يارانه‌‌ها در دولت روحاني چه مي‌شوند؟/تلاش براي کاهش تحريم‌ها

به گزارش خبرنگار شهر، محمدباقر نوبخت ديشب در برنامه زنده تلويزيوني پايش در مورد برنامه هاي اقتصادي حسن روحاني رئيس جمهور منتخب مردم در يازدهمين دوره انتخابات رياست جمهوري گفت: در طرح هدفمندي يارانه ها براساس ماده 7 قانون مربوطه دولت مجاز است که تا 50 درصد درآمد ناشي از کاهش يارانه ها را به نسبت درآمد خانوارها بين سرپرستان خانوارها تقسيم کند.

مشاور اقتصادي روحاني با اشاره به پرداختن يکسان يارانه هاي نقدي بين اقشار فقير و غني و پردرآمد و کم درآمد که ممکن است حتي برخي از آنها نيازي به يارانه هاي نقدي نداشته باشند، تصريح کرد: متاسفانه در حال حاضر افرادي هستند که فاقد هر گونه درآمدي مي باشند. طبق آمار رسمي اعلام شده توسط مرکز آمار در حال حاضر بيش از 3.5 ميليون نفر بيکار در کشور وجود دارد که با درآمد سفر زندگي مي کنند. براساس تعاريف مربوط به بيکاري، اگر اين افراد حتي يک ساعت در هفته بدون مزد کار نکرده باشند بيکار محسوب مي شوند که البته با اين تعريف سختگيرانه باز هم 3.5 ميليون نفر در بيکار در کشور وجود دارد.

وي با بيان اينکه اين افراد همان 45500 تومان يارانه نقدي را مانند بقيه دريافت مي کنند، گفت: اين در حالي است که افراد ثروتمند نيز به همان نسبت اين مبلغ را دريافت مي کند. در عين حال، بايد گفت که اين افراد ثروتمند نيازي به اين يارانه نقدي ندارند بلکه آنها نيازمند امنيت سرمايه گذاري هستند. بر اين اساس است که بايد حتماً عدالت را برقرار کنيم و اين به معناي برقراري مساوات نيست.

نوبخت گفت: عدالت حکم مي کند با همان چشمي که به افراد فاقد درآمد نگاه مي کنيم، به افراد غني نگاه نکنيم. 3.5 ميليون نفر مذکور تنها نيم درصد يک دهک جامعه را تشکيل مي دهند، بنابراين اگر به دو دهک ثروتمند يارانه نقدي ندهيم و اين پرداخت به نوع ديگري باشد، يارانه نقدي 3.5 ميليون نفر بيکار 4 برابر خواهد شد؛ بنابراين با اجراي چنين برنامه اي عدالت بهتر برقرار مي شود.

نحوه تشخيص فقرا و اغنيا

وي در مورد نحوه تشخيص افراد غني و فقير گفت: تا حد قابل توجهي مي توان افراد فقير و غني را از يکديگر تشخيص داد، کار خوشه بندي ها نيز قبلاً انجام شده که مي تواند بر اين امر کمک کند در راهبرد بازتوزيع، توزيع عادلانه ثروت ملي در دستور کار قرار مي گيرد.

به گفته وي، روحاني از نخستين روزهاي آغاز کار خود يک بانک اطلاعاتي کامل در اين زمينه خواهد داشت و اين موضوع در دستور کار جدي قرار دارد، در غير اين صورت تخصيص بهينه منابع نخواهيم داشت و محرومين از اين موقعيت محروم خواهند شد.

مشاور اقتصادي روحاني در پاسخ به سئوال برنامه پايش مبني بر اينکه از بين سه گزينه اجراي صحيح اصل 44، بهبود محيط کسب و کار و بهبود معيشت عمومي کدام يک بايد در راس برنامه هاي اقتصادي رئيس جمهور منتخب قرار گيرد، گفت: شايد بين اين سه گزينه تفاوتي نباشد و آنها لازم و ملزوم يکديگرند.

دو اقدام براي بهبود معيشت مردم

وي با بيان اينکه براي بهبود معيشت مردم بايد دو اقدام صورت گيرد، تصريح کرد: بايد به اين موضوع توجه کرد که اين آغاز کار دولت يازدهم است که در سال 92 و پايان دوره کار دولت در سال 96 وضعيت معيشت مردم چگونه بهبود يافته است که بر اين اساس دو رخداد انتظار مي رود.

نوبخت ادامه داد: هر خانوار ايراني بايد احساس کند که قدرت خريدش هر سال نسبت به سال بعد از آن افزايش يافته است. البته اين به معناي افزايش دستمزدها نيست. اگر تورم به عنوان مثال 300 درصد افزايش پيدا کند اين امر باعث کاهش قدرت خريد مردم مي شود. در کنار اين وضعيت ارزش پول ملي در کمتر از يک سال به يک سوم تحليل يافته است، اين در حالي است که فرزندان برخي از خانوارهاي ايراني براي تحصيل در خارج از کشور زندگي مي کنند که خانواده هاي آنها مجبور هستند براي تعيين هزينه تحصيل آنها سه برابر از نظر ارزي پول بپردازند.

وي با اشاره به اينکه در حال حاضر مردم در خريد از بازار با احساس کمبود مواجه مي شوند، گفت: بايد کاري کنيم که قدرت خردي در سال 92 نسبت به سال 91 افزايش بيايد. براساس آخرين گزارش هاي بانک مرکزي قدرت خريد مردم در سال 90 (کارگران و کارمندان) به شدت کاهش يافته، حتي اگر حقوق ثابت آنها افزايش يافته باشد قدرت خريدشان کاهش يافته است.

به گفته مشاور اقتصادي روحاني، در سال 90 با اجراي هدفمندي يارانه ها اندکي وضعيت دهک هاي پايين بهبود يافت اما به همان نسبت وضعيت ثروتمندان نيز بهتر شد که اين موضوع به قيمت فشار به دهکهاي پايين بوده و دهک هاي فقير را فقيرتر و اغنيا را غني تر کرده است.

وي اعلام کرد: در تلاشيم که فاصله و شکاف درآمدي مصرفي دهکهاي بالا و پايين را کاهش دهيم و اين امر تحصيل نمي شود؛ مگر با اجراي راهبرد افزايش ثروت ملي و توزيع عادلانه ثروت ملي.

نوبخت با اشاره به اينکه 3.5 ميليون نفر بيکار آماده به کار هستند اما دولت ابزار کار در اختيار آنها قرار نمي دهد، گفت: کمک هاي مستقيم و غيرمستقيم از محل توزيع ثروت ملي بايد به اين افراد ارايه شود.

برنامه هاي 3 گانه

وي با بيان اينکه سه نوع برنامه براي دوره سال هاي 92 تا 96 در نظر گرفته ايم، گفت: يکي از اين برنامه ها برنامه خوشبينانه است. مردم انتظار دارند با اين انتخاب خود دکتر روحاني بتواند از مزيت ها و توانايي هاي خود در عرصه بين المللي و ديپلماسي سياسي خود در کنار ساير مزيت ها استفاده کند تا بتواند تحريم هاي ظالمانه اي که حتي با عرف هاي بين المللي نيز در تضاد است را از طريق مذاکره تقليل دهد تا در نهايت بتوانيم تهديدها و تحريم ها را کاهش و گشايش هايي را ايجاد کنيم اما اين موضوع به منزله اين نيست که از اهداف ملي خود عبور کنيم.

مشاور اقتصادي روحاني با اشاره به ماموريت هاي روحاني در سال هايي که پرونده مذاکرات هسته اي ايران در دست وي بود، گفت: در آن سال ها نيز روحاني ماموريت داشت و در تلاش بود که پرونده به شوراي امنيت نرود تا قطعنامه اي بر عليه کشور ما صادر نشود.

وي با اشاره به ابراز نشاط و شادماني مردم که به استقبال روحاني رفته اند و اين غير از رايي بود که به وي دادند، اظهارداشت: شرايط مهيا است و روحاني با اعتقادي که به نشاط مردم دارد، نهايت استفاده را خواهد کرد تا تحريم ها را کاهش دهد، بنابراين مي توانيم انتظار بهبود تحريم ها را داشته باشيم. مي توان نگراني هاي جهانيان را با کليد تدبير و حوصله باز کرد.

وي در بخش ديگري از صحبت هاي خود در پاسخ به سوالات بينندگان برنامه پايش در مورد تعيين کابينه گفت: روحاني از صبح ديروز در دفتر کار خود مشغول تدوين چنين برنامه اي بوده و وعده کرده ايم که شايسته ها را انتخاب کنيم.

نحوه حضور عارف و نوبخت در دولت يازدهم

نوبخت در مورد پست خود در کابينه روحاني عنوان کرد: من در حال حاضر معاون پژوهش هاي اقتصادي مرکز استراتژيک مجمع تشخيص مصلحت هستم و در دانشگاه نيز مشغول به تدريس مي باشم. البته در مقطعي توفيق داشتم با جمعي در اقتصاددانان براي رفع مشکلات کشور اقداماتي را انجام دهد ولي به هر حال اين امر به منزله اين نيست که پست خاصي در دولت يازدهم داشته باشم. در حال حاضر به همان کار معلمي ادامه خواهم داد با اين وجود همانند همان پاسخ هايي که کانديداهاي رياست جمهور پيش از کانديد شدن به سئوالات خبرنگاران مي دادند مبني بر اين که آيا براي دوره يازدهم انتخابات رياست جمهوري کانديد خواهيد شد يا خير؟ بايد بگويم که هنوز تصميم قطعي براي حضور در دولت يازدهم نگرفته ام.

وي در پاسخ به سئوال ديگري مبني بر اينکه آيا از محمدرضا عارف کانديداي ديگر رياست جمهوري در دولت يازدهم توسط روحاني استفاده خواهد شد يا خير؟ گفت: دکتر عارف شخصيت فرهيخته اي براي ملت ايران است. اميد فراواني داريم که بتوانيم از توانايي هاي وي استفاده کنيم. روحاني قصد ندارد از يک حزب يا جريان خاص استفاده کند بلکه از اصلاح طلبان و اصولگرايان معتدل و افراد ميانه رو و اعتدال گرا استفاده و يا ممکن است حتي از هيچ يک از اين افراد استفاده نکنند و از افرادي استفاده کند که سياسي نباشند اما به هر حال بايد بين اين افراد هماهنگي ايجاد شود. وقت خدمت رساني را به دعواهاي داخلي نخواهيم داد.

وي ادامه داد: ما قصد درگيري شدن و دعوا کردن با سايرين را نداريم و از همه در اين مجموع براي خدمت به ايران استفاده خواهيم کرد، در غير اين صورت اساس مي کنيم پاسخ اين همه احساسات مردم را نداده ايم و روحاني خود را براي تمام اين ها آماده کرده است. به گفته نوبخت، با علي طيب نيا مشاور اقتصادي عارف هم براي همکاري اعلام آمادگي شده است.

مشاور اقتصادي روحاني، دو برنامه ديگر روحاني را واقع بينانه و بدبينانه ذکر کرد و گفت: البته انتظار نداريم که برنامه بدبينانه اجرايي شود و چنين برنامه اي را آماده کرده ايم.

وي در مورد تورم و تاثير آن در زندگي مردم گفت: تورم نه تنها در زندگي خانوارها و معيشت آنها تاثير دارد بلکه مي تواند به ارزش پول ملي، ثبات و امنيت اقتصادي، بهبود فضاي کسب و کار و بهبود اشتغال تاثير داشته باشد. راههاي مهار تورم همان راههايي است که تورم به جامعه تزريق مي شود و بايد مسدود شود. تورم افزايش قيمت کالاها به صورت قابل ملاحظه در يک دوره نسبتاً کوتاه است. اين پديده در بازار کالا اتفاق مي افتد، زماني که عرضه تقاضا نامتوازن شود قيمت ها بالا مي رود. زماني که تقاضا بر عرضه فزوني يابد قيمت ها افزايش مي بايد. رايج ترين راه هايي که باعث مي شود تقاضا بيشتر از عرضه شود نقدينگي است.

نوبخت ادامه داد: رابطه مستقيمي بين تورم و نقدينگي وجود دارد و بايد نقدينگي کنترل شود. بر اساس برنامه چهارم مناسب ترين رشد براي نقدينگي 20 درصد است. رشد اقتصادي از طريق توليد ايجاد مي شود گرچه رشد اقتصادي بر اساس برنامه هاي اقتصادي 8 درصد در نظر گرفته شده است اما کارشناسان مي گويند که در حال حاضر رشد اقتصادي منفي است ولي به هر حال بايد سعي کنيم که به توليد رشد دهيم تا به عرضه منجر شود. تا در نهايت برابري در عرضه و تقاضا ايجاد گردد. در اين حالت نبايد از طريق واردات عمل کرد زيرا اين امر به معناي ايجاد کار براي کارگران چيني و باغداران آرژانتيني است.

نوبخت با تاکيد بر اينکه سياست هاي پول و مالي بايد به گونه اي مناسب تدوين شوند گفت: با اجراي طرح هدفمندي يارانه ها قيمت هاي برخي حامل هاي انرژي و آب افزايش يافته است و اين در حالي است که توليد کننده ها از همين منابع استفاده مي کنند.

وي در پاسخ به اين سئوال که آيا به اجراي توليد کنترل ها اعتقاد داريد؟ گفت: هم بله و هم خير. قيمت ها را عرضه و تقاضا مشخص مي کند، البته وظيفه دولت حمايت از ملت است، البته نه به صورت دستوري که مثلاً نرخ تورم 5 درصد شود، زيرا بازار کار خود را به پيش مي برد.

اجراي طرح هاي نيمه تمام

وي در بخش ديگري از صحبت هاي خود در مورد بهبود فضاي کسب و کار عنوان کرد: برخي از مراکز که رتبه بندي بهبود فضاي کسب و کار را انجام مي دهند تعريف ويژه اي دارند و مولفه هاي ويژه اي را براي آن در نظر مي گيرند. در حال حاضر در کشور 450 هزار ميليارد تومان نقدينگي در دست بخش خصوصي است که مي تواند به سمت تقاضا و يا عرضه حرکت کند. اگر به سمت تقاضا برود افراد مي توانند اين پول را وارد بازارهاي ارز و سکه کنند که باعث ايجاد تقاضا و افزايش قيمت مي شود. بخشي از افزايش قيمت ها در اين بازارها در سال گذشته ناشي از اين امر بود اما اگر همين نقدينگي به سمت توليد برود باعث مهار تورم خواهد شد زيرا باعث توليد مي شود.

مشاور اقتصادي روحاني گفت: اگر به قصد گراني کالاها احتکار شوند، در يکي دو ماه بعد از آن تورم ايجاد مي شود. اگر 10 مولفه بهبود فضاي کسب و کار با مشکلاتي مواجه شود کسب و کار مي خوابد.

وي در بخش ديگري از صحبت هاي خود از تلاش براي ارايه لوايح بودجه تا 15 آذرماه هر سال به مجلس و اجراي طرح هاي نيمه تمام خبر داد و گفت: سازمان مديريت بايد توجيه فني و اقتصادي طرح ها را بررسي کند، اين در حالي است که روحاني مصمم به احيا و بازسازي سازمان مديريت براي تخصيص بهينه منابع است.