«محمدجواد جزيني» در جلسه نقد كتاب در فرهنگسراي پايداري:
«زمين سوخته» نخستين و متاسفانه بهترين رمان جنگ است
«زمين سوخته» احمد محمود، نخستين و متاسفانه،همچنان پس از اين همه سال،بهترين و مستندترين رمان جنگ است.
محمدجواد جزيني،نويسنده و منتقد در مراسم نقد و بررسي داستان «زمين سوخته» كه 28 آذرماه در فرهنگسراي پايداري برگزار شد،در پاسخ به خبرنگار «شهر» در ارتباط با تاثير سياست بر ادبيات جنگ گفت:نويسندگان با قدرت همواره در ستيزند،زيرا ميخواهند قدرتمندان آنچه را كه دارند با آنها به عنوان يك شهروند تقسيم كنند.
جزيني همچنين در پاسخ به پرسش ديگر »شهر» در ارتباط با اين كه بعضي معتقدند بايد 30 سال بگذرد تا بتوان به اسناد محرمانه دست يافت در حالي كه اين مدت زمان در عصر ارتباطات بيمعني است،بيان كرد:منظور از گذشت زمان،داشتن فرصتي براي تجزيه و تحليل است؛ روزگاري دشمن به ما حمله كرده بود و ما تنها بايد مردم را به دفاع در برابر متجاوزان فرا ميخوانديم،اما امروز نويسندگان بايد پرسشهاي نسل جديد را پاسخ دهند،آن هم از زبان كساني كه تاريخ واقعي جنگ را در كوله بار خود گنجانده اند.
وي همچنين تاكيد كرد:«احمد محمود» به خوبي ميدانست كه براي نوشتن درباره جنگ بايد بگذارد يك يا دو دهه بگذرد تا از آن زمان فاصله بگيرد و همه چيز در ذهنش تهنشين شو،اما چرا رمان«زمين سوخته» را مينويسد آن هم در نخستين روزهاي جنگ؟! رماني كه هنوز هم متاسفانه،بهترين داستان جنگ است.يا كم كاري از ماست يا او خيلي بزرگ و تواناست!
وي«زمين سوخته» را داستاني سهل و ممتنع دانست و افزود:اين داستان كه سال 60 نوشته شده،از يك روايت خطي برخوردار است و همه چيز را به سادگي بيان ميكند.شخصيتپردازيها در نهايت پختگي است و «احمد محمود»،بي دروغ و بينقاب جنگ را روايت كرده است.
جزيني وي را يك نويسنده واقعگراي اجتماعي برشمرد و گفت:او درپي فرم و تكنيك نيست؛او به معني و محتوا اهميت ميدهد و به دنبال آن است تا با عامه مردم ارتباط برقرار كند.طبقهاي كه مورد نظر نويسنده است،گروهي از خوانندگاناند كه حدفاصل روشنفكران و توده مردم قرار ميگيرند و به همين علت است كه از زباني ساده و بيپيرايه بهره ميبرد.
او زبان خطي «محمود دولت آبادي» را با «احمد محمود» مقايسه كرد و افزود:دولت آبادي در آثار خود تحت تاثير ادبيات و فرهنگ خراسان،از زباني فاخر بهره ميگيرد و خواننده آثار او بيشتر روشنفكران تحصيل كرده هستند،برعكس «احمد محمود» را همه ميفهمند.اگرچه اين بدين معنا نيست كه محمود از دانش و ادبيات روز بيبهره است.او ادبيات آمريكا و به ويژه ارنست همينگوي را به خوبي ميشناسد و در بعضي داستانها تحت تاثير اوست.
جزيني آثار محمود را دو روي يك سكه دانست و گفت: نويسندگان از جنگ بيزارند،اما هرجا جنگي بوده خود را به آن رساندهاند.چراكه جنگ،رويارويي ميان زندگي و مرگ است.رمان«زمين سوخته» دو روي يك سكه است،هم عشق و فداكاري را نشان ميدهد و هم جنگ و سياهي را بدون آن كه شعار دهد و دچار افراط و تفريط شود.