براي نجات جو، فرصت اندک است

به گزارش «شهر»،از امروز مرحله نهايي کنفرانس کپنهاگ آغاز شده است. اين کنفرانس از دوشنبه‌ هفته‌ گذشته آغاز به کار کرده است. بحث‌ها به کندي پيش مي‌روند و به نظر مي‌رسد که نمي‌توان در ظرف دو هفته به نتيجه‌‌اي دست يافت که هم مؤثر باشد، هم همگان را راضي کند. بحث در مورد وضعيت بحراني جو زمين، بر اثر بالا رفتن تراکم دي‌اکسيد کربن (CO2) و گازهاي ديگر در آن، مدتهاست که آغاز شده است. دو سال پيش در بالي (اندونزي) کنفرانسي تشکيل شد که آغازگاه تدارک قطعنامه‌ي کنفرانس کپنهاگ بود. بر اين قرار فرصت به اندازه‌ي کافي وجود داشته است تا قطعنامه‌اي تدارک ديده شود که راهگشاي اقدامات مؤثري براي نجات جو زمين باشد. در همين زمان کوتاه باقي مانده، کنفرانس بايستي به توافقي دست يابد که بتوان آن را با معيارهايي عيني موفق دانست. اين معيارهاي عيني را نه سران حکومت‌ها و منافع اقتصادي، بلکه واقعيت خطري پيش مي‌گذارد که محيط زيست را تهديد مي‌کند. انسان تا کنون آن قدر دي‌اکسيد کربن و گازهاي مضر ديگر وارد جو زمين کرده که جو به شکل خطرناکي گرم و مسموم شود. ديگر نمي‌توان مانع از تغيير آب و هوايي‌اي شد که رخ داده و اثرات خود را آشکار کرده است. اما از هر جايي که مانع ضرري شويم، فايده کرده‌ايم. راجندرا پاچاوري (Rajendra Pachauri)، رئيس يک شوراي علمي سازمان ملل (IPCC) که به تغييرات اقليمي مي‌پردازد، مي‌گويد: اگر افزايش ميزان حرارت جو بخواهد تا حد 2تا 2.4 درجه بماند، بايستي حداکثر از سال 2015 نشر گازهاي گلخانه‌اي در جو رو به کاهش بگذارد. ممکن است فكر كنيد که مثلا 2درجه حرارت بيشتر چندان مهم نيست. اما آنچنان که راجندرا پاچاوري مي‌گويد بر اثر اين ميزان حرارت بيشتر جو، سطح آب درياها 40تا 140سانتي‌متر بالا مي‌آيند. اين فقط بر اثر واکنشي انبساطي است. از طرف ديگر، يخ‌هاي قطبي بيشتر ذوب مي‌شوند. پس اين خطر جدي مي‌شود که جزيره‌هايي زير آب روند و آب اقيانوس جايي چون بنگلادش را فرا گيرد.حال اگر اين پا و آن پا شود و موضوع به جاي سال 2015،سال 2021جدي گرفته شود، آنگاه کار سخت‌تر خواهد شد. منحني کاهش نشر گاز بايستي با شتاب بيشتري نزول کند: سالي 9 درصد. اين کار به لحاظ اقتصادي و فني ممکن است ناشدني باشد. راجندرا پاچاوري، از سخنرانان روز نخست کنفرانس کپنهاگ بود. او در سخنراني‌اش هم در مورد طغيان آب هشدار داد، هم در مورد کمبود آب. او گفت که اگر ازدياد درجه‌ي حرارت هوا آهنگ کنوني خود را حفظ کند به زودي ناحيه‌هاي نيمه‌خشکي چون اطراف مديترانه، غرب ايالات متحده، جنوب افريقا و شمال شرقي برزيل دچار کمبود آب خواهند شد. چه بايد کرد؟ پاسخ روشن است. از ميزان نشر گاز در جو بايد کاست و اين کاري است که همه بايد در آن مشارکت کنند. ديرک مسنر (Dirk Messner)، عضو شوراي علمي مسائل اقليمي و زيست‌محيطي مي‌گويد: «تا سال 2050هر انساني در هر کجاي جهان مجاز است حداکثر يک تا يک و نيم تن گاز گلخانه‌اي وارد جو کند. اين آن سطحي است که اکنون در هندوستان مي‌بينيم. به عنوان مثال ما در آلمان هر کداممان ده تن گاز در جو نشر مي‌دهيم. اين رقم براي ايالات متحده‌ي آمريکا 20 تن است.» اين ارقام نشان مي‌دهند که با چه شتابي بايد دست به کار شد و مانع نشر بيشتر CO2 و ديگر گازها در جو گرديد. کار کاررستاني که بايد صورت گيرد به گفته‌ي ديرک مسنر به يک "انقلاب صنعتي" تازه مي‌ماند. صنعت، اين بار بايستي نه در هيئت دودکش‌هايي براي پخش دود در فضا، بلکه به صورت تمهيداتي براي جلوگيري از اين کار ظاهر شود.