گفت‌وگو با استاد علامه عزيز الله عطاردي (بخش پاياني)
بخش پاياني گفت‌وگوي خبرگزاري «شهر» با استاد عطاردي اشاره به تاسيس«مركز فرهنگي خراسان»، وقف اموال و ديگر تاليفات ايشان دارد.
*درباره تاليف‌هاي ديگرتان هم توضيح مي‌دهيد؟
عمده كتاب‌هاي نسخ خطي را كه در طول اين سالها در كتابخانه هاي بزرگ دنيا روبرو شدم به صورت ميكرو فيلم درآورده‌ام و در ايران يا به زبان عربي يا ترجمه منتشر كرده‌ام.
يكي از اين كتابها «التدوين الرافعي» كه شامل تاريخ قزوين بود و در قرن 6 هجري نوشته شده است.اين كتاب را در هند و استانبول پيدا كردم و در سه مجلد نيز چاپ شد.
*به نظر مي‌رسد كتاب‌هاي شما به دليل نگاه پژوهشي موجود در نگارش آن،آثاري دانشگاهي و مرجع هستند تا اينكه بخش عمومي جامعه از آنها استفاده كند؟
البته عمده آثاري كه من نوشته‌ام كتاب‌هاي مرجع است و بيشتر مورد استفاده محققان،پژوهشگران، استادان دانشگاه و حوزه است. تاكنون 6 شرح نهج البلاغه نيز به چاپ رسانده‌ام كه از كتب قطب الدين كيذوري،قطب‌الدين راوندي، علي‌بن ناصر سرخسي و يكي هم از آثار قرن 8 هجري در كتابخانه‌هاي هند و پاكستان جمع‌آوري كرده بودم به نگارش درآوردم.
در اين ميان كتاب‌هاي عربي هم ترجمه كرده‌ام.كتاب ديگري هم داشته‌ام كه درباره دهكده جماران ، كلين و طرشت (يكي از روستاهاي قديمي جنوب تهران) است.
*مجموعا چند جلد كتاب منتشر كرده‌ايد؟
150 مجلد كتاب.
*آخرين كتابي كه نوشته‌ايد چه كتابي‌ست؟
آخرين كتابي كه نوشته شده،شرح زندگي خودم را با نام «روايت عشق» در مجلدي 800 صفحه‌اي به چاپ رسانده‌ام.در واقع اين كتابي‌ست كه هرچه دلم خواسته در آن آورده‌ام.من از 5-4 سالگي كارم كتاب بوده تا كنون كه سنم به 80 رسيده است.
*استاد! نتيجه اين سالها را براي خودتان چگونه مي‌دانيد؟
من 60 سال است مي‌دوم؛ زبان عربي و فارسي را فقط مي‌دانم و البته به زبان‌هاي محلي هم آگاهي دارم كه البته اينها زبان نيست،لهجه است. از خليج بنگال تا خليج فنلاند از رود سيحون تا رود نيل را سفر كرده ام و ديده‌ام.از آخر بدخشان تا بيت‌المقدس. بيت المقدس قبل از اينكه به دست اسراييل بيافتد،رفته‌ام و صدها كتابخانه آنجا را مورد مطالعه و بررسي قرار داده‌ام و بيش از هزار عالم و دانشمند را از نزديك ديده‌ام و با آنها نشست و برخاست كرده‌ام از روزي كه با كتاب آشنا شده‌ام هدفم اين بوده كه از دانشمندان و علما استفاده كنم.بنابراين برايم فرقي نمي‌كرده است كه آن عالم يا دانشمند چه‌كاره است؛مسلمان است يا غير. تخصص،علم و دانش او مهمترين شاخصه ارتباطي ما به حساب مي‌آمده است. به اين توجه مي‌كردم كه او تخصص و آشنايي جدي با كتابها و موضوع مورد علاقه من داشته باشد.يعني خودم را محدود نكردم. مثلا در هند با بودايي‌هايي برخورد كردم كه مسلمان نبودند ولي آشنايي خيلي خوبي با كتابها داشتند.
از روز اول آيت‌الله مرعشي،آيت‌ا... خويي، تهراني، ميلاني و حتي علماي سنتي و روشنفكر از كار من اظهار رضايت داشته‌اند و من را هميشه تشويق كردند. چون كار فرهنگي مي‌كردم و عاشق اين كار بودم.تمام اين سفرها و جمع‌آوري كتابها و دستخط‌ها و غيره باعث شده مجموعه‌اي در منزل من جمع شود كه مي‌تواند در ساليان سال مورد استفاده قرار بگيرد. چون در طي اين سفرها تجربه‌هاي زيادي كسب كرده‌ام كه بايد اين مجموعه اطلاعات در جايي جمع‌آوري شود و پراكنده نشود با همين ديدگاه «مركز فرهنگي خراسان» را در سال 70 و در منزل خودم نزديك امامزاده قاسم كه خانه‌اي 160 متري در 3 طبقه بود،را تاسيس كردم.
يك طبقه از منزلم را به اين كار اختصاص دادم و هر چه كه طي اين سالها جمع كردم را وقف موسسه كردم. به خانواده و دوستان و بقيه هم اين موضوع را گفتم كه اين اموال از ملك من خارج و وقف شده است.اين مجموعه اطلاعات بايد در جايي خريداري مي‌شد و به كتابخانه‌اي انتقال مي‌دادم. ملكي كه الان در حال حاضر شما هم در آن هستيد،خريداري شد .ابتدا من مالك آن شدم و من هم ملك را وقف كردم و اين كتابخانه هم وقف امام رضا (ع) است.
ما خراساني‌ها اينگونه هستيم. هر آنچه را كه داريم را به بركت حضور امام رضا (ع) مي‌دانيم و اين تصميم هم بر همين اساس است. خانواده ما 500 سال سابقه دارد و هميشه از ارادتمندان اين امام عزيز بوده است.
براي اينجا اساسنامه و وقف‌نامه نوشته شده و همه آن شرعي و قانوني است. تا آنجايي كه توان خواهم داشت در اين محل كار مي‌كنم و بعد از مرگم وصيت كرده‌ام كه انسان‌هايي صالح از اين كتابخانه و از اين اطلاعات استفاده كنند.
