ميدان شوش زخمي بر چهره تهران

به گزارش شهر به نقل از روابط عمومي سازمان زيباسازي شهر تهران، طرح ارتقا ميدان شوش در کميته تخصصي طرح ارتقا کيفي ميادين تهران با حضور اساتيد صاحب نام دانشگاهي، برخي از مسوولان سازمان زيباسازي، نمايندگان دستگاه ها و نهادهاي مرتبط با اين موضوع و مشاوران طرح بررسي شد.

در ابتداي اين جلسه نماينده مشاور طرح با تشريح نحوه عملکرد خود در بررسي طرح و پيشنهاد طرح هاي مختلف براي اين ميدان، در مورد چشم انداز نهايي طرح توضيحاتي براي حاضران ارائه کرد.

بنا بر گفته مشاور طرح، ميدان شوش داراي معضلات و مشکلات فراواني است که در بررسي هاي به عمل آمده، عمده ترين اين مشکلات مربوط به معضلات فرهنگي و اجتماعي در اين منطقه مي شود.

مطالعات اجتماعي - اقتصادي، تاريخي، زيست محيطي، سيما و منظر شهري، ساختار کالبدي و سازمان فضايي و فعاليت و کاربري هاي اين ميدان از جمله موارد تاکيد مشاوران طرح در ارائه طرح نهايي بوده است.

معضلات فرهنگي و اجتماعي دغدغه اصلي ساماندهي ميدان شوش است

در ادامه اين نشست، پس از پايان توضيحات مشاور طرح، اساتيد حاضر در جلسه با طرح پرسش هايي نسبت به طرح نهايي مشاور ابهاماتي را مطرح کردند.

مهاجري، جامعه شناس شهري و استاد دانشگاه، با بيان اينکه، دغدغه اصلي در اين ميدان دغدغه فرهنگي و اجتماعي است، گفت: نبايد فکر کنيم متغيرها در اين ميدان ثابت مي ماند و همه امور به راحتي با ما همراهي و همکاري مي کنند تا به آنچه در طرح ها و نقشه هاي طراحي شده؛ برسيم.

وي با تاکيد بر اينکه بايد در طراحي نهايي، طرح هاي فرادست را هم در نظر بگيريم، ادامه داد: موضوع بايد فرموله شود و از نگاه ساده انگارانه به مساله که اينجا محيط آرامي است، دست برداريم.

اين استاد دانشگاه افزود: خواهش مي کنم براي اين طرح پيوست اجتماعي انجام شود. اين ميدان دستخوش ناهنجاري هاي اجتماعي بسياري است که بايد پيامدهاي اجتماعي و فرهنگي آن برآورد شود.

وي در پيشنهادي به مشاور طرح گفت: بايد شرايطي که دست به دست هم داده اند تا چنين معضلاتي به وجود آمده باشد را شناسايي کنيم تا بتوان به آنچه مد نظر مشاور است، دست پيدا کرد.

شوش فعلي در ذهن مخاطبان فعلي جايي دارد يا نه؟

در ادامه، دکتر دانشپور از ديگر اساتيد حاضر در اين نشست، از مشاور خواست درباره واژه نظرسنجي دقت بيشتري شود.

وي در اين باره گفت: کساني که در اين محدوده زندگي، رفت و آمد يا کار مي کنند، مجموعه اي از مطالبات را دارند که مي تواند راه حل هاي بسياري براي حل معضلات درپي داشته باشد.

وي در ادامه افزود: مشاور در طرحش از معلول ها صحبت کرده ولي به علت ها اشاره نکرده است. شايد اين محدوده را از نظر اندازه بتوان در مقياس محدود در نظر گرفت،اما نبايد نقش آن را در مقياس شهري و فرامنطقه اي ناديده گرفت.

دکتر دانشپور با بيان اينکه، وقتي به تصوير ذهني اشاره مي شود بايد ببينيم شوش فعلي در ذهن مخاطبان فعلي جايي دارد يا نه، گفت: اين گشترش فيزيکي بي اندازه رنگ باخته و اين تصوير ذهني نياز به کنترل دارد. بايد ببينيم در ارزيابي مشاور از طرح آيا مردم هم حضور و نقش داشته اند يا نه؟ چون تشخص اين ميدان به دليل غلبه پياده است.

پرداختن به موضوع شوش هميشه به بعد موکول شده است

دکتر اسکندر مختاري، مشاور عالي سازمان زيباسازي شهر تهران و استاد دانشگاه نيز با تاکيد بر معضلات اجتماعي و فرهنگي ميدان شوش، گفت: ميدان شوش از ابتدا تاريخ خودش را بد آغاز کرده و بد هم ادامه مي دهد، به قدري که در فرهنگ تهراني ها، شوش مترادف است با يک معناي بد از معاني شهري که اين تصوير هيچ گاه اجازه نداده ظرفيت هاي بالاي اين محدوده بروز کند.

وي ادامه داد: بزرگ ترين ظرفيت آن ارتباط آن با ساختار تاريخي تهران است. اين ميدان بخش جدانشدني از ساختار تاريخي تهران است که دروازه دوم عبدالعظيم را به دروازه اول متصل مي کرده است.

مختاري با بيان اينکه اگر بتوانيم ساختار تاريخي تهران را از مهم ترين دروازه آن يعني ري تقويت کنيم، شوش را مي توان به جايگاه بهتري رساند، گفت: اين پيوند بايد مطالعه شود تا بتوانيم بين شوش و شهر کهن تهران ارتباط تعريف کنيم.

خاصيت بيرون دروازه بودن،حضور گورستان قبرآقا، وجود سنگفروشي هايي که سنگ قبور مردگان را تهيه مي کرده و گودبرداري هاي انجام شده مواردي بودند که به اعتقاد مختاري باعث تبديل اين منطقه به يک محدوده حاشيه نشين در شهر تهران شده است.

وي با اشاره به تاريخ ايجاد اين ميدان و دليل انزواي آن، گفت: در طرح سال 1309 اينجا به عنوان ميدان ديده شده بود ولي به آن دست زده نشد. در عکس هوايي سال 1319 اينجا يک تپه ماهور است که باز هم به آن دست نخورده است. طرح هاي اين ميدان به بعد از 1320 برمي گردد و حتي ساختمان هايي که در آن شکل گرفته بعد از اين تاريخ است.

به گفته اين استاد دانشگاه، هرچند تهران از نظر فيزيکي و کالبدي گسترش پيدا کرده، ولي اين ميدان همچنان بيرون از تهران به نظر مي رسد.

دکتر مختاري در پايان با بيان اينکه علاوه بر موضوعات فرهنگي و اجتماعي، کيفيت فضا هم در اين منطقه مهم است، ادامه داد: ساختمان سي تي سنتر در اين منطقه به فضاي شهري آن سايه انداخته و کيفيت زندگي و فضاي مطلوب در اين محدوده را تهديد مي کند.

شوش معروف ترين پايتخت در ادبيات جهان

دکتر تکميل همايون، استاد دانشگاه از ديگر حاضران در اين نشست، با اشاره به وجه تسميه ميادين تهران، گفت: ما ميدان هايي در تهران داريم که هرکدام داراي وجه تسميه خاص هستند. مثلا ميدان توپخانه که پايگاه نظامي بوده است.بايد ببينيم ايم ميدان چرا شوش ناميده شده است؟

به گفته اين استاد دانشگاه، شوش معروف ترين پايتختي است که درادبيات جهان آمده است که حتي در تورات هم به آن اشاره شده است.

وي ادامه داد: در سال 1309 يا 1316 بود که حفاري هايي در شوش و چغارزنبيل انجام شد که براي زنده نگه داشتن نام اين شهرها محلي را در نزديکي ميدان راه آهن به نام شوش نام گذاري کردند.

تکميل همايون با اشاره به نظرات مشاور طرح درباره تاريخ اين منطقه افزود: به رغم استدلال مشاور اين منطقه پر از خاطره است چراکه در قديم براي رفتن به عبدالعظيم، ورامين و بي بي شهربانو از اين ميدان عبور مي کردند.

به گفته وي، کاروانسراهاي متعددي که در آنجا بود مکان هاي مبادلاتي محسوب مي شدند و کمي پايين تر از ميدان شوش کوره پزخانه هايي بود که نتيجه آن گودي هايي است که ديده مي شود.

تکميل همايون با بيان اينکه اگر بخواهيم اين ميدان را کمي رسمي تر ببينيم، سر قبر آقا پر از معني است، ادامه داد: داستان تغيير مذهب يکي از خاخام هاي معروف يهودي در اين منطقه و تشرف او به دين اسلام در اين منطقه اتفاق افتاده است. از سوي ديگر اقامت طيب در آنجا و تکيه ها و مساجد موجود در آن نشانه هاي تاريخي اين محدوده است.

مسقف کردن ميدان شوش دليلي بر نا امني بيشتر است

در حال حاضر 30 ميدان از ميادين اصلي تهران در حال مطالعه و پيشنهاد طرح توسط مشاوران مختلف براي ارتقا کيفيت زندگي در آنهاست.

دکتر پاکزاد از ديگر اساتيد حاضر در اين جلسه با بيان اين مطلب ادامه داد: مشاوران طرح ها به صورت دقيق تر مسائلي را مي بيند که اگر همکاري از سوي دستگاه ها و نهادهاي اجرايي مثل شهرداري براي دادن اطلاعات مورد نياز مشاور انجام شود، اين کار بهتر انجام مي شود.

وي پس از پايان سخنان مشاور طرح با وجه به توضيحات ارائه شده، گفت: بزرگ ترين حسن اين طرح اين است که مشاور اين فلکه را تبديل به چهار راه کرده و تقاطع کرده است.

دکتر پاکزاد ادامه داد: در بحث محصورين ميدان، اين ميدان خيلي کوچکتر از ميدان امام حسين نيست. اگر به اين ميدان توجه کرده باشيم از وقتي پياده راه شده است بزرگتر به نظر مي رسد. بحث محصوريت هنوز زود است بايد ببينينم در اطراف آن چه اتفاقي قرار است بيفتد تادرباره محصوريت آن بحث کنيم.

به اعتقاد اين استاد دانشگاه، مشاور طرح درباره فعاليت ها کمتر صحبت کرده و بيشتر به کاربري ها پرداخته است که توجه به کاربري هاي مکمل از ضروريات اين طرح است.

وي با بيان اينکه، حياط شهري براي اين منطقه کمي شوخي به نظر مي رسد، ادامه داد: مسقف کردن بخشي از ميدان خود دليلي براي ايجاد ناامني هاي اجتماعي و ناهنجاري هاي فرهنگي خواهد شد.

پاکزاد در پايان گفت: براي ساماندهي همه اين 30 ميدان هزينه هاي هنگفتي لازم است که نمي توان خيلي آرماني طرح ها را طراحي کرد و بايد کمي با تخفيف به طراحي ها نگاه کنيم.

در پايان اين نشست تخصصي، مشاوران طرح پس از شنيدن نظرات اساتيد حاضر، به سوالات عنوان شده از سوي آنها پاسخ دادند.