صدور پروانه نمايش موقت و ضمانت اكران عمومي فيلمها/1/
«شهر» صدور پروانه نمايش موقت و تاثير بر اكران عمومي فيلمها بعد از فجر را بررسي ميكند
هر سال جشنواره فيلم فجر ميزبان فيلم هاي ايراني زيادي است كه براي رقابتي تنگ پا به عرصه جشنواره مي گذارند و در تب و تاب نمايش فيلم ها گاه فيلمي از ليست اكران خارج مي شود و گاه در آخرين ساعات، به نمايش در ميآيد.
به گزارش خبرنگار شهر، امسال اتفاق ديگري در جشنواره فيلم فجر افتاده است، بحث صدور پروانه نمايش موقت براي فيلمهاي حاضر در جشنواره –به ويژه براي فيلمهايي كه پيشتر دچار مميزي يا توقيف شدهاند- از سوي شوراي سياست گذاري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در بيست و هشمتين جشنواره فيلم فجر است و اين مسئله به نظر ميرسد ضمانت نمايش عمومي فيلمها پس از جشنواره را پايين آورده است.
موضوعي كه مهم تر از نمايش فيلمهاي توقيفي(گذشته) در جشنواره فجر به نظر ميرسد، بحث اكران عمومي اين دسته از فيلمها است كه مديريت كلان سينما و به خصوص مدير كل اداره نظارت و ارزشيابي به آن اشارهاي نكردند كه آيا اين فيلمها بعد از جشنواره فيلم فجر هم به نمايش عمومي درخواهند آمد يا خير؟ آيا نميتوان مطرح كرد كه نمايش فيلمها در فجر تنها نوعي نظرسنجي از سياسيون درباره اثر و در شكلي بدبينانه نمايشي اغراقآميز براي جلب اعتماد عمومي سينماگران است،تا بعد از آن،هر فيلمي كه تصميم گرفته شد،پروانه نمايش دريافت نكند؟
تاريخ سينما نشان ميدهد كه در هر دورهاي با آمدن مديران تازه نفس و تغيير برنامههاي مديريتي،فيلمها بايد از چه موانعي ميگذشنتد تا به اكران عمومي درآيند؛ پيش از انقلاب جمهوري اسلامي فيلمهايي همانند گوزنها(مسعود كيميايي)، آرامش در حضور ديگران (ناصر تقوايي) صبح روز چهارم ( كامران شيردل) و شطرنج باد(محمرضا اصلاني ) از جمله فيلمهايي بودند كه هر كدام با مسائلي چون توقيف،جرح و تعديل و حتي تغيير پايانبندي(مثل فيلم «گوزنها»)مواجه شدند.
بعد از انقلاب،شكل اين پروسه تغيير كردو هر فيلمي بايد چندين پروانه ميگرفت؛از مجوز براي فيلمنامه و ساخت تا پروانه نمايش و غيره.
در دورهاي اگر فيلمي قرار بود اكران عمومي شود طبق قانون بايد در جشنواره فيلم فجر شركت ميكرد و سپس براي دريافت اكران عمومي پروانه نمايش ميگرفت. اين پروسه ادامه پيدا كرد و صندلي مديران مدام در حال تغيير و تحول بود.
دردورهاي ديگر لازمه شركت فيلمها در جشنواره فيلم فجر داشتن پروانه نمايش بود؛با همين تضمين فيلمهايي چون «سنتوري»(داريوش مهرجويي) بعد از جرح و تعديلهايي به جشنواره فجر آمدند،اما تخلف مديران قبلي سينماي ايران- كه در راس آن محمدرضا جعفري جلوه به عنوان معاون سينمايي حاضر بود- در خصوص جلوگيري از نمايش فيلمهايي كه پروانه نمايش دريافت كرده بودند،حتي منجر به اين شد كه قوه قضائيه طي حكمي،حكم عدم نمايش اين فيلم را نقض و و وزارت ارشاد را مجبور به پرداخت غرامت به سازندگان اثر كند.
بر اساس همين اتفاقها بود كه «بهمن فرمانآرا» نيز در سال بعد در آخرين لحظهها با اينكه قول نمايش فيلم بعد از جشنواره به او داده شد،فيلم «خاك آشنا» را از فهرست فيلمهاي جشنواره فجر خارج كرد و يا اكران فيلم «آفسايد» در فجر و بعد از آن توقيف...!
با ورود «جواد شمقدري» و «عليرضا سجادپور» به مديريت سينما، شايد خوشبينانهترين سينماگر هم فكر نميكرد كه سخنان مديران فعلي و برخوردهاي آنان اينگونه باشد،تا حدي كه جواد شمقدري در مصاحبه مطبوعاتياش اعلام كرد:«تصويري كه از من ساخته شده،غلط و نادرست است.»
عليرضا سجادپور مديركل اداره نظارت و ارزشيابي در تاريخ 25/9/88 در گفتوگو با خبرگزاري فارس،اعلام كرد:با تصميم قاطع آقاي شمقدري، امسال قرار است آثار سينمايي در جشنواره فيلم فجر اكران شوند و سپس، براي صدور پروانه نمايش آنها اقدام شود.
وي در همين گفتوگو تصريح كرد: روند صدور پروانه نمايش براي فيلمها با طرز كار هيأت انتخاب جشنواره فيلم فجر متفاوت است. هيأت انتخاب جشنواره، در زماني كوتاه و به شكلي فشرده آثار زيادي را ميبينند تا آنها را براي شركت يا عدم شركت در جشنواره فيلم فجر انتخاب كنند. اما صدور پروانه نمايش در روندي آرام و با صبر و تحمل زياد انجام ميشود و به همين خاطر، تصميم گرفته شده كه فيلمهاي به نمايش درآمده در جشنواره فيلم فجر، لازم نيست حتما پروانه نمايش وزارت فرهنگ و ارشاداسلامي را گرفته باشند.
سجادپور همچنين استدلال خود از اين تصميم را اينگونه عنوان كرد:البته نظرات متفاوت و متعددي در اين مورد وجود داشت اما با تصميم قاطع آقاي شمقدري به عنوان معاونت سينمايي تصميم بر اين شد كه آثار سينمايي در جشنواره فيلم فجر اكران شوند و سپس در فرصتي مناسب براي گرفتن پروانه نمايش عمومي اقدام كند، چون از نظر عملياتي نيز، غيرممكن است بتوان همزمان با هيأت انتخاب جشنواره پروانه نمايش نيز براي فيلمها صادر كرد.
در حالي است كه شنيده مي شود فيلم هايي كه براي اكران در جشنواره حضور پيدا خواهند كرد بنا به درخواست مدير كل اداره نظارت و ارزشيابي وزارت فرهنگ بايد با تغييراتي همراه باشد. اما به نظر ميرسد اين موضوع هم نمي تواند، بحث اكران عمومي فيلم ها را بعد از جشنواره فيلم فجر مشخص كند .
با نزديك شدن به جشنواره فيلم فجر و مشخص شدن فهرست فيلمها و البته سخنان و اخبار ضد و نقيض در خصوص فيلمها -به ويژه آثار مطرح- به نظر ميرسد كه صدور پروانه موقت براي فيلمهاي حاضر در جشنواره فجر،ضمانتي براي اكران عمومي آنها نباشد.نمونه ميتوان از فيلمي پرحاشيه چون «به رنگ ارغوان»(ابراهيم حاتميكيا) نام برد كه مديريت سينما از رفع توقيف آن سخن ميگويد و از اكران عمومي آن حرفي نميزند،در كنار آن نيز رسانه نزديك به جريان دولتي كشور از ممنوعيت نمايش فيلم خبر ميدهد!
موضوع صدور پروانه نمايش موقت براي قيلمهاي حاضر در جشنواره بيست و هشتم فيلم فجر.را «شهر» در گفتوگو با تهيهكنندگان و كارگردانان مورد بحث و تحليل قرار ميدهد.