چگونه و چرا انتخابات به مرحله دوم مي‌رسد؟

به گزارش شهر،  تعدد نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري در اين دوره و رقابت تقريبا نزديک آن‌ها با يکديگر احتمال کشيده شدن انتخابات به مرحله دوم را تقويت کرده است. اين اتفاق اگر رخ دهد، دومين بار در تاريخ جمهوري اسلامي است که انتخابات رياست جمهوري، دو مرحله اي مي شود. اولين بار اين اتفاق در انتخابات سال 84 رخ داد. انتخاباتي که در مرحله اول آن اکبر هاشمي رفسنجاني با 21 درصد آرا و محمود احمدي نژاد با 19 و نيم درصد آرا به مرحله دوم راه يافته و نهايتا در سوم تير آن سال، احمدي نژاد پيروز انتخابات شد. آن انتخابات هم مثل امروز با تعدد کانديداها همراه بود. در واقع به غير از احمدي نژاد و هاشمي رفسنجاني، در آن انتخابات محمد باقر قاليباف، علي لاريجاني، محسن مهرعليزاده، مهدي کروبي، و مصطفي معين هم حضور داشتند.

براساس قانون انتخابات، انتخابات رياست جمهوري با کسب اکثريت مطلق آرا است. ماده 13 قانون انتخابات تاکيد دارد که نامزد پيروز بايد اکثريت مطلق آرا را به دست آورد و چنانچه در مرحله اول براي هيچيک از دواطلبان اکثريت مطلق حاصل نشد، انتخابات دو مرحله اي خواهد شد بدين معني که دو نامزدي که بيشترين آرا در مرحله اول داشته اند در انتخابات مرحله دوم شرکت مي کنند.اکثريت مطلق يا اکثريت تام از نظر لغوي به معناي «نصف بعلاوه يک يا تعداد آرايي که لااقل مساوي نصف به علاوه يک باشد» آمده است. در اصطلاح حقوقي نيز همانند معناي لغوي اکثريت مطلق به نصف بعلاوه يک کل نفوس يک گروه (اعم از حاضرين و غايبين) معنا شده است. در قوانين معتبر و جاري کشور تنها تعريفي که به صراحت از اکثريت مطلق مشاهده مي‌شود، تعريفي است که قانونگذار در قانون آئين نامه داخلي مجلس شواري اسلامي مصوب 1379 از اين تأسيس حقوقي به دست داده است. ماده 96 قانون مزبور پس بيان نصاب رسميت جلسات مقرر مي‌دارد «… اکثريت مطلق وقتي حاصل مي‌شود که بيش از نصف نمايندگان حاضر، رأي مثبت دهند…»
به اين ترتيب براي پيروزي يک نامزد در مرحله اول انتخابات، کسب بيش از 50 درصد آرا لازم است. در انتخابات هاي پيش از سال 84 که تک مرحله اي برگزار شد، نامزدها معمولا بيشتر از 60 درصد آرا را کسب کرده اند. در انتخابات سال 80 که از قضا آن دوره هم با تعدد نامزدها- 10 نامزد-مواجه بوديم، سيد محمد خاتمي 90/76 درصد آرا را کسب کرده بود. در سال 76 هم خاتمي در رقابت با علي اکبر ناطق نوري 90/69 درصد آرا را کسب کرد. سال 72 و 68 هاشمي رفسنجاني به ترتيب 63 و 94 درصد آرا را کسب کرد. در سال هاي 64 و 60 هم آيت الله العظمي خامنه اي به ترتيب 85 و 95 درصد آرا را کسب کردند. پيش از آن در سال 60 ، شهيد رجايي با کسب 90 درصد آرا پيروز انتخابات شده بود و قبل تر و در اولين انتخابات نيز بني صدر با 76 درصد آرا پيروز انتخابات شده بود. براساس نظرسنجي هاي معتبر صورت گرفته مي توان حدس زد که انتخابات اين دوره به مرحله دوم مي کشد. نظرسنجي يك نهاد رسانه اي-فرهنگي بعد از انصراف غلامعلي حدادعادل به نفع اصولگرايان و كناره گيري عارف به نفع حسن روحاني حاكي از آن است كه محمدباقر قاليباف همچنان در صدر و حسن روحاني با سرعت قابل ملاحظه اي در حال رشد و صعود است. ولايتي همچنان روند نزولي دارد. محسن رضائي وسعيد جليلي نيز در جاي خود مستقرند و ثابت. مطابق اين نظر سنجي در استان تهران وضعيت اقبال مردم به کانديداهابدين شرح است. محمدباقر قاليباف ?? درصد، حسن روحاني ?? درصد، سعيد جليلي ?? درصد، علي اكبر ولايتي ?.? درصد و محسن رضائي ?.? درصد و غرضي ? درصد. باقي نيز هنوز تصميم نگرفته اند. اما در سراسر كشور قدري متفاوت است. بر اساس يك نظرسنجي قابل اعتناي نهاد نظارتي محمدباقر قاليباف ??.? درصد، حسن روحاني ??.? درصد، سعيد جليلي??.? درصد، محسن رضائي ??.? درصد و علي اكبر ولايتي ?.? درصد نظر ها را به خود اختصاص داده اند. به اين ترتيب روحاني و قاليباف مطابق اين نظرسنجي ها به دور دوم مي روند. براساس ماده 67 قانون انتخابات فعاليت انتخاباتي در مرحله دوم از تاريخ اعلام رسمي نتايج قطعي آراي مرحله اول شروع و تا 24 ساعت قبل از اخذ راي مرحله دوم ادامه خواهد يافت. در صورتي که انتخابات به مرحله دوم بکشد طبق قانون انتخابات مرحله دوم بايد در جمعه هفته بعد انجام شود. در اين صورت احتمالا 31 خرداد ماه نيز يک انتخابات ديگر خواهيم داشت.

|مهر|