استاد علامه آيت الله عزيز الله عطاردي (1307- قوچان) يکي از محققان برجسته شيعي است كه آثارش از ويژگي‌هاي منحصر به فردي برخوردار است. استاد تمامي فعاليت‌هاي گهربار و پر اثرش را به تنهايي و بدون مساعدت ديگران به انجام رسانده و ازاو به عنوان انساني سخت‌کوش درعرصه دانش نام برده مي‌شود. خبرگزاري «شهر» با ايشان درباره فعاليت‌ها و نگارش آثار ارزشمندشان گفت‌وگويي تفصيلي انجام داده كه اين گفت‌وگو از امروز در چند بخش تقديم مخاطبان خواهد شد.
استاد علامه آيت الله عزيز الله عطاردي در بخشي از زندگينامه خود كه در مجلدي با عنوان «روايت عشق» توسط انتشارات عطارد نيز منتشر شده،آورده است:
براساس شناسنامه من روز پنجم آذرماه سال 1307 در قلعه آقابگلر متولد شده‌ام، پدرم محمد عطاري از عشيره حمزكي و مادرم بانو شيرين از عشيره بادلي بودند و هر دو به زبان كرمانجي سخن مي‌گفتند.
از كودكي و خردسالي عشق به كتاب خواندن و مطالعه داشتم و همواره با كتاب مانوس بودم، در آن ايام كه مقارن با سال 1312 شمسي بودم من كودكي چهار ساله بودم و در مكتب خانه‌هاي سنتي نزد معلم روحاني دهكده درس مي خواندم.
پدر و مادر و خويشاوندان و اهل آبادي و معلم مرا با اين خصوصيات مي‌شناختند، مرا در كودكي كه چهار سال داشتم در مكتب گذاشتند و تا سنين دوازده سالگي در مكتب نزد معلمان به تحصيل مشغول بودم، صبح و عصر به مكتب مي‌رفتم و نزدم علم درس مي‌خواندم.
شب هنگام در منزل هم پيوسته كتاب مي‌خواندم و تمام اوقات مرا مطالعه و خواندن كتاب فراگرفته بود، درست به خاطر دارم مادرم كه خداوند او را رحمت كند و با حضرت زهراي اطهر سلام‌ا... عليها محشور گرداند مكرر مي‌آمد و كتاب را از من مي‌گرفت.
مادرم در هفتاد سال پيش گفت: تو با اين عشق و علاقه‌اي كه به كتاب داري «آخر ديوانه مي‌شوي» آري؛من از روزي كه به مكتب رفتم و با كتاب آشنا شدم مطالعه را رها نكردم و روز به روز اين عشق و علاقه افزوده گشت.
من همه كتاب‌هايي را كه پدرم براي من خريدار كرده بود،خواندم و بعد به شهرستان قوچان آمدم و در مدرسه علميه اين شهر در زمره طلاب علوم در آمدم. در قوچان كتاب‌هاي بيشتري را ديدم و هم چنان به مطالعه مشغول شدم.
بعد از مدتي از قوچان به مشهد مقدس رضوي رهسپار شدم و در حوزه علميه اين شهر به تحصيلات خود ادامه داد، در مشهد رضوي با كتابخانه آستان قدس رضوي ارتباط برقرار كردم و كتاب‌هاي متعددي را در موضوعات گوناگون براي مطالعه انتخاب نمودم.
بعد از چهار سال اقامت در مشهد مقدس به تهران مهاجرت كردم و در اين شهر مقيم شدم، در كتابخانه‌هاي تهران هم به مطالعات خود ادامه دادم و تحقيق و مطالعه را رها نكردم.
بعد از آن وارد كارهاي تاليف، تصنيف و تحقيق متون علمي و تجربه شدم و به شهرستان‌هاي گوناگوني كه در آنها كتابخانه‌هاي معتبر وجود داشت مسافرت كردم و بعد به كشورهاي خارج رهسپار شدم و دنبال مطالعات خود را گرفتم.
من اكنون هفتاد سال است كتاب مي‌خوانم و تحقيق مي‌كنم، ده‌ها هزار كتاب از مخطوط و مطبوع را مورد مطالعه و بررسي قرار داده‌ام كه در اين كتاب به آن كتابخانه‌ها در ايران و ساير كشورها اشاره مي‌كنم.
دعوت به كارهاي فرهنگي
مادرم در سال 1331 براي من اينگونه دعا كردند، و گفتند همگان به شما نيازمند گردند و از تو كمك بخواهند، چند ماه از اين جريان گذشت من به تهران مهاجرت كردم و به كارهاي علمي و فرهنگي مشغول شدم و در رشته كتاب‌شناسي، تاريخ، حديث، رجال، جغرافيا، فرهنگ و ادب معلوماتي به دست آوردم و به شهرها و كشورها مسافرت كردم.
موسسات و مجامع فرهنگي دانشگاه‌ها و كتابخانه‌ها، رجال علم و ادب، علما و مجتهدان عالي مقام در قم، مولفان و نويسندگان و مراكز علمي در كشورهاي اسلامي و غيراسلامي ما را دعوت به همكاري كردند، به هر كتابخانه و موسسه‌اي كه قدم مي‌نهادم مديران و محققان و فهرست نويسان پيرامون من جمع مي‌شدند و درباره نسخ خطي با من گفتگو مي‌كردند.
مولفان و محققاني كه روي نسخه‌ها كار مي‌كنند و يا كارهاي تحقيقاتي دارند همواره از من در موضوع كتاب هاي خطي و كتابخانه‌هاي داخل و خارج سوال مي‌كنند و اين ارتباط همچنان ادامه دارد، از سال 1340 تاكنون اين روش ادامه دارد.
من در طول فعاليت‌هاي خود ميكرو فيلم‌هايي از كتب نادر خطي تهيه كرده‌ام، تعددي از اين نسخه‌ها تصحيح و تحقيق شده و به چاپ رسيده‌اند، تعدادي از مولفان و محققان از اين نسخه‌ها استفاده كرده و مي‌كنند، اينها خود دليل است كه دعاي مادر در اين موضوع اثر گذاشته و يك مادر روستا نشين اين چنين آينده فرزندش را مي‌نگريست.
ادامه دارد...
