما فقط مختص به هنرمندان نيست؛ زيرا امکان دارد شهروندان غيرهنرمند نيز آثاري داشته باشند که ديدنشان براي مردم جذاب باشد. درباره اهداي اثر به موزه نيز شاهديم که هنرمنداني در ماه‌هاي اخير آثارشان را به موزه‌اي که چنين گنجينه‌ ارزشمندي دارد اهدا کرده‌اند، و اين يعني اعتماد مورد نظر شکل گرفته است.

وي يادآور شد: در اين مدت مجموعه‌داران و هنرمنداني آثارشان را به موزه امام علي(ع) اهدا کرده‌اند. براي نمونه نصراله افجه‌اي همزمان با برپايي سالروز تولدش در موزه امام علي(ع) و داوود نيک‌نام همزمان با برپايي آيين تجليل از نگارخانه‌هاي سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران آثارشان را به موزه اهدا کردند. پيش از اين نيز يک تابلو فرش از طرف عباس طاهريان و يک جلد لاکي دوره قاجار از طرف نصراله آقاجان به موزه اهدا شده است.