گفت‌وگو با استاد علامه عزيز الله عطاردي (بخش پنجم)

*طي اين سال‌ها پژوهش فقط روي خراسان كار پژوهشي انجام داديد يا اين‌كه به واسطه اين سفرها و برخورد با موضوع‌هاي گوناگون بر زوي ديگر مباحث هم كار كرديد؟ اين مسلم است كه كار تحقيق و پژوهشم فقط محدود به خراسان نبوده؛يعني در طول اين 60 سال، بخشي از كارم را روي خراسان گذاشتم. اما بايد اين را هم اضافه كنم كه تمام كارهايي كه انجام داده‌ام از همان پژوهش و تحقيق از بحث خراسان بيرون آمد. يكي از عناوين اين مدخل‌ها حضرت علي‌‌‌ بن‌ موسي الرضا(ع) بود كه براي حضرت ،كتاب جداگانه‌اي نوشتم. بعد هم اخبار و روايت‌هايي از اصول،سنن،فروع و آداب جمع كردم كه شامل سخنان ايشان بود.عنوان اين كتاب «مسند امام الرضا(ع)» بود كه در 2 جلد در سال 52 به زبان عربي منتشر شد.اين كتاب در واقع نخستين كتاب جامعي در اين رابطه بود كه همين كتاب را نيز خودم ترجمه كردم ؛كه فارسي آن 2بار در بيروت و 4 بار هم عربي آن تجديد چاپ شد، يك‌بار هم به‌صورت قاچاقي چاپ شد.بعد از آن اهل علم و ادب تشويق كردند كه با توجه به نوع و تنظيم كتاب درباره امام‌هاي ديگر نيز نوشته شود. مخصوصا آيت‌الله ميلاني(رضوان‌الله عليه) بسيار تشويقم كردند تا همين كتاب را درباره امام محمد باقر نيز بنويسم. مي‌توان گفت نيمي از وقت خودم طي اين سال‌ها را نيز براي اين كار گذاشتم. *دومين كتاب اين مجموعه به چه كسي اختصاص داشت؟ از سال 54-53 شروع به جمع‌آوري مسند امام علي(ع) كردم. *«مسند» شامل كدام بخش از سخنان ائمه مي‌شود؟ «مسند» به حديث‌هايي مي‌گويند كه با سند نقل مي‌شود. بنابراين اين كار را هم شروع كردم كه دوره «مسند امام علي‌(ع)» در 27 جلد چاپ شده است. *سخنان ائمه ديگر در چند مجلد به چاپ رسيده است؟ حضرت زهرا(س) در 1 جلد،امام حسن(ع) در 1 جلد،امام حسين(ع) در 3 جلد،امام سجاد(ع) در 2 جلد،امام باقر(ع) در 6 جلد،امام صادق(ع) در 22 جلد،امام كاظم(ع) در 3 جلد،امام رضا(ع) در 2 جلد،امام جواد(ع) در 1 جلد،امام هادي(ع) در 1 جلد،امام عسگري(ع) در 1 جلد و حضرت صاحب الزمان(عج) در 1 جلد به نام «اخبار المهدي» منتشر شده است كه در مجموع 71 جلد مي‌شود. *همه به ترتيب كار و چاپ شده‌اند؟ تقريبا،كتاب «مسند حضرت علي(ع)» به دليل حجم بالاي كاري كه داشت،در انتهاي اين مجموعه به چاپ رسيد. ادامه دارد...